Thấy gì từ vụ án giả danh nhân viên ngân hàng lừa đảo người vay vốn?

Dựng kịch bản vay vốn để chiếm đoạt tiền

Theo kết quả điều tra của cơ quan chức năng, từ năm 2024 đến tháng 6/2026, nhóm đối tượng giả danh nhân viên VIB, lợi dụng nhu cầu vay vốn của người dân tại Bắc Ninh và nhiều địa phương trên cả nước để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Cơ quan điều tra xác định 8 bị can gồm: Vũ Đức Dư, Lê Thị Lan, cùng trú tại phường Phù Lãng, TP. Bắc Ninh; Lê Văn Anh, Lê Thu Hà, Lê Văn Hùng, cùng trú tại xã Hòa Phú, TP. Hà Nội; Bùi Thị Mai, trú tại phường Dương Nội, TP. Hà Nội; Đinh Văn Tính, trú tại phường Hà Đông, TP. Hà Nội; và Lương Văn Nhựt, trú tại xã Hà Nha, TP. Đà Nẵng.

Một số bị can trong vụ án tại Cơ quan điều tra Công an TP. Bắc Ninh (Ảnh: Bộ Công an)

Đáng chú ý, Lương Văn Nhựt được xác định là người được nhóm đối tượng thuê chạy quảng cáo trên Facebook để tìm kiếm người có nhu cầu vay tiền. Nhựt sử dụng các tài khoản Facebook ảo, không chính chủ, lập những trang mang tên “Hỗ trợ tài chính”, “Vay vốn”, đăng quảng cáo về dịch vụ vay tiền với thủ tục đơn giản, lãi suất thấp và cài đặt tính năng tự động nhắn tin khi có người quan tâm.

Chi tiết một bị can trú tại Đà Nẵng có liên quan đến hoạt động quảng cáo tìm kiếm người vay vốn cho thấy thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng có thể vượt khỏi phạm vi một địa phương, tiếp cận người dân ở nhiều địa phương.

Đây là lời nhắc nhở người dân cần thận trọng khi tìm kiếm các dịch vụ tài chính trực tuyến. Nhất là những lời mời vay tiền dễ dàng, không cần gặp mặt trực tiếp.

Theo cơ quan điều tra, sau khi tiếp cận người vay, các đối tượng hướng dẫn kết bạn Zalo với những tài khoản sử dụng tên nhân viên ngân hàng, yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, ảnh căn cước công dân và điền các biểu mẫu mang tên “Hợp đồng vay vốn tiêu dùng”, “Thông báo giải ngân khoản vay”.

Những giấy tờ có hình thức giống tài liệu giao dịch ngân hàng được sử dụng để tạo lòng tin. Sau đó, các đối tượng đưa ra nhiều lý do như: phí hồ sơ, phí giải ngân, tiền thuế hoặc tiền bảo đảm khoản vay để yêu cầu người vay chuyển tiền vào các tài khoản được chỉ định. Tin tưởng vào những lời cam kết, nhiều người chuyển tiền nhưng không nhận được khoản vay như thỏa thuận.

Từ kết quả điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố 8 bị can về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Vụ án đang được tiếp tục điều tra, mở rộng.

Cảnh giác với lời mời vay tiền dễ dàng

Từ vụ việc có thể thấy, các đối tượng đã xây dựng kịch bản tương đối bài bản, từ quảng cáo trên mạng xã hội, chuyển sang trao đổi qua Zalo đến sử dụng biểu mẫu có hình thức giống giấy tờ ngân hàng. Mục đích là khiến người vay tin rằng hồ sơ đang được xử lý theo quy trình chính thức, từ đó làm theo yêu cầu chuyển tiền.

Thủ đoạn này đánh trúng tâm lý cần vốn nhanh, ngại thủ tục phức tạp của một bộ phận người dân. Trong khi, tài khoản mạng xã hội, hình ảnh giấy tờ hay lời giới thiệu mang danh nhân viên ngân hàng đều có thể bị làm giả, khiến việc nhận diện bằng cảm tính trở nên khó khăn.

Để tránh trở thành nạn nhân, người dân cần xác minh khoản vay qua website, ứng dụng, đường dây nóng hoặc điểm giao dịch chính thức của ngân hàng, tổ chức tín dụng.

Đặc biệt, cần cảnh giác với yêu cầu chuyển tiền trước để làm hồ sơ, đóng thuế, phí giải ngân hoặc tiền bảo đảm khoản vay.

Người dân không nên tùy tiện gửi ảnh căn cước công dân, thông tin tài khoản ngân hàng cho người chưa xác minh được danh tính; tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP hoặc thông tin xác thực giao dịch.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, cần lưu giữ tin nhắn, thông tin tài khoản nhận tiền, chứng từ giao dịch và trình báo cơ quan Công an để được hướng dẫn xử lý.

Nhu cầu vay vốn là chính đáng, nhưng sự thuận tiện trên môi trường mạng cần đi cùng với thói quen kiểm chứng thông tin.

Trước lời mời vay tiền nhanh, hãy xác minh người cho vay và quy trình giao dịch trước khi cung cấp dữ liệu cá nhân hoặc chuyển bất kỳ khoản tiền nào. Sự thận trọng ngay từ đầu có thể giúp người dân tránh mất tiền và hạn chế nguy cơ thông tin cá nhân bị lợi dụng.