Luật Thủ đô mở đường gỡ điểm nghẽn đất đai Hà Nội

Với thẩm quyền mới từ Luật Thủ đô năm 2026, Thành phố có cơ hội xử lý các tồn tại lịch sử,

Liên quan đến việc đền bù khi thu hồi đất, đại biểu Lê Minh Đức, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Thạch Thất đề nghị giữ nguyên nguyên tắc bồi thường bằng tiền, không áp dụng hình thức bồi thường bằng công trình, bởi phương án này có thể phát sinh thêm thủ tục đầu tư xây dựng, kéo dài giải phóng mặt bằng và tiềm ẩn tranh chấp về giá trị công trình thay thế.

Đối với chính sách hỗ trợ khác khi Nhà nước thu hồi đất, nhiều đại biểu băn khoăn với quy định giao UBND cấp xã quyết định biện pháp và mức hỗ trợ khác. Trao thêm vai trò cho cấp xã có thể giúp chính sách sát thực tiễn. Nhưng nếu thiếu khung thống nhất toàn Thành phố, mỗi địa phương có thể áp dụng một mức hỗ trợ riêng. Với các dự án đi qua nhiều xã, phường, sự khác nhau này dễ tạo tâm lý so bì, đòi hỏi quyền lợi, thậm chí phát sinh khiếu kiện.

“Người dân tại các địa bàn khác nhau có thể so sánh mức hỗ trợ, phát sinh tâm lý đòi hỏi quyền lợi, từ đó ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả triển khai dự án”, đại biểu Lê Minh Đức nói.

Ông Đức đề xuất UBND cấp xã căn cứ tình hình thực tế để rà soát, đề xuất; còn UBND Thành phố quyết định chính sách hỗ trợ khác đối với từng trường hợp đặc biệt. Đây là cách tiếp cận dung hòa giữa yêu cầu sát cơ sở và yêu cầu thống nhất chính sách.

Đại biểu Lê Minh Đức phát biểu thảo luận tại tổ

Liên quan đến giải phóng mặt bằng, đại biểu Đỗ Thị Lan Hương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Tùng Thiện cho rằng vấn đề này luôn là lĩnh vực rất vướng mắc ở cơ sở. Đối với các dự án lớn, thời gian thực hiện thường kéo dài nhiều năm. Trong thời gian đó, chính sách pháp luật về đất đai và các nghị định hướng dẫn có thể thay đổi khiến việc áp dụng chính sách bồi thường, hỗ trợ cho người dân chưa thực sự đồng bộ.

Từ thực tế đó, đại biểu Đỗ Thị Lan Hương nhấn mạnh: “Trong cùng một dự án nhưng nếu có hộ được hưởng hỗ trợ, có hộ không được hưởng hỗ trợ thì chắc chắn sẽ phát sinh so bì, khiếu kiện đông người kéo dài, gây rất nhiều khó khăn cho quá trình thực hiện”.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu thảo luận tại tổ

Làm rõ các ý kiến của đại biểu, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết phần lớn vướng mắc hiện nay đều là những vấn đề phát sinh từ quá khứ. Thời gian qua, Hà Nội đã nhiều lần tập trung chỉ đạo, tìm giải pháp tháo gỡ, nhưng do khuôn khổ pháp lý trước đây còn hạn chế nên nhiều nội dung vượt quá thẩm quyền Thành phố, phải báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Điểm mới đáng chú ý là Luật Thủ đô năm 2026 đã trao cho Hà Nội nhiều thẩm quyền mới để xử lý các vấn đề đặc thù phát sinh trên địa bàn. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng giúp Thành phố từng bước tháo gỡ các tồn tại lịch sử trong lĩnh vực đất đai. Tuy nhiên, các nghị quyết trình HĐND lần này chủ yếu quy định nguyên tắc, cơ chế và thẩm quyền xử lý, không thể đưa từng trường hợp cụ thể vào văn bản, bởi mỗi vụ việc có hoàn cảnh pháp lý khác nhau.

Theo Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng, sau khi các nghị quyết triển khai Luật Thủ đô năm 2026 được thông qua, Thành phố sẽ rà soát toàn bộ các trường hợp liên quan đến đất đai. Nội dung thuộc thẩm quyền HĐND Thành phố sẽ được UBND Thành phố báo cáo để xem xét, quyết định. Nội dung thuộc thẩm quyền UBND Thành phố theo cơ chế mới sẽ được chủ động xem xét và quyết định ngay.