Kỳ 2: Chủ động hội nhập – Dấu ấn tiên phong của BIDV

Từ chủ trương đến hành động: dấu ấn tiên phong của BIDV

Quy trình triển khai được chuẩn hóa thành các bước rõ ràng: tiếp cận và phân loại nhu cầu của doanh nghiệp trung tâm; tư vấn giải pháp; ký hợp đồng hợp tác tài trợ chuỗi; doanh nghiệp trung tâm giới thiệu doanh nghiệp vệ tinh; ngân hàng thẩm định, cấp hạn mức dựa trên uy tín và sức khỏe tài chính của doanh nghiệp trung tâm; giải ngân; phối hợp giám sát, đối soát, thu nợ. Với những chuỗi phức tạp, BIDV thành lập các Tổ Agile gồm chuyên gia sản phẩm và cán bộ quan hệ khách hàng để xây dựng giải pháp “may đo”, với văn bản hướng dẫn được cá biệt hóa theo đặc thù từng chuỗi. Cách làm ấy phá vỡ lối làm việc phân mảnh “mỗi người một phách”, đặt khách hàng vào trung tâm và đòi hỏi tinh thần phối hợp, trách nhiệm cao của từng cán bộ, đảng viên.

Hai kênh, một hệ sinh thái. Kênh quầy đáp ứng các chuỗi đặc thù cần thiết kế riêng, với đầy đủ giải pháp từ tài trợ nhà cung cấp, tài trợ chuỗi phân phối, bao thanh toán đến bảo lãnh, tài trợ thương mại và quản lý dòng tiền. Kênh số BIDV SCF cung cấp 7 sản phẩm tiêu chuẩn: tài trợ nhà cung cấp; tài trợ nhà phân phối theo hạn mức thấu chi (dựa trên đơn hàng hoặc hóa đơn); tài trợ nhà phân phối theo hạn mức tín dụng ngắn hạn; bao thanh toán trong nước bên bán và bên mua; bao thanh toán xuất khẩu và nhập khẩu. Hai kênh bổ trợ cho nhau: kênh quầy “may đo” cho từng chuỗi đặc thù, kênh số chuẩn hóa và nhân rộng nhanh cho những chuỗi có nhiều doanh nghiệp vệ tinh.

Nền tảng số đi đầu thị trường. Dấu ấn rõ nét nhất của sự tiên phong là chuyển đổi số. Nền tảng BIDV SCF được triển khai từ tháng 10/2025 và vận hành đầy đủ 7 sản phẩm từ tháng 3/2026. Đây là nền tảng chuyên biệt, được thiết kế ngay từ đầu theo thông lệ quốc tế, không phải giải pháp “chắp vá” trên ngân hàng điện tử. Toàn bộ luồng nghiệp vụ, từ tiếp nhận đề nghị, giải ngân đến thu nợ, thu phí, được xử lý trên một giao diện duy nhất, kết nối doanh nghiệp trung tâm, nhà cung cấp, nhà phân phối với Trụ sở chính và các chi nhánh BIDV.

Tính năng tự đăng ký (self-onboarding) giúp doanh nghiệp vệ tinh nhanh chóng tham gia chuỗi, tạo nên một điểm khác biệt nổi bật của BIDV. Kết nối mở (API) sẵn sàng tích hợp với hệ thống quản trị doanh nghiệp (ERP) của khách hàng, hóa đơn điện tử và các hệ thống nội bộ của ngân hàng. Chữ ký số thay thế chữ ký tay và con dấu; hồ sơ điện tử ký số hợp lệ có giá trị pháp lý tương đương bản gốc, nên khách hàng không phải hoàn trả hồ sơ giấy. Với doanh nghiệp FDI vốn quen với chuẩn mực quốc tế, đó là trải nghiệm “đúng ngôn ngữ”. Với doanh nghiệp nhỏ trong nước, đó là cánh cửa tiếp cận vốn nhanh hơn, minh bạch hơn. BIDV SCF vì thế là minh chứng sinh động cho việc đưa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 91-NQ/ĐU của Đảng ủy BIDV vào cuộc sống. Ở đây, chuyển đổi số không dừng ở khẩu hiệu, mà trở thành hạ tầng phục vụ trực tiếp sản xuất, kinh doanh.

Những con số biết nói. Tính đến tháng 9/2026, BIDV dẫn đầu thị trường về số lượng chuỗi và quy mô tài trợ, với 73 chuỗi cung cấp, phân phối và số dư tín dụng (gồm cho vay, bảo lãnh, thư tín dụng) trên 40 nghìn tỷ đồng. Nhiều chuỗi gắn với các doanh nghiệp FDI hàng đầu trong những ngành sản xuất ô tô, hàng tiêu dùng nhanh, nông nghiệp - thức ăn chăn nuôi như Honda, Mitsubishi, Hyundai, De Heus, Siemens, LSP... Để đồng hành cùng khách hàng, chiến dịch SCFAST 2026 dành ưu đãi lãi suất cho doanh nghiệp tham gia chuỗi và hỗ trợ chữ ký số từ xa để doanh nghiệp lên kênh số thuận tiện. Đằng sau những con số ấy là những doanh nghiệp vệ tinh được rút ngắn thời gian chờ tiền thanh toán, mạnh dạn nhận thêm đơn hàng và gắn bó lâu dài hơn với đối tác FDI.

Đáng chú ý, trong 73 chuỗi nói trên có 22 chuỗi, tương đương khoảng 30%, lấy doanh nghiệp FDI làm doanh nghiệp trung tâm. Trong khi đó, dư nợ của phân khúc khách hàng FDI chỉ chiếm khoảng 11% quy mô dư nợ khối khách hàng doanh nghiệp của BIDV. Tỷ trọng về số chuỗi cao gấp khoảng ba lần tỷ trọng về dư nợ phản ánh một đặc thù. Doanh nghiệp FDI thường được công ty mẹ cấp vốn nên nhu cầu vay trực tiếp không lớn, nhưng lại sở hữu mạng lưới nhà cung cấp, nhà phân phối, đại lý rộng khắp cùng hệ thống quản trị chuẩn mực, là điều kiện lý tưởng để hình thành chuỗi. Giá trị của một khách hàng FDI vì thế không chỉ nằm trên bảng cân đối của chính doanh nghiệp, mà ở cả hệ sinh thái phía sau. Mỗi doanh nghiệp FDI đầu chuỗi có thể đưa hàng chục, thậm chí hàng trăm doanh nghiệp vệ tinh trong nước đến với nguồn vốn ngân hàng. Từ uy tín của doanh nghiệp FDI đầu chuỗi, dòng vốn đã lan tỏa đến hàng trăm doanh nghiệp Việt ở nhiều địa phương, đúng tinh thần gắn hệ sinh thái đầu tư nước ngoài với chiến lược phát triển doanh nghiệp trong nước của Nghị quyết số 10-NQ/TW.

Phá “vòng luẩn quẩn” của đại lý ô tô. Trong ngành phân phối ô tô, vốn lưu động để nhập xe là nhu cầu thường xuyên và rất lớn của các đại lý. Theo cách làm thông thường, đại lý chỉ có thể dùng những lô xe đã có hóa đơn và đầy đủ giấy tờ để thế chấp vay vốn. Điều đó tạo ra một “vòng luẩn quẩn”: muốn có xe để thế chấp thì phải có tiền mua xe, mà muốn có tiền mua xe lại cần tài sản thế chấp.

Để phá vỡ vòng luẩn quẩn ấy, BIDV ký thỏa thuận hợp tác với một số hãng xe lớn có vốn FDI. Theo thông lệ bảo mật khi làm việc với doanh nghiệp FDI, bài viết không nêu tên và số liệu cụ thể của từng hãng. Hãng xe cam kết gửi cho ngân hàng xác nhận đơn đặt hàng của đại lý, cung cấp thông tin hóa đơn và giao hồ sơ xe trong thời hạn đã thỏa thuận. Hãng còn đưa ra một số cam kết khác giúp ngân hàng kiểm soát rủi ro tín dụng từ phía đại lý. Trên cơ sở đó, BIDV cấp tín dụng cho đại lý với tài sản bảo đảm là tài sản hình thành trong tương lai, chính là các lô xe trong hợp đồng mua bán với hãng, đúng tinh thần Nghị quyết số 12-NQ/ĐU của Đảng ủy BIDV. Dòng hàng, dòng tiền và dòng hồ sơ được kiểm soát khép kín trong chuỗi. Ngân hàng vừa mở được cánh cửa vốn cho đại lý, vừa bảo đảm an toàn tín dụng. Kể từ khi giải pháp được ban hành, số đại lý của một hãng xe Nhật Bản giao dịch với BIDV đã tăng từ 15 lên 42 trên tổng số 61 đại lý, gần gấp ba lần. Nhờ đó, doanh nghiệp FDI ổn định đầu ra, đại lý trong nước lớn mạnh hơn, còn ngân hàng mở rộng được nền khách hàng bền vững.

Người đảng viên ở tuyến đầu đổi mới

Mọi đổi mới đều bắt đầu từ con người. Các chi bộ đã đưa nhiệm vụ phát triển khách hàng FDI, tài trợ chuỗi cung ứng vào nội dung sinh hoạt chuyên đề; phân công đảng viên phụ trách từng nhóm việc, gắn với kết quả cụ thể. Tại Ban Khách hàng doanh nghiệp nước ngoài, công tác đào tạo chuyên sâu về tài trợ chuỗi được tổ chức bài bản; bộ tài liệu chào bán được chuyển ngữ sang tiếng Anh, Nhật, Trung, Hàn để phục vụ nhà đầu tư từ nhiều quốc gia. Trong các Tổ Agile, nhiều đảng viên trẻ chủ động tự học, đến từng nhà máy, từng đại lý để hiểu dòng hàng, dòng tiền của khách hàng trước khi đề xuất giải pháp. Đó là biểu hiện sinh động của tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung mà Đảng luôn khuyến khích, bảo vệ. Đó cũng là phong cách “nói đi đôi với làm” được hun đúc từ việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Thực tiễn ấy bác bỏ nhận định phiến diện rằng ngân hàng thương mại có vốn Nhà nước chậm thích ứng, khó cạnh tranh với ngân hàng nước ngoài trong phục vụ khối FDI. Khi được dẫn dắt bởi tư duy đổi mới và sự lãnh đạo đúng đắn của tổ chức đảng, doanh nghiệp nhà nước hoàn toàn có thể đi đầu, cả về công nghệ lẫn chất lượng phục vụ.

Nhìn thẳng điểm nghẽn, khơi thông dòng vốn

Kết quả bước đầu là đáng ghi nhận, nhưng con đường phía trước còn nhiều thách thức. Khung pháp lý về chứng từ điện tử, chuyển nhượng khoản phải thu và liên thông dữ liệu hóa đơn điện tử cần tiếp tục được hoàn thiện. Nhiều doanh nghiệp FDI vẫn quen sử dụng ngân hàng của nước mình hoặc giải pháp của công ty mẹ; không ít doanh nghiệp vệ tinh trong nước chưa quen giao dịch số. Bên trong ngân hàng, dữ liệu chuỗi cần được chuẩn hóa, cơ chế phối hợp cần thông suốt hơn, đội ngũ cán bộ cần nâng cao năng lực ngoại ngữ và hiểu biết chuyên sâu về từng ngành hàng. Tâm lý “sợ sai” cũng vẫn có lúc, có nơi cản trở cách làm mới. BIDV đã nhận diện rõ những vấn đề này và đang chủ động khắc phục bằng các giải pháp về cơ chế phối hợp, chuẩn hóa dữ liệu và đào tạo con người.

Tại Tọa đàm với các định chế tài chính, quỹ đầu tư Hoa Kỳ (New York, 23/9/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gợi mở một thước đo mới. Theo đồng chí, thành công của một dự án công nghệ không chỉ được đo bằng vốn đầu tư hay doanh thu, mà còn ở chỗ “có bao nhiêu kỹ sư Việt Nam được đào tạo”, “bao nhiêu doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng”. Từ góc nhìn của một ngân hàng thương mại, nhóm tác giả đề xuất bốn nhóm giải pháp.

Thứ nhất, nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức đảng trong cụ thể hóa nghị quyết. Các chương trình hành động cần có chỉ tiêu, lộ trình cụ thể; kết quả phục vụ chuỗi cung ứng cần được xem xét đưa vào tiêu chí đánh giá tổ chức đảng, đảng viên. Cùng với đó là nhân rộng mô hình Tổ Agile và hoàn thiện cơ chế khuyến khích cán bộ “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm” như Nghị quyết số 60-NQ/ĐU của Đảng ủy BIDV đã đặt ra.

Thứ hai, phát huy lợi thế số hóa: mở rộng kết nối với hệ thống ERP của các doanh nghiệp FDI đầu chuỗi, từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong đánh giá rủi ro toàn chuỗi.

Thứ ba, gắn tài trợ chuỗi cung ứng với tăng trưởng xanh. Ưu đãi chi phí vốn cho doanh nghiệp đạt chuẩn ESG sẽ là “tấm vé” giúp hàng hóa Việt Nam vượt qua các rào cản về giảm phát thải của những thị trường lớn. Hướng đi này cụ thể hóa yêu cầu của Chương trình hành động số 13-CTr/ĐU: “tiên phong dẫn dắt thị trường trong việc định hướng khu vực kinh tế tư nhân tiếp cận nguồn vốn xanh, thực hành ESG”.

Thứ tư, kiến nghị các cơ quan quản lý hoàn thiện khung pháp lý cho tài trợ chuỗi cung ứng và chia sẻ dữ liệu hóa đơn điện tử. Các giải pháp tài trợ chuỗi của ngân hàng cần được gắn với chương trình quốc gia phát triển nhà cung ứng trong nước theo tinh thần Nghị quyết số 10-NQ/TW.

Hội nhập chuỗi cung ứng toàn cầu là cơ hội lịch sử, nhưng cơ hội chỉ thành hiện thực khi có cách nghĩ mới, cách làm mới. Câu chuyện tài trợ chuỗi cung ứng FDI tại BIDV cho thấy sức sống của nghị quyết khi được tổ chức đảng lãnh đạo bài bản và được đội ngũ đảng viên tiên phong thực hiện. Từ một chủ trương lớn đã hình thành một nền tảng số; từ nền tảng số ấy, những dòng vốn đã chảy về từng xưởng sản xuất, từng đại lý.

Mỗi giao dịch thành công trên nền tảng ấy là thêm một mắt xích nối doanh nghiệp Việt với chuỗi giá trị toàn cầu. Mỗi mắt xích được nối thêm là một bước góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước giàu mạnh, phồn vinh trong kỷ nguyên mới mà Đại hội XIV của Đảng đã đề ra.