Phụ nữ BIDV và Bản tình ca viết cho những con số - Kỳ 3

Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 năm nay đến khi Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) chỉ còn hơn nửa năm nữa là tròn bảy mươi tuổi (26/4/1957 - 26/4/2027). Trong gần 29.200 cán bộ, người lao động của BIDV hôm nay, hơn 16.700 người là nữ. Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh dặn: “Bản thân phụ nữ thì phải cố gắng vươn lên. Đó là một cuộc cách mạng đưa đến quyền bình đẳng thật sự cho phụ nữ.” Gần bảy mươi năm qua, những người phụ nữ ấy đã đáp lại xứng đáng lời dặn ấy bằng chính lao động của mình. Đó là cô kế toán bên bàn tính gảy nơi sơ tán, người mở nghiệp vụ thanh toán quốc tế từ một căn phòng ba cán bộ, người giữ dữ liệu qua những đêm chuyển đổi, và người cầm lái những cuộc cải cách toàn hàng.

Vế còn lại của lời dặn ấy thuộc về tổ chức: “bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngày thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc kể cả công việc lãnh đạo”. Hôm nay, tinh thần ấy được tiếp nối trong Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 27/4/2007 của Bộ Chính trị về công tác phụ nữ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tinh thần ấy còn được thể hiện trong Chỉ thị số 21-CT/TW ngày 20/1/2018 của Ban Bí thư về tiếp tục đẩy mạnh công tác phụ nữ trong tình hình mới và trong Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021-2030. Ở BIDV, đó là Nghị quyết số 61-NQ/ĐU ngày 21/5/2026 của Ban Thường vụ Đảng ủy đặt mục tiêu xây dựng BIDV là “ngân hàng hạnh phúc” của người lao động. Câu chuyện những người phụ nữ BIDV, đọc dưới ánh sáng ấy, cho thấy công tác xây dựng Đảng trong doanh nghiệp không chỉ nằm trong những con số tăng trưởng, mà nằm ở cách một tổ chức nhìn thấy, trân trọng, trao quyền và lắng nghe con người của mình.

KỲ 3 - TỰ HÁT: KHI PHỤ NỮ CẤT TIẾNG

Giữa tháng 10/2026, nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam, BIDV ra mắt bộ phim ngắn “Cảm ơn Mẹ - ngân hàng đầu tiên của chúng ta”, gợi lại hình ảnh người mẹ giữ hộ con tiền lì xì và dạy con biết dành dụm. Ngôi nhà BIDV cũng có câu chuyện riêng về những người phụ nữ của mình, được kể qua ba nguồn tư liệu: những ca khúc người khác viết về họ, những trang hồi ký, bài thơ do chính họ viết, và tiếng nói chính thức của tổ chức. Đọc nối tiếp ba nguồn ấy, có thể nhận ra một sự chuyển biến âm thầm mà sâu sắc: từ chỗ được gọi tên, người phụ nữ tự gọi tên mình; và tiếng nói của họ dần đi vào ngôn ngữ chính thức của ngôi nhà.

Từ “hát về em” đến “hát tặng em”

Bài hát “Em đi làm tín dụng” năm 1971 đã mở đầu cho dòng ca khúc về người phụ nữ ngân hàng. Năm 1990, khi nhận nhiệm vụ Tổng Giám đốc kiêm Chủ tịch Hội đồng Quản trị, ông Nguyễn Văn Doãn day dứt vì các ngân hàng trên thế giới đều có những biểu tượng văn hóa riêng, sao BIDV chưa có. Chuẩn bị kỷ niệm 35 năm thành lập, ông viết một bài thơ về ngành và mời nhạc sĩ Thuận Yến. Ít lâu sau, nhạc sĩ và ca sĩ Thanh Lam mang một cây ghi-ta đến cuộc họp của toàn thể Ban lãnh đạo; những người lãnh đạo ngân hàng trở thành thính giả đầu tiên của hai ca khúc.

Bài thơ ban đầu viết về ngành, nhưng tên hai bài hát là do nhạc sĩ đặt: “Đồng tiền và những tấm lòng” và “Hát về em cô gái ngân hàng”. Người trong nhà nhìn thấy một ngành ngân hàng; người nghệ sĩ đứng bên ngoài nhìn thấy một cô gái. Nhạc sĩ còn thêm vào những câu không có trong bản gốc: “Như thể có em cô gái ngân hàng / Như thể có em góp một niềm vui.” Năm năm sau, với “Có một ngân hàng như thế”, ông lại thêm: “Đầu tư phát triển ngân hàng em đó…” Ông Nguyễn Văn Doãn kết lại bằng một câu đáng nhớ: “Khi ngôn từ bất lực thì âm nhạc lên tiếng.”

“Hát về em cô gái ngân hàng” mở đầu bằng “anh xin hát về em” và khép lại bằng “anh xin hát tặng em”. Chỉ một chữ thay đổi, từ “về” sang “tặng”, mà lời ghi nhận đã thành một món quà. Còn “Đồng tiền và những tấm lòng” nhìn thẳng vào đôi bàn tay người phụ nữ: “Đồng tiền trên tay em / Nặng ân tình của mẹ / Thấm mồ hôi của cha…” Người giữ tiền không chỉ giữ một phương tiện thanh toán, mà giữ trong tay công sức của người khác.

Cán bộ nữ BIDV Hà nội phát hành trái phiếu bằng USD những năm 1990

Bài hát cũng không quên những vất vả phía sau: “Em đi sớm mưa bay / Em về chiều biển động… / Bàn chân em không nghỉ / Những cô gái ngân hàng giàu tình yêu quê hương.” Một bên là những gì lao động ấy tạo ra: cây cầu, con tàu, mái ngói. Một bên là những gì lao động ấy lấy đi: những buổi sớm mưa bay, những đêm sương dày.

“Người ta bảo…”

Nhưng đó vẫn là tiếng nói của người khác. Chân dung chân thực nhất của phụ nữ BIDV có lẽ nằm trong một “cuộc đối thoại” kéo dài gần ba mươi năm. Năm 1997, một nữ cán bộ viết bài thơ “Hoài niệm”, mở đầu: “Ai dám bảo khô khan nghề con số”. Hai mươi bảy năm sau, Kế toán trưởng BIDV Bùi Thị Hòa viết: “Người ta bảo kế toán khô khan, sao cứ doanh thu, chi phí, tài khoản. Nhưng anh yêu em, cô kế toán dịu dàng…” Tháng 10/2025, chị Phùng Thị Vân Anh viết ba khổ thơ liền mở bằng “Người ta bảo…”.

Chị Bùi Thị Hòa - Kế toán trưởng BIDV cùng các thế hệ lãnh đạo nữ BIDV

Không ai nói rõ “người ta” là ai, cũng không ai tranh luận dài dòng. Các chị trả lời bằng hình ảnh: ngọn lửa, dòng sông, “tất cả”. Chị Mai Thị Ngọc Hà còn táo bạo hơn khi viết hẳn một bài thơ tình mười khổ bằng cú pháp FoxPro - thứ ngôn ngữ tưởng như khô khan nhất - với hai câu tự thú: “Rồi tự nghĩ, mình là dân công nghệ / Sao chịu thua nàng kế toán bình thường.”

Cái tiếng “khô khan” vì thế không hẳn thuộc về bản thân nghề nghiệp, mà phần nào đến từ cách xã hội nhìn một nghề có đông phụ nữ. Các chị không phản bác bằng lý thuyết. Họ trả lời bằng chính thứ mà người ta cho rằng nghề của họ không có: tình yêu.

Đầu năm 2007, chị Phùng Thị Vân Anh viết bút ký về mùa quyết toán như một người từng trực tiếp cộng sổ: “Tôi lại cảm nhận bằng âm thanh.” “Tôi lại cảm nhận bằng đôi mắt.” Chị Phạm Thị Bích Thủy kể về đêm quyết toán đầu đời, khi cả phòng đói lả thì “như trong chuyện thần thoại: một bát cháo gà thơm phức, nóng hổi hiện ra” - do những người phụ nữ trong phòng lặng lẽ nấu. Chị viết: “Liệu có cô Tấm trên đời này không nhỉ?” Cô Tấm của đêm ấy không ở đâu xa: đó là tấm lòng của đồng nghiệp.

Ba câu hỏi năm 1998

Nguồn tư liệu thứ ba là tiếng nói chính thức của tổ chức. Tháng 11/1998, Hội nghị tổng kết phong trào “Giỏi việc ngân hàng, đảm việc nhà” 1992-1997 dành trọn một ngày để nói về phụ nữ. Phó Tổng Giám đốc kiêm Chủ tịch Công đoàn BIDV lúc bấy giờ là ông Vũ Quốc Sáu kêu gọi phụ nữ BIDV “phải là lực lượng xung kích… xây dựng một mô hình văn hóa doanh nghiệp đặc trưng”. Năm 1998, khái niệm “văn hóa doanh nghiệp” chưa phổ biến trong văn bản quản trị ở Việt Nam, nhưng BIDV đã đặt phụ nữ vào vị trí những người kiến tạo nó.

Tổng Giám đốc Trịnh Ngọc Hồ thì đặt ra ba câu hỏi: “Thứ nhất, ở doanh nghiệp chúng ta hiện nay có biểu hiện chưa tạo đủ việc làm cho… lực lượng lao động nữ hay không? Thứ hai, trong doanh nghiệp chúng ta có hiện tượng, có biểu hiện bất bình đẳng giữa nam và nữ hay không? Thứ ba, môi trường cho đội ngũ cán bộ nữ phát huy hơn nữa vai trò của mình… là phải như thế nào?” Ông không trả lời thay mà đặt câu hỏi để chính những người phụ nữ trả lời.

Người nói sau cùng là Chủ tịch Hội đồng Quản trị Phùng Thị Vân Anh. Chị cảm ơn “ngôi nhà đầy ắp tình thương” - một trong những lần sớm nhất hình ảnh “ngôi nhà BIDV” xuất hiện trong tư liệu. Nhưng chị không dừng ở lời cảm ơn mà thẳng thắn chất vấn: “hiện trạng của chúng ta còn thấp, mỏng… thử hỏi đã được bao nhiêu người có trình độ trên đại học?” Người phụ nữ đứng ở vị trí cao nhất lúc đó đã dùng diễn đàn dành cho mình để tự phê bình tổ chức.

Đặt câu hỏi thay vì trả lời thay, tự phê bình ngay tại diễn đàn tôn vinh: đó chính là những nguyên tắc sinh hoạt Đảng được đưa vào đời sống doanh nghiệp. Những nguyên tắc ấy là phát huy dân chủ, tôn trọng tiếng nói của người lao động và dám nhìn thẳng vào phần chưa hoàn thiện của chính mình. Văn hóa không chỉ nằm ở những lời hay ý đẹp mà còn ở khả năng tự soi, tự sửa. Và từ những lời tự phê đó, đến hôm nay, đội ngũ nữ BIDV đã phát triển cả về lượng và chất ngang tầm yêu cầu, đòi hỏi của ngành với hàng ngàn sáng kiến đổi mới, hàng trăm đề tài khoa học cấp hệ thống và cấp ngành.

Ngày 4/3/2005, Ban Nữ công Công đoàn BIDV ban hành bộ tiêu chuẩn thi đua cho chị em toàn hệ thống. Trong nhóm tiêu chí “Sáng tạo” có một dòng: “Tham gia xây dựng và sáng tạo những giá trị Văn hoá doanh nghiệp BIDV.” Đây là một trong những văn bản sớm nhất đặt văn hóa doanh nghiệp BIDV thành một nhiệm vụ chính thức, có tiêu chí, có chấm điểm - và những người đầu tiên được giao nhiệm vụ ấy là phụ nữ. Hai mươi mốt năm sau, Nghị quyết số 61-NQ/ĐU của Đảng ủy BIDV xác định xây dựng và thực hành văn hóa là “trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng và toàn thể cán bộ, đảng viên, người lao động”, “là nhiệm vụ trọng tâm gắn chặt với công tác xây dựng Đảng”. Dòng tiêu chí năm 2005 của Ban Nữ công, nhìn lại, là một hạt mầm sớm của nghị quyết ấy.

Từ “hoa” đến “hạm đội”

Đọc liền các văn bản 1998, 2005, 2011, 2015, có thể nhận ra ngôn ngữ của tổ chức về phụ nữ đã thay đổi. Năm 2005, người đứng đầu điều hành khép bài phát biểu bằng công thức quen thuộc: phụ nữ “luôn là ngọn lửa vĩnh cửu sưởi ấm mỗi căn nhà, là bông hoa làm tươi đẹp xã hội và là một nửa không thể thiếu được”. Đó là ngôn ngữ trân trọng chân thành, nhưng ít khi đặt người phụ nữ ngay tại quầy giao dịch, phòng kế toán nơi họ đang làm việc.

Sáu năm sau, nhân ngày 8/3/2011, Chủ tịch Hội đồng Quản trị đương thời bày tỏ: “Tôi thấy các đồng chí nam Lãnh đạo BIDV có diễm phúc lớn là được cộng tác với các nữ đồng nghiệp: thông minh, mẫn tiệp, chu đáo và đầy sức sống.” Lời ghi nhận ấy không dừng ở vẻ đẹp hay đức hy sinh, mà gọi đúng tên những phẩm chất nghề nghiệp của người phụ nữ: trí tuệ, sự nhạy bén, sự chu đáo trong công việc. Cũng dịp ấy, chị em được ví là “người nắm tay hòm, chìa khóa” của ngân hàng - hình ảnh nối một mạch dài từ Bà chúa Kho đến chùm chìa khóa năm 1975. Đến lá thư ngày 20/10/2015, niềm tin được diễn đạt bằng một hình ảnh mới: tin tưởng phụ nữ BIDV “sẽ góp phần quan trọng đưa ‘hạm đội’ của chúng ta đến bến bờ vinh quang.” Từ “bông hoa” đến “hạm đội”, ngôn ngữ của tổ chức đã đi từ lời cảm ơn đến sự ghi nhận phẩm chất nghề nghiệp, rồi đến sự giao phó. Đó cũng là quá trình trưởng thành trong cách một tổ chức nhìn về chính mình.

Hai mươi năm sau công thức “lửa - hoa - một nửa”, chính chị Phùng Thị Vân Anh viết lại: “Người ta bảo… Phụ nữ là hoa / Ở BIDV… Phụ nữ là Lửa”, và “Ở BIDV… Phụ nữ là tất cả”. Vẫn là những hình ảnh ấy, nhưng giờ đây chính người phụ nữ viết lại ý nghĩa của chúng. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Nói phụ nữ là nói phân nửa xã hội. Nếu không giải phóng phụ nữ thì không giải phóng một nửa loài người.” Ở một ngôi nhà mà phụ nữ chiếm gần sáu mươi phần trăm, “một nửa” ấy đã thực sự thành đa số.

Khi gánh nặng bắt đầu được sẻ chia

Cái giá của sự tận tụy là có thật. Chị Hoàng Thị Bích Thủy, sau mười một mùa quyết toán, viết: “11 năm rồi là 11 năm tôi không biết ngày 01/01 ở ngoài đường không khí đón năm mới thế nào.” Chị gọi mùa quyết toán là “mùa thứ năm”, sau xuân, hạ, thu, đông. Chị Phạm Thị Lệ Cần gọi cái giá ấy bằng một hình ảnh chính xác đến nhói lòng: “những con số mang theo cả tiếng khóc dỗi hờn của con thơ khi mẹ phải thường xuyên về muộn hay thâu đêm làm quyết toán”.

Chị Phạm Thị Lệ Cần (áo dài vàng) - Nguyên Giám đốc BIDV Vĩnh Phúc

Nhưng thế hệ hôm nay đã có một cách nói khác. Chị Ninh Thị Vân Khánh, Phó Giám đốc kiêm Chủ tịch Công đoàn cơ sở một chi nhánh, khi được hỏi bí quyết làm tròn hai vai, trả lời: “Việc nhà đều có bàn tay tham gia của ông bà, chồng và các con.” Nếu trước kia “đảm việc nhà” dễ được hiểu là người phụ nữ phải làm hết, thì hôm nay “đảm” có thể là cả gia đình cùng đảm. Nhờ vậy, các chị có thêm thời gian cho chuyên môn và sáng tạo - và không phải ngẫu nhiên mà hơn một nửa số đề tài nghiên cứu khoa học của BIDV hôm nay do nữ cán bộ chủ nhiệm.

Tổ chức công đoàn cũng đổi thay. Chị Nguyễn Thị Hằng Nga, Phó Chủ tịch Công đoàn BIDV Phú Mỹ, định nghĩa: “Công đoàn không chỉ là nơi bảo vệ quyền lợi, mà còn là mái nhà nơi mỗi người tìm thấy niềm vui, sự sẻ chia và niềm tin vào giá trị của chính mình.” Ở Đắk Lắk, chị Đoàn Trúc Quỳnh Anh tổ chức chương trình 8/3 thường niên, mời cả nhân viên khoán gọn - những người dễ bị bỏ quên nếu một thiết chế chỉ nhìn vào biên chế. Sáu tháng đầu năm 2026, 94% công đoàn cơ sở tổ chức hoạt động kỷ niệm 8/3 và Ngày Quốc tế Hạnh phúc 20/3. Cũng trong thời gian ấy, 12.171 nữ đoàn viên tham gia giải chạy BIDV Run - Cho cuộc sống xanh, chạy gần 7.600.000 km gây quỹ dựng nhà tránh lũ và trồng cây xanh.

Việc chia sẻ gánh nặng ấy giờ đây đã được nâng lên thành chủ trương của cấp ủy. Nghị quyết số 61-NQ/ĐU của Đảng ủy BIDV yêu cầu “đẩy mạnh thực hiện đề án ‘Ngân hàng hạnh phúc’ của người lao động, quan tâm nâng cao chất lượng đời sống vật chất, tinh thần; thúc đẩy cân bằng giữa công việc và cuộc sống, chăm lo sức khỏe thể chất và tinh thần cho cán bộ, người lao động.” Chương trình hành động số 21-CTr/ĐU giao nhiệm vụ “phát huy vai trò của các tổ chức chính trị xã hội (Công đoàn, Đoàn Thanh niên)” trong các chương trình chăm lo ấy. Sự sẻ chia, như thế, đã đi từ nghĩa tình tự phát của những tổ công đoàn thành trách nhiệm có tổ chức của cả hệ thống, dưới sự lãnh đạo của tổ chức đảng.

Từ tiếng bàn tính đến

Năm 2020, giữa những ngày giãn cách vì dịch COVID-19, cô gái trẻ Phan Thị Thu Phương bước vào Phòng Giao dịch khách hàng BIDV Quang Minh và là thành viên nhỏ tuổi nhất của phòng. Những tháng đầu, khẩu trang và giãn cách khiến ngay cả việc làm quen với đồng nghiệp cũng trở nên khó khăn. Tròn năm năm sau, chị viết về nghề bằng một câu giản dị: “Tôi yêu nụ cười của khách hàng, yêu âm thanh phát ra từ máy đếm tiền.”

Hơn nửa thế kỷ trước, những cô gái mười chín, đôi mươi ở phòng máy tính Ngân hàng Kiến thiết làm quen với nghề qua tiếng lách cách của chiếc bàn tính gảy đặt trên thềm nhà dân nơi sơ tán. Âm thanh của nghề đã đổi khác, nhưng tình yêu nghề của người phụ nữ ngân hàng vẫn được kể bằng những chi tiết nhỏ và thật như thế.

Ở xứ Thanh, chị Phạm Thị Thúy Nga đi lên từ vị trí cán bộ tác nghiệp, sau hơn hai mươi năm trở thành Giám đốc BIDV Lam Sơn từ năm 2022. Nhận chi nhánh khi còn nhiều khó khăn, chị bắt đầu từ những việc cụ thể: sắp xếp lại không gian giao dịch, tinh gọn quy trình, đưa chi nhánh ra khỏi “vùng an toàn” để tìm đến khách hàng bán lẻ và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Năm 2024, lợi nhuận của chi nhánh tăng hơn 20%; đến 30/9/2025, quy mô hoạt động đạt 12.700 tỷ đồng. Nhưng điều chị muốn giữ cho tập thể lại không nằm trong con số: “Điều quý nhất trong một tập thể không phải là ai giỏi hơn ai, mà là ai sẵn sàng cùng nhau cố gắng.”

Tinh thần sáng tạo của phụ nữ BIDV hôm nay còn được đo bằng giá trị làm lợi. Tại chương trình “1 triệu sáng kiến” của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam năm 2023, BIDV có bốn nhóm tác giả được tôn vinh và cả bốn nhóm đều do nữ cán bộ đứng đầu. Nhóm của chị Trần Thị Thúy Liên ở Ban Hỗ trợ ALCO có giải pháp gia tăng nguồn vốn bảo đảm an toàn thanh khoản với chi phí thấp, làm lợi 239 tỷ đồng. Nhóm của chị Đỗ Thị Thanh Huyền có giải pháp tiền gửi có kỳ hạn trực tuyến cho khách hàng tổ chức, làm lợi hơn 116 tỷ đồng. Nhóm của Ban Tài chinh và Ban Vốn và Kinh doanh tiền tệ với nòng cốt sáng tạo cũng là các chị Lưu Tuyết Mai, Bùi Hồng Thanh, Đặng Thị Phương, Võ Thu Hương. Riêng ba sáng kiến lớn nhất đã làm lợi hơn 560 tỷ đồng.

Những người từng thức trắng qua các đêm chuyển đổi hệ thống hôm nay đang giữ những vị trí then chốt. Chị Tạ Thị Hạnh, người trưởng phòng mang bầu tháng thứ năm vẫn ngồi lại đến một, hai giờ sáng trong dự án SIBS năm 2003, về sau là một trong ba nữ Kế toán trưởng của BIDV và nay là Trưởng Ban Kiểm soát. Kế toán trưởng hiện nay là chị Bùi Thị Hòa, tác giả những câu thơ “Người ta bảo kế toán khô khan…”. Trong Ban Điều hành, Phó Tổng Giám đốc Nguyễn Thị Quỳnh Giao vừa cùng toàn hệ thống khép lại dự án chuyển đổi bán lẻ. Những người giữ sổ năm xưa, hôm nay, đã là những người giữ kỷ cương tài chính và giữ nhịp quản trị cho cả hệ thống.

Sự trưởng thành ấy cũng được các tổ chức quốc tế ghi nhận. Năm 2024, BIDV là ngân hàng đầu tiên của Việt Nam nhận giải thưởng “Đầu tư, tài trợ sáng tạo cho bình đẳng giới” thuộc Giải thưởng Các nguyên tắc trao quyền cho phụ nữ (WEPs) khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Cơ quan Liên hợp quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho phụ nữ (UN Women). Giải thưởng ghi nhận những chương trình BIDV đồng hành cùng doanh nghiệp nhỏ và vừa do phụ nữ làm chủ.

Tháng 7/2025, chị Nguyễn Thị Kim Phượng, khi ấy công tác tại Ban Khách hàng doanh nghiệp, nay là Giám đốc chi nhánh FDI 1, dự hội thảo với các nữ doanh nhân ở Đà Nẵng. Chị nói: “tài chính không chỉ là nguồn vốn, mà còn là đòn bẩy để trao quyền phát triển cho phụ nữ trong kỷ nguyên số.” Những người phụ nữ từng được ghi nhận, được trao quyền trong ngôi nhà BIDV, hôm nay đang góp phần trao quyền cho những người phụ nữ khác ngoài xã hội.

Những người giữ nhịp

Đầu tháng 10/2024, giữa mùa thu Hà Nội, những người từng là kế toán trưởng, trưởng phòng tài chính - kế toán BIDV qua các thời kỳ, nay đã “U60-70-80” gặp lại nhau. Chị Ngô Thị Ất lập nhóm “KT-BIDV - Một thời để nhớ” từ tháng 4/2022, đến năm 2024 đã có 107 thành viên, và gọi nhóm ấy là “một gạch nối giữa các thế hệ kế toán BIDV”. Chị Phạm Thị Lệ Cần gọi thế hệ mình là những người “được gửi trao sứ mệnh thổi hồn vào số”. Chị Phùng Thị Vân Anh viết: “Chào các em… của ngày xưa / Chào các em… của nắng mưa… Bây giờ / Rất trung hậu… rất mộng mơ / Rất đằm thắm… rất dại khờ… Rất BIDV.”

Ba người cùng viết về một buổi tối. Không ai nhắc đến chỉ tiêu, cũng không ai nói về doanh số. Sau nhiều thập niên cùng giữ sổ sách, giữ thanh khoản, giữ nhịp công việc, họ trở về để giữ một thứ khác: ký ức về nhau.

Năm 1975, bốn cô gái hai mươi tuổi giữ chùm chìa khóa kho tiền. Năm 2003, một người mang thai tháng thứ năm ngồi lại đến hai giờ sáng để một hệ thống mới chạy được. Năm 2025, một người điều hành cuộc chuyển đổi toàn hàng nói về “đi đúng và đi xa”. Hoàn cảnh mỗi người một khác, nhưng chữ xuyên suốt vẫn là “giữ”: giữ tiền, giữ sổ sách, giữ dữ liệu, giữ lời hứa, và sâu xa hơn cả là giữ niềm tin.

Từ một bài thơ báo tường vô danh những năm 1970, qua những ca khúc “về em”, qua những trang viết “em tự hát”, đến những văn bản chính thức và nghị quyết của cấp ủy, tiếng nói ấy đã đi một vòng rất dài. Ban đầu là người khác hát về em, sau đó em tự hát, rồi ngôi nhà lắng nghe, và cuối cùng chính ngôi nhà đưa tiếng hát ấy vào ký ức và đường lối của mình.

Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi gắm lời dặn tới cả hai phía: bản thân phụ nữ phải cố gắng vươn lên, còn Đảng và tổ chức “cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ”. Tháng 6/2026, Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2026-2031, tiếp tục kêu gọi phụ nữ Việt Nam “phát huy truyền thống, bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm”. Nhìn lại gần bảy mươi năm của phụ nữ BIDV dưới ánh sáng lời dặn ấy và tinh thần các văn kiện của Đảng về công tác phụ nữ, bình đẳng giới, xin được chia sẻ ba điều cho chặng đường phía trước của ngành Ngân hàng và BIDV.

Thứ nhất, sự tự vươn lên của mỗi người phụ nữ. Không chính sách nào thay được ý chí của chính người được trao cơ hội. Cô gái hai mươi hai tuổi tự hỏi “tại sao mình lại không?” trước chuyến vượt Trường Sơn. Chị Nguyễn Thị Thái Linh thi lại chứng chỉ quốc tế sau một lần trượt. Năm 1998, chị Phùng Thị Vân Anh thẳng thắn hỏi đã có bao nhiêu người có trình độ trên đại học. Những câu chuyện ấy đều nói lên một điều: cơ hội chỉ trọn vẹn khi người phụ nữ dám đón nhận.

Bên cạnh thiên chức với gia đình, mỗi nữ cán bộ ngân hàng hôm nay vẫn cần chủ động học tập suốt đời, rèn luyện bản lĩnh chính trị và năng lực chuyên môn. Các chị cần tự tin nhận những phần việc khó, mạnh dạn tham gia cấp ủy, tham gia quản lý khi được tín nhiệm. Như chị Nguyễn Thanh Thủy, Giám đốc BIDV Phú Mỹ, từng chia sẻ: “Khi mỗi người phụ nữ nhận ra giá trị và sức mạnh nội tâm của mình, tập thể ấy sẽ trở nên mạnh mẽ một cách tự nhiên”.

Đoàn Đại biểu chính thức và Đại biểu khách mời - là các đồng chí trong Ban chấp hành Đảng bộ BIDV tham dự đại hội Đảng bộ Chính Phủ.

Thứ hai, chủ động tạo nguồn và mở rộng cánh cửa công nghệ cho cán bộ nữ. Đảng bộ BIDV hiện có 2.793 đảng viên nữ trên tổng số 5.022 đảng viên, chiếm hơn 55%. Ban Chấp hành Đảng bộ có 7 nữ trên tổng số 36 ủy viên, tức gần 19,5%, vượt mục tiêu “phấn đấu đạt tỉ lệ cấp ủy viên nữ từ 15% trở lên” mà Chỉ thị số 35-CT/TW ngày 14/6/2024 của Bộ Chính trị đặt ra. Đó là kết quả đáng trân trọng. Tỷ lệ nữ còn thưa dần ở những vị trí cao hơn của cấp ủy cũng gợi ra dư địa để sớm phát hiện, bồi dưỡng cán bộ nữ từ đội ngũ hơn 4.000 nữ trưởng, phó phòng và mạnh dạn giao việc cho họ.

Cùng với đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu. Phụ nữ BIDV đã chủ nhiệm hơn một nửa số đề tài nghiên cứu khoa học và đứng đầu nhiều sáng kiến làm lợi hàng trăm tỷ đồng. Những chương trình đào tạo, kèm cặp phù hợp sẽ giúp chị em tự tin hơn trong các lĩnh vực công nghệ, dữ liệu, quản trị rủi ro. Đề xuất của Phó Tổng Giám đốc Nguyễn Thị Quỳnh Giao về một “Chương trình quốc gia phát triển lãnh đạo nữ trong kỷ nguyên số” cũng là gợi ý đáng để ngành Ngân hàng nghiên cứu.

Các cán bộ nữ BIDV tại Lễ trao giải Sao Khuê 2024

Thứ ba, ghi nhận, sẻ chia và lắng nghe. Lời nguyện “luôn là một nốt trầm” của nguyên Kế toán trưởng Ngô Thị Ất là lời của rất nhiều người phụ nữ BIDV. Sẽ thật ý nghĩa nếu công tác thi đua, khen thưởng có thêm những tiêu chí dành riêng cho đóng góp thầm lặng ở các khâu kế toán, vận hành, kiểm soát, công nghệ hay ở nhóm hỗ trợ, những người đứng sau cánh gà của các sự kiện. Những chính sách quan tâm nữ cán bộ nuôi con nhỏ, sự chăm lo của Công đoàn, Đoàn Thanh niên và sự sẻ chia của mỗi gia đình sẽ giúp chị em thêm yên tâm cống hiến. Đó cũng là cách thực hiện Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021-2030 và đề án “Ngân hàng hạnh phúc” theo Nghị quyết số 61-NQ/ĐU.

Công đoàn BIDV nhận Cờ thi đua Đơn vị xuất sắc trong phong trào CNVC - lao động và hoạt động công đoàn của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam

Ba câu hỏi năm 1998 và lời tự phê bình của người nữ Chủ tịch cũng cho thấy tổ chức hiểu con người nhất khi để con người được tự nói. Những cuộc đối thoại cởi mở trong sinh hoạt chi bộ, cùng những trang hồi ký, bài thơ do chính chị em viết, theo tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa, sẽ tiếp tục bồi đắp văn hóa doanh nghiệp từ chính những người trong cuộc.

Gần bảy mươi năm qua, những người phụ nữ BIDV đã và đang làm tròn vế lời dặn dành cho mình: tự vươn lên. Vế còn lại thuộc về tổ chức, và đó cũng là thước đo của công tác xây dựng Đảng trong doanh nghiệp: Không chỉ gắn con người với tổ chức, mà còn giúp tổ chức biết trân trọng, lắng nghe những con người đã làm nên mình. Khi BIDV bước vào chặng đường mới với khát vọng trở thành “ngân hàng hạnh phúc” của người lao động, những người giữ nhịp vẫn đang bước đi, đều đặn và bền bỉ, phía sau hàng triệu giao dịch mỗi ngày, để bản tình ca của những con số còn được viết tiếp.