Ngân hàng tăng tốc hút vốn ngoại: Cơ hội vàng trong chu kỳ nâng hạng

Một trong những thương vụ đáng chú ý trong thời gian qua là việc BIDV hoàn tất chào bán riêng lẻ hơn 263 triệu cổ phiếu, với tỷ lệ phân phối thành công lên tới 98,24%. Đáng chú ý, nhà đầu tư nước ngoài đã mua gần 116 triệu cổ phiếu, cho thấy sức hút đáng kể của cổ phiếu ngân hàng Việt Nam. Không dừng lại ở đó, tâm điểm của thị trường M&A được dự báo sẽ thuộc về kế hoạch chào bán 6,5% vốn của Vietcombank. Nếu thành công, thương vụ này có thể mang về từ 1,3 - 1,4 tỷ USD, tương đương các giao dịch lớn trước đây như thương vụ VPBank bán 15% vốn cho đối tác Nhật Bản. Đây là bước đi quan trọng sau nhiều năm trì hoãn, phản ánh quyết tâm tăng vốn của khối ngân hàng quốc doanh.

Không chỉ các “ông lớn”, nhiều ngân hàng tư nhân cũng tích cực tham gia cuộc đua hút vốn ngoại. VIB đang đứng trước cơ hội đón cổ đông ngoại mới sau khi cổ đông cũ thoái vốn. SHB đang đẩy mạnh chiến lược tìm kiếm và huy động vốn quốc tế nhằm tăng cường năng lực tài chính, mở rộng kinh doanh và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. VPBank lên kế hoạch phát hành riêng lẻ hơn 264 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư nước ngoài, với mục tiêu nâng vốn điều lệ lên hơn 106.000 tỷ đồng. Thống kê cho thấy, hiện vẫn còn hơn chục ngân hàng có tỷ lệ sở hữu nước ngoài dưới 5%, tạo dư địa lớn cho các thương vụ mới trong thời gian tới .

Các ngân hàng đang tích cực tìm kiếm nguồn vốn ngoại để gia tăng năng lực

Theo ông Đỗ Quang Vinh, Phó Chủ tịch HĐQT SHB, vị thế của doanh nghiệp Việt trên bàn đàm phán đã có sự thay đổi căn bản. “Việc bán vốn hay sáp nhập hiện nay không còn xuất phát từ khó khăn tài chính hay ở vị thế yếu, mà là sự lựa chọn chủ động để vươn ra thị trường quốc tế”, ông Vinh nhấn mạnh.

Các chuyên gia cho rằng, động lực lớn thúc đẩy các ngân hàng đẩy mạnh tìm kiếm vốn ngoại đến từ yêu cầu nâng cao năng lực tài chính. Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 3 ngân hàng quốc doanh lọt top 100 châu Á về tổng tài sản. Điều này buộc các ngân hàng phải cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR) – yếu tố then chốt trong bối cảnh chuẩn Basel III đang dần được áp dụng.

Song song đó, theo Nghị định 69/2025/NĐ-CP, một số ngân hàng tham gia nhận chuyển giao tổ chức tín dụng yếu kém được phép nâng trần sở hữu nước ngoài lên tối đa 49%. Theo chuyên gia, về mặt thị trường, đây là thay đổi mang tính chiến lược. Trong bối cảnh nhiều cổ phiếu ngân hàng đã kín room ngoại nhiều năm, việc mở rộng giới hạn sở hữu giúp gia tăng sức hút đối với các quỹ đầu tư dài hạn, đặc biệt khi chu kỳ nâng hạng thị trường chứng khoán đang rõ nét.

Theo ông Lê Anh Tuấn, CEO Dragon Capital, việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng từ cận biên lên mới nổi không chỉ là cột mốc kỹ thuật mà là bước khởi đầu cho chu kỳ thu hút vốn ngoại dài hạn. Các tổ chức như FTSE Russell và MSCI đặc biệt quan tâm đến mức độ tiếp cận thị trường và các rào cản sở hữu nước ngoài. Việc mở room ngoại lên 49% ở một số ngân hàng vì thế không đơn thuần là quyết định kỹ thuật, mà là thông điệp chính sách về một thị trường đang tự tin hơn và mạnh mẽ hơn trong hội nhập.

Trong bức tranh nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm mới nổi thứ cấp (dự kiến có hiệu lực từ tháng 9/2026), nhóm ngân hàng nổi lên như một trong những “trụ cột” thu hút dòng vốn ngoại. Các yếu tố chính tạo nên sức hút này bao gồm: Quy mô lớn, thanh khoản cao. Các ngân hàng như Vietcombank, BIDV, VietinBank đều có vốn hóa hàng trăm nghìn tỷ đồng, đủ sức hấp thụ dòng vốn lớn từ các quỹ đầu tư. Bên cạnh đó là triển vọng tăng trưởng dài hạn. Có thể thấy, ngành Ngân hàng vẫn giữ vai trò trung tâm dẫn vốn của nền kinh tế, với dư địa tăng trưởng từ bán lẻ, số hóa và đa dạng hóa nguồn thu.

Ngoài ra là yếu tố cải thiện quản trị, áp lực từ quá trình nâng hạng buộc các ngân hàng phải minh bạch hơn, tiệm cận chuẩn quốc tế, qua đó giảm chiết khấu rủi ro. Theo các tổ chức phân tích, khi thị trường được nâng hạng, Việt Nam có thể thu hút từ vài tỷ đến hơn 10 tỷ USD vốn ngoại, trong đó ngân hàng sẽ là nhóm hưởng lợi lớn.

Điểm đáng chú ý là việc thu hút vốn ngoại không chỉ nhằm bổ sung nguồn lực tài chính. Theo TS. Châu Đình Linh, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh phân tích, nếu thu hút được các nhà đầu tư chiến lược nước ngoài có tiềm lực sẽ giúp gia tăng nội lực của các ngân hàng Việt Nam trong dài hạn; bổ sung và ổn định nguồn vốn kinh doanh nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu vay vốn trung dài hạn của khách hàng. Đồng thời, nhà đầu tư ngoại cũng sẽ chia sẻ kinh nghiệm quản trị, định hình mô hình kinh doanh hiện đại.

Đồng quan điểm, TS. Nguyễn Quốc Hùng, Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho rằng, sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài thời gian qua đã mang lại những thay đổi tích cực về tài chính, công nghệ và quản trị, giúp hệ thống ngân hàng Việt Nam tiệm cận hơn với thông lệ quốc tế. Theo ông Hùng, việc tăng giới hạn sở hữu nước ngoài là cần thiết để các ngân hàng gọi thêm vốn, nâng cao năng lực tài chính và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.