Nhiều người Việt uống cà phê theo 3 thói quen tưởng vô hại nhưng lại ảnh hưởng sức khỏe

1. Uống cà phê ngay sau bữa ăn: Giảm hấp thu sắt và canxi

Một thói quen khá phổ biến là uống cà phê ngay sau khi ăn sáng hoặc ăn trưa. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, caffeine trong cà phê có thể cản trở quá trình hấp thu một số vi chất quan trọng, đặc biệt là sắt.

Điều này không chỉ xảy ra khi ăn thịt đỏ mà còn với các thực phẩm giàu sắt khác như rau xanh đậm, các loại đậu hay rau củ nhiều màu sắc. Khi uống cà phê ngay sau bữa ăn, cơ thể khó tận dụng hết lượng vi chất này, lâu dài có thể làm tăng nguy cơ thiếu sắt.

Bên cạnh đó, caffeine còn làm tăng thải canxi qua nước tiểu, ảnh hưởng đến sức khỏe xương nếu thói quen này kéo dài. Không chỉ cà phê, trà đặc cũng có tác động tương tự nên không nên dùng ngay sau bữa ăn.

Các chuyên gia khuyến nghị nên đợi khoảng 1,5 - 2 giờ sau bữa ăn chính mới uống cà phê. Nếu ăn nhẹ bằng trái cây, có thể uống sau khoảng 30 phút để tránh ảnh hưởng tiêu hóa.

2. Uống cà phê gần giờ ngủ: Làm rối loạn nhịp sinh học

Cà phê được nhiều người sử dụng vào buổi tối để làm việc hoặc lái xe đường dài. Tuy nhiên, caffeine là chất kích thích hệ thần kinh trung ương, có thể tồn tại trong cơ thể nhiều giờ sau khi uống.

Việc dùng cà phê sát giờ ngủ khiến cơ thể khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu hoặc dễ thức giấc giữa đêm. Nếu duy trì lâu dài, thói quen này có thể gây rối loạn nhịp sinh học, mệt mỏi ban ngày và giảm hiệu suất làm việc.

Những người nhạy cảm với caffeine, người lớn tuổi hoặc người có sẵn vấn đề về giấc ngủ càng dễ bị ảnh hưởng. Ngoài ra, trẻ em và thanh thiếu niên cũng không nên dùng cà phê vì hệ thần kinh còn đang phát triển, dễ bị kích thích quá mức.

Các chuyên gia khuyên nên tránh uống cà phê ít nhất 6 giờ trước khi đi ngủ, đặc biệt là sau 15 - 16 giờ chiều.

3. Uống quá nhiều cà phê: Tăng cholesterol và nguy cơ tim mạch

Cà phê với lượng vừa phải có thể mang lại lợi ích cho tim mạch. Một số nghiên cứu cho thấy uống khoảng 2 - 3 ly mỗi ngày có thể giúp giảm nguy cơ đột quỵ và suy tim nhẹ ở người khỏe mạnh.

Tuy nhiên, khi tiêu thụ quá nhiều, đặc biệt là 6 - 10 ly mỗi ngày, cà phê lại có thể gây tác dụng ngược. Nguyên nhân là cà phê pha phin hoặc không lọc - loại phổ biến tại Việt Nam – chứa các hợp chất dầu tự nhiên như cafestol và kahweol.

Những chất này có thể làm thay đổi quá trình chuyển hóa cholesterol trong gan, khiến cholesterol “xấu” (LDL) tăng lên, đồng thời làm giảm cholesterol “tốt” (HDL). Khi LDL tăng kéo dài, nguy cơ xơ vữa động mạch và biến cố tim mạch cũng gia tăng.

Một số nghiên cứu cho thấy tiêu thụ khoảng 5 ly cà phê không lọc mỗi ngày có thể làm tăng cholesterol toàn phần. Nếu uống nhiều hơn, mức LDL có thể tăng đáng kể, đặc biệt ở người đã có yếu tố nguy cơ tim mạch.

Uống bao nhiêu cà phê là hợp lý?

Lượng cà phê phù hợp phụ thuộc vào thể trạng và độ nhạy cảm của từng người. Tuy nhiên, nhiều tổ chức y tế khuyến nghị người trưởng thành không nên tiêu thụ quá 400 mg caffeine mỗi ngày, tương đương khoảng 3 - 4 tách cà phê tiêu chuẩn.

Để uống cà phê an toàn, nên:

- Không uống khi đói hoặc ngay sau bữa ăn

- Tránh uống vào buổi tối

- Không uống quá 3 - 4 ly/ngày

- Ưu tiên cà phê lọc giấy nếu cần uống thường xuyên

Sử dụng đúng cách, cà phê vẫn là thức uống có lợi cho sức khỏe. Nhưng nếu duy trì các thói quen sai lầm, lợi ích này có thể nhanh chóng chuyển thành nguy cơ, đặc biệt với những người làm việc cường độ cao và phụ thuộc vào cà phê mỗi ngày.