Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Thể chế chính là “cốt lõi mềm” của tăng trưởng

Quỳnh Trang
Quỳnh Trang  - 
Sáng 10/4, Hội thảo Kinh tế Việt Nam năm 2024 và triển vọng năm 2025 với chủ đề “Thúc đẩy cải cách thể chế kinh tế trong bối cảnh mới” và sự kiện Công bố ấn phẩm Đánh giá kinh tế Việt Nam thường niên 2024 do Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức đã diễn ra tại Hà Nội.
aa
TP. Hồ Chí Minh: Tìm giải pháp ứng phó với chính sách thuế quan mới Biên bản họp Fed cho thấy rủi ro lạm phát tăng và tăng trưởng chậm tại Mỹ Kon Tum đẩy mạnh đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cho thấy, năm 2024, GDP Việt Nam tăng 7,09%, vượt xa mức kế hoạch 6,5% của Chính phủ và cao nhất trong ba năm 2022-2024; kim ngạch xuất khẩu tăng 14,3%, nhập khẩu tăng 16,7%, cán cân thương mại xuất siêu đạt kỷ lục 24,77 tỷ USD; FDI tăng 9,4%; tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng 7,5%; lạm phát chỉ ở mức 3,63%… Tất cả cho thấy nền kinh tế đã trở lại đường ray tăng trưởng mạnh mẽ sau đại dịch và các cú sốc bên ngoài.

Tuy nhiên, theo GS.TS. Tô Trung Thành (Trưởng ban Biên tập Ấn phẩm), bản chất của tăng trưởng vẫn chủ yếu dựa trên vốn và lao động chứ không phải năng suất. Cụ thể, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế của vốn chiếm 53,1%, lao động chiếm 18,8%, trong khi năng suất các yếu tố tổng hợp (TFP) chỉ chiếm 28,1%, giảm đáng kể so với mức trên 33% trong giai đoạn 2016-2020.

“Đây là dấu hiệu đáng lo ngại vì tăng trưởng chiều rộng khó tạo ra sự bền vững trong dài hạn, GS.TS. Tô Trung Thành nhận xét.

Thể chế chính là “cốt lõi mềm” của tăng trưởng
Các chuyên gia trao đổi tại Hội thảo

So với khu vực, năng suất lao động Việt Nam vẫn ở mức thấp: chỉ bằng 59,6% của Thái Lan, 52,8% của Malaysia và chưa đến 20% so với Singapore. Ngành chế biến - chế tạo, vốn được kỳ vọng là động lực chính cho tăng trưởng, vẫn chưa thể hiện được vai trò dẫn dắt rõ rệt. Tỷ trọng đóng góp của công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) vào tăng trưởng GDP chỉ đạt 0,35%, phản ánh sự tụt hậu đáng báo động về đổi mới sáng tạo.

Phác hoạ bức tranh bối cảnh kinh tế thế giới và khu vực cũng như dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam 2025, về thách thức từ thế giới, ông Thành cho biết, căng thẳng địa chính trị thế giới còn diễn biến phức tạp; Chiến tranh và xung đột chính trị làm đứt gãy các chuỗi cung ứng, gây ảnh hưởng đến nguồn cung, chi phí logistics, làm tăng giá dầu và lương thực.

Bên cạnh đó, nguy cơ kinh tế thế giới suy giảm cùng cuộc chiến thuế quan đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế Việt Nam.

Ở trong nước, mô hình tăng trưởng vẫn mang tính truyền thống, thiếu động lực mới, thiếu bền vững về môi trường; khu vực kinh tế tư nhân và doanh nghiệp còn đang đối mặt với nhiều khó khăn; rủi ro bất ổn kinh tế vĩ mô là những thách thức mà Việt Nam phải đối mặt.

Thể chế chính là “cốt lõi mềm” của tăng trưởng
Toàn cảnh kinh tế Việt Nam giai đoạn 2016-2024: Tăng trưởng, cấu trúc sản xuất và thương mại trong chuyển động (trích từ bài trình bày của GS.TS. Tô Trung Thành)

Đối với ba động lực chính của tăng trưởng gồm: Xuất khẩu - Đầu tư - Tiêu dùng, đầu tư tư nhân khó tăng mạnh do những khó khăn của khu vực doanh nghiệp; xuất khẩu và FDI trong quý I tăng trưởng tốt, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế nhưng mới đây lại phải đối diện sức ép lớn từ chính sách thuế quan mới.

“Hiện tăng trưởng chủ yếu được hậu thuẫn bởi đầu tư công, và tiêu dùng cuối cùng khu vực tư nhân đóng vai trò chủ chốt”, ông Thành nhận định.

Đồng quan điểm, PGS.TS. Phạm Thế Anh, Đại học Kinh tế Quốc dân cũng cho rằng, mục tiêu tăng trưởng kinh tế 8% hoặc cao hơn được đặt ra từ đầu năm và chưa tính đến những diễn biến hiện tại trên thị trường quốc tế, đặc biệt là chính sách thuế quan của Mỹ đối với tất cả các đối tác thương mại, trong đó có Việt Nam.

Nền kinh tế Việt Nam phụ thuộc rất nhiều vào xuất khẩu và khu vực FDI hướng ra xuất khẩu. Vì vậy, những chính sách thuế quan hiện nay làm cho hàng hoá của Việt Nam khi xuất khẩu sang thị trường Mỹ trở lên đắt đỏ hơn. Đây là một rào cản rất lớn cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong năm nay.

Ngoài ra, chính sách thuế quan của Mỹ còn tạo ra sự bất ổn, phá vỡ những quy tắc, luật chơi trên thị trường quốc tế từ trước đến nay. Điều này tạo ra sự bất ổn, khiến cho dòng vốn FDI có thể chững lại hoặc suy giảm.

GS.TS Phạm Hồng Chương - Hiệu trưởng Đại học Kinh tế Quốc dân cảnh báo rằng trong bối cảnh “cửa sổ dân số vàng” sắp khép lại, việc không cải cách thể chế đồng nghĩa với việc đánh mất động lực tăng trưởng duy nhất còn lại.

Thể chế chính là “cốt lõi mềm” của tăng trưởng. Nếu không giải phóng được năng lực sản xuất, nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và bảo vệ quyền làm chủ kinh tế của người dân, thì Việt Nam sẽ chỉ tăng trưởng mà không phát triển.

Quỳnh Trang

Tin liên quan

Tin khác

Tạo cơ chế góp vốn chung cho dự án liên vùng

Tạo cơ chế góp vốn chung cho dự án liên vùng

Trong thời gian tới, các địa phương có thể sử dụng ngân sách để hỗ trợ nhau đầu tư hạ tầng. Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Tài chính và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cơ chế phối hợp, tỷ lệ đóng góp, tiến độ và trách nhiệm thực hiện trong các dự án liên vùng vẫn cần được quy định rõ ràng hơn.
Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Quản lý tài sản thường được xem là chuyện của người giàu, trong khi nhiều người trẻ chờ lương cao, trả hết nợ mới nghĩ đến tiết kiệm. Theo ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc Phân tích Ngành, Công ty CP Chứng khoán Kafi, chính thói quen quản lý tiền từ sớm mới tạo nền tảng tích lũy tài sản. Với người Việt, bắt đầu bằng khoản nhỏ, đều đặn có thể quan trọng hơn việc chờ một cơ hội đầu tư sinh lời cao.
Chuyển dịch năng lượng sạch: Từ cam kết đến hiệu quả đầu tư

Chuyển dịch năng lượng sạch: Từ cam kết đến hiệu quả đầu tư

Việc “Chuyển dịch năng lượng sạch” được xác định là một trong 10 chủ đề chính của Hội nghị lần thứ 31 các Bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (COP31), cho thấy phát triển năng lượng bền vững tiếp tục giữ vị trí quan trọng trong chương trình nghị sự khí hậu toàn cầu. Đối với Việt Nam, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết khi nền kinh tế đồng thời phải bảo đảm nguồn cung năng lượng cho tăng trưởng, thực hiện các cam kết giảm phát thải và thích ứng với những tiêu chuẩn môi trường ngày càng cao trên thị trường quốc tế.
Thị trường trái phiếu phân hóa: Thanh khoản bùng nổ trước

Thị trường trái phiếu phân hóa: Thanh khoản bùng nổ trước 'đỉnh' đáo hạn

Phát hành trái phiếu doanh nghiệp tháng 10/2026 giảm mạnh khiến dư nợ thu hẹp, trái ngược với thanh khoản thứ cấp lập kỷ lục. Tuy nhiên, áp lực đáo hạn cuối năm đang tạo ra phép thử lớn về dòng tiền.
Từ năm 2027, không phải cứ lắp ráp tại Việt Nam là được ghi “Made in Vietnam”

Từ năm 2027, không phải cứ lắp ráp tại Việt Nam là được ghi “Made in Vietnam”

Từ ngày 1/1/2027, việc xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa lưu thông trong nước sẽ có bộ tiêu chí kỹ thuật cụ thể, nhằm ngăn chặn tình trạng hàng nhập khẩu chỉ qua các công đoạn gia công đơn giản nhưng vẫn mang nhãn “Made in Vietnam”. Theo ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), quy định mới không phát sinh thêm giấy phép, doanh nghiệp được tự kê khai xuất xứ nhưng phải có hồ sơ chứng minh và chịu trách nhiệm về thông tin công bố.
HDBank và MUFG mở rộng hợp tác thị trường vốn, thúc đẩy dòng vốn đầu tư Việt Nam – Nhật Bản

HDBank và MUFG mở rộng hợp tác thị trường vốn, thúc đẩy dòng vốn đầu tư Việt Nam – Nhật Bản

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, HDBank và Tập đoàn Tài chính Mitsubishi UFJ (MUFG) đã ký kết Thoả thuận hợp tác, mở rộng kết nối thị trường vốn quốc tế và thúc đẩy đầu tư Việt Nam – Nhật Bản, trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo cấp cao hai nước.
Kiểm soát huy động vốn của chủ đầu tư, hạn chế rủi ro cho người mua nhà

Kiểm soát huy động vốn của chủ đầu tư, hạn chế rủi ro cho người mua nhà

Không chỉ hoàn thiện điều kiện kinh doanh và chuyển nhượng dự án, Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) quy định chủ đầu tư không được thu tiền dưới mọi hình thức để bảo đảm việc ký kết hợp đồng trước khi bất động sản đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng huy động vốn trá hình thông qua các hình thức đặt cọc, giữ chỗ khi dự án chưa đủ điều kiện pháp lý, bảo vệ người mua trước những rủi ro có thể phát sinh.
Mở rộng dư địa vay vốn nước ngoài: Cơ hội và thách thức

Mở rộng dư địa vay vốn nước ngoài: Cơ hội và thách thức

Hạn mức vay nước ngoài trung, dài hạn tự vay, tự trả nâng lên 10 tỷ USD/năm mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, khả năng huy động vốn chỉ phát huy hiệu quả khi gắn với năng lực trả nợ và kiểm soát rủi ro.
Phố Wall chìm trong sắc đỏ, cổ phiếu công nghệ lao dốc

Phố Wall chìm trong sắc đỏ, cổ phiếu công nghệ lao dốc

Chứng khoán Mỹ tiếp tục chìm trong sắc đỏ khi làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) gia tăng. S&P 500 và Dow Jones chính thức bước vào vùng điều chỉnh, Nasdaq giảm mạnh nhất.
Bluechip hồi phục, VN-Index thu hẹp đà giảm

Bluechip hồi phục, VN-Index thu hẹp đà giảm

Sau khi có thời điểm mất hơn 23 điểm và lùi về vùng 1.666 điểm, VN-Index bất ngờ thu hẹp đà giảm trong phiên chiều nhờ lực cầu bắt đáy gia tăng, đặc biệt tại nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn.