Nhanh chóng luật hoá xử lý nợ xấu

Quỳnh Trang - 06:38 | 18/05/2023

Để đáp ứng yêu cầu xử lý nợ xấu và không tạo khoảng trống pháp lý khi Nghị quyết 42 của Quốc hội hết hiệu lực vào ngày 31/12/2023, NHNN đã dự thảo Luật Các TCTD (sửa đổi) để trình Quốc hội cho ý kiến. Theo đó, dự thảo Luật đã bổ sung thêm 1 chương quy định về xử lý nợ xấu và tài sản bảo đảm. Việc bổ sung các quy định này nhận được sự ủng hộ của các ngân hàng và cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Nợ xấu tăng do đâu Chuyển đổi số trong tạo lập thị trường mua bán nợ tập trung tại Việt Nam Ngân hàng lo cải thiện chất lượng tài sản

Đó là nội dung được trao đổi tại Hội thảo: “Vấn đề xử lý nợ xấu trong Dự thảo Luật các Tổ chức tín dụng (sửa đổi)” do Tạp chí Nhà Đầu tư tổ chức ngày 17/5.

Chuyển biến tích cực trong công tác xử lý nợ xấu

Phát biểu tại Hội thảo, TS. Nguyễn Anh Tuấn, Tổng biên tập Tạp chí Nhà đầu tư cho biết, Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12, Luật số 17/2017/QH14 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 đã có những đóng góp quan trọng trong công tác quản lý cũng như tạo môi trường pháp lý ổn định cho hoạt động của hệ thống ngân hàng.

Cùng với Luật các tổ chức tín dụng, ngày 15/8/2017, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 42/2017/QH14 về thí điểm xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng, tạo ra khung khổ pháp lý cần thiết cho công tác xử lý nợ xấu, Công ty TNHH MTV quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC).

Toàn cảnh Hội thảo

Theo ông Tuấn, việc thực hiện Nghị quyết số 42 đã mang lại những chuyển biến tích cực trong công tác xử lý nợ xấu và góp phần không nhỏ vào kết quả công tác cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2016-2020.

Lũy kế từ khi Nghị quyết có hiệu lực đến cuối tháng 01/2023, toàn hệ thống đã xử lý được 416 nghìn tỷ đồng nợ xấu xác định theo Nghị quyết 42. Trong đó, xử lý nợ xấu nội bảng xác định theo Nghị quyết 42 đạt 211,9 nghìn tỷ đồng (chiếm 50,9% tổng nợ xấu đã xử lý).

Ngoài ra, xử lý các khoản nợ đang hạch toán ngoài bảng cân đối kế toán là 122,1 nghìn tỷ đồng (chiếm 29,3% tổng nợ xấu đã xử lý). Xử lý các khoản nợ xấu đã bán cho VAMC được thanh toán bằng trái phiếu đặc biệt là 82,1 nghìn tỷ đồng (chiếm 19,7%).

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Quốc Hùng – Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng chia sẻ, trải qua 6 năm triển khai, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Chính phủ, cùng với sự chủ động của ngành Ngân hàng và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị thực sự đã mang lại những hiệu quả rõ rệt cho công tác xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng, góp phần thay đổi ý thức trách nhiệm của toàn xã hội với việc trả nợ ngân hàng. … Theo đó, chất lượng tín dụng đã từng bước được cải thiện, tỷ lệ nợ xấu nội bảng của hệ thống các tổ chức tín dụng được kiểm soát, góp phần xử lý hiệu quả nợ xấu, đáp ứng nhu cầu vốn cho hoạt động động sản xuất, kinh doanh của nên kinh tế.

Ông Nguyễn Quốc Hùng - Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng phát biểu tại Hội thảo

Vẫn còn nhiều khó khăn trong thu hồi nợ

Tuy nhiên, theo các chuyên gia bên cạnh những mặt đã đạt được, sau hơn 12 năm thực hiện với một lần sửa đổi, bổ sung vào năm 2017, một số quy định tại Luật các TCTD đã không còn phù hợp với sự thay đổi của thực tiễn. Nghị quyết 42 sau hơn 6 năm thí điểm trên thực tiễn cũng có nhiều khó khăn, vướng mắc phát sinh cần được rà soát để hoàn thiện thêm.

Trong báo cáo gửi Quốc hội mới đây, NHNN cho biết, tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống đến cuối tháng 2/2023 đã lên tới 2,91%, tăng khá mạnh so với mức 2% cuối năm 2022 và gần gấp đôi cuối năm 2021. NHNN xác định tổng nợ xấu nội bảng, nợ bán cho VAMC chưa xử lý và nợ tiềm ẩn thành nợ xấu của hệ thống các tổ chức tín dụng đến cuối tháng 2/2023 ước chiếm 5% tổng dư nợ - gần tương đương với tỷ lệ nợ xấu nền kinh tế phải đối diện khi Nghị quyết 42 bắt đầu có hiệu lực.

Chia sẻ một số khó khăn, vướng mắc trong công tác thu hồi nợ, ông Nguyễn Quốc Hùng cho biết, còn hiện tượng khách hàng có nợ xấu thiếu hợp tác, cá biệt có khách hàng cố tình không trả nợ không chịu bàn giao tài sản bảo đảm để xử lý vì vậy các ngân hàng buộc phải xử lý nợ thông qua biện pháp tố tụng, dẫn đến việc thu hồi nợ mất nhiều thời gian để xử lý.

Ngoài ra, một số khoản nợ xấu có tài sản bảo đảm là các dự án đang dở dang có giá trị lớn, chưa hoàn thiện pháp lý. Công tác phối hợp với chính quyền các cấp và các cơ quan liên quan còn nhiều khó khăn, trong việc tiếp cận thông tin về tình trạng tài sản đảm bảo; đăng ký thay đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở, thi hành án, việc giới hạn phạm vi lựa chọn tổ chức thẩm định giá... Đồng thời, việc mua bán nợ xấu của tổ chức tín dụng cho các tổ chức, cá nhân chưa phát sinh nhiều do bên mua nợ còn e ngại thủ tục xử lý nợ trên thực tế gặp nhiều khó khăn.

Các chuyên gia tham dự Hội thảo

Để không tạo khoảng trống pháp lý xử lý nợ xấu khi Nghị quyết 42 của Quốc hội hết hiệu lực vào ngày 31/12/2023, NHNN đã dự thảo Luật Các TCTD (sửa đổi) để trình Quốc hội cho ý kiến. Theo đó, đã bổ sung thêm 1 chương quy định về xử lý nợ xấu và tài sản bảo đảm.

Tuy nhiên, đối với nội dung của các quy định cụ thể, vẫn còn những ý kiến khác nhau. Ngoài ra, nhiều ngân hàng và doanh nghiệp tỏ ra băn khoăn về việc một số nội dung của Nghị quyết 42 đã không được đưa vào dự thảo Luật TCTD như: xử lý tài sản bảo đảm là dự án bất động sản, bán nợ xấu có tài sản bảo đảm đang bị kê biên, phân bổ lãi dự thu, quy định về áp dụng thủ tục xét xử rút gọn…

Đại diện cho Tổ chức Tài chính Thế giới (IFC), ông Darryl Dong - Cán bộ Quốc gia Cao cấp khuyến nghị cần Luật các TCTD sửa đổi cần mở rộng quyền thu giữ tài sản đảm bảo cho các bên mua nợ xấu thông qua việc cho họ được thế quyền trong các quyền và nghĩa vụ của bên bán nợ xấu. Hoặc ít nhất cho phép bên mua nợ xấu được ủy quyền cho bên bán nợ xấu (tức tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoặc VAMC) quản lý khoản nợ xấu, thu nợ, và nếu cần thiết, thu giữ tài sản bảo đảm hay phát mại thay mặt cho bên mua nợ xấu.

Về thứ tự thanh toán khi xử lý tài sản đảm bảo, nhiều chuyên gia và ngân hàng thương mại ủng hộ phương án ưu tiên thanh toán cho nghĩa vụ nợ của tổ chức tín dụng trước khi thực hiện nghĩa vụ thuế với nhà nước. Tuy nhiên theo ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, có một số ý kiến cho rằng việc quy định ưu tiên này tại dự thảo Luật vẫn chưa phù hợp với pháp luật về thuế và pháp luật có liên quan.

Các đại biểu cũng đề cập việc ban hành một Thông tư liên tịch để quy định cụ thể về thời gian xử lý, xác minh, trả lời các văn bản của các cơ quan chức năng và hướng dẫn các cơ quan chức năng phối hợp để đẩy nhanh quá trình xử lý, giải quyết hồ sơ của các tổ chức tín dụng.

Quỳnh Trang

Tin khác

SACOMBANK tiếp tục tung gói lãi suất cho vay 7,9%/năm, góp sức cùng mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Hưởng ứng chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) về giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế 2 con số, ngay từ tháng 8/2026, SACOMBANK đã triển khai gói tín dụng với quy mô gần 100.000 tỷ đồng dành cho khách hàng doanh nghiệp hiện hữu, đang hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, doanh nghiệp có vốn nước ngoài… Mức giảm lãi suất hấp dẫn từ 1,5% đến 2% tương ứng lãi suất 8.5% - 9.5%. Trên cơ sở đó, SACOMBANK đã chủ động giảm biên lợi nhuận xuống còn 0.79%/năm nhằm chia sẻ, đồng hành cùng khách hàng.

Lãi suất giảm, tiết kiệm vẫn giữ sức hút

Lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng đồng loạt điều chỉnh giảm, song tiết kiệm vẫn là lựa chọn được người dân ưu tiên để tích lũy và bảo toàn vốn. Bên cạnh lợi tức, niềm tin vào hệ thống ngân hàng, khả năng chủ động kế hoạch tài chính và sự linh hoạt của sản phẩm tiền gửi tiếp tục tạo sức hút cho kênh đầu tư này.

Sáng 2/11: Tỷ giá trung tâm giảm 6 đồng

Ngày 2/11, NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.631 đồng, giảm 6 đồng so với phiên trước. Theo khảo sát của thoibaonganhang.vn sáng nay, giá mua-bán USD tại tất cả các ngân hàng thương mại được điều chỉnh giảm với biên độ phổ biến từ 10-30 đồng so với phiên trước.

Giảm lãi suất bền vững cần giải pháp đồng bộ

Nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh cuối năm đặt ra yêu cầu hệ thống ngân hàng vừa đáp ứng tín dụng, vừa chia sẻ khó khăn về chi phí tài chính với doanh nghiệp, người dân.

Làm rõ mức độ phụ thuộc của tăng trưởng kinh tế vào việc tiếp tục mở rộng tín dụng

Tăng trưởng kinh tế trên 10% đòi hỏi nguồn vốn lớn, song việc huy động và sử dụng vốn cần gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn hệ thống tài chính. Thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội tại Quốc hội sáng 31/10, các đại biểu đề nghị làm rõ phương án vốn cho năm 2027, phát triển thị trường vốn để giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, đồng thời hoàn thiện cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư và đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án.

Vốn dài hạn cho các công trình trọng điểm

Việt Nam đang bước vào một trong những giai đoạn đầu tư hạ tầng có quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Từ đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, sân bay Long Thành, các tuyến vành đai Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh đến cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, nhiều dự án quy mô lớn đang đồng thời được chuẩn bị hoặc triển khai trong giai đoạn 2026 - 2030.

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà: Truyền thông chính sách cần chủ động từ sớm

Truyền thông chính sách không chỉ là hoạt động cung cấp thông tin sau khi văn bản được ban hành, mà phải trở thành một bộ phận xuyên suốt quá trình nghiên cứu, xây dựng, thực thi và hoàn thiện chính sách. Đây là yêu cầu được Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) Phạm Thanh Hà nhấn mạnh tại chương trình tập huấn “Truyền thông chính sách và kỹ năng làm việc với báo chí trong bối cảnh tăng trưởng xanh và phát triển bền vững”, tổ chức chiều 30/10, do NHNN phối hợp với Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ) thực hiện.

Thêm nhiều ngân hàng giảm lãi suất

Một số nhà băng tiếp tục điều chỉnh giảm lãi suất huy động, nối thêm danh sách các ngân hàng hạ lãi suất nhằm hưởng ứng chủ trương của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Cùng với việc cân đối chi phí vốn đầu vào, các chương trình tín dụng ưu đãi đang được triển khai để hỗ trợ doanh nghiệp trong cao điểm sản xuất, kinh doanh cuối năm.

Tín dụng tăng 11,94%, dư nợ toàn nền kinh tế đạt khoảng 20,8 triệu tỷ đồng

Theo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), đến ngày 26/10/2026, dư nợ toàn nền kinh tế đạt khoảng 20,8 triệu tỷ đồng, tăng 11,94% so với cuối năm 2025. Vốn tín dụng tiếp tục hướng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên; tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro được theo dõi chặt chẽ.

Quản trị tài chính trong kỷ nguyên số: Nâng chất lượng dòng vốn, củng cố năng lực tăng trưởng

Công nghệ 4.0 đang mở rộng khả năng tiếp cận thông tin, kết nối thị trường và tổ chức hoạt động kinh doanh. Cùng với cơ hội tăng trưởng, doanh nghiệp đứng trước yêu cầu nâng cao chất lượng quyết định tài chính, từ huy động nguồn lực đến phân bổ, giám sát và thu hồi vốn. Đây là những nội dung được trao đổi tại Hội thảo “Quản trị tài chính doanh nghiệp tư nhân trong kỷ nguyên số” do Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi tổ chức.