Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Từ năm 2027, không phải cứ lắp ráp tại Việt Nam là được ghi “Made in Vietnam”

Quốc Tuấn
Quốc Tuấn  - 
Từ ngày 1/1/2027, việc xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa lưu thông trong nước sẽ có bộ tiêu chí kỹ thuật cụ thể, nhằm ngăn chặn tình trạng hàng nhập khẩu chỉ qua các công đoạn gia công đơn giản nhưng vẫn mang nhãn “Made in Vietnam”. Theo ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), quy định mới không phát sinh thêm giấy phép, doanh nghiệp được tự kê khai xuất xứ nhưng phải có hồ sơ chứng minh và chịu trách nhiệm về thông tin công bố.
aa
Từ năm 2027, không phải cứ lắp ráp tại Việt Nam là được ghi “Made in Vietnam”
Ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương)

Chặn tình trạng mượn danh xuất xứ Việt Nam

Một sản phẩm sử dụng nguyên liệu nhập khẩu, được gia công hoặc lắp ráp tại Việt Nam có đủ điều kiện ghi xuất xứ Việt Nam hay không? Đây là vấn đề đặt ra trong nhiều năm qua khi các quy định về xuất xứ hàng hóa chủ yếu phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu, trong khi thị trường nội địa chưa có bộ tiêu chí kỹ thuật riêng để xác định thế nào là hàng hóa sản xuất tại Việt Nam.

Theo ông Nguyễn Anh Sơn, thực tế đã xuất hiện tình trạng một số mặt hàng nhập khẩu nguyên chiếc hoặc sử dụng linh kiện nước ngoài, chỉ trải qua những công đoạn gia công, lắp ráp, đóng gói đơn giản tại Việt Nam nhưng vẫn được ghi nhãn “Made in Vietnam”. Do thiếu căn cứ kỹ thuật thống nhất, cơ quan chức năng gặp khó khăn trong xử lý, còn doanh nghiệp đầu tư sản xuất chân chính bị ảnh hưởng đến uy tín.

Trong khi đó, Nghị định số 31/2018/NĐ-CP chủ yếu điều chỉnh xuất xứ hàng hóa phục vụ xuất nhập khẩu và ưu đãi thuế quan. Đối với hàng hóa lưu thông trong nước, Nghị định số 37/2026/NĐ-CP về ghi nhãn mới điều chỉnh hình thức thể hiện thông tin, chưa giải quyết đầy đủ vấn đề xác định bản chất xuất xứ sản phẩm.

Để khắc phục khoảng trống này, Nghị định số 384/2026/NĐ-CP được ban hành, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, thiết lập bộ tiêu chí kỹ thuật xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa lưu thông trên thị trường nội địa.

Điểm đáng chú ý là sản phẩm sử dụng nguyên liệu nhập khẩu vẫn có thể được xác định có xuất xứ Việt Nam nếu đáp ứng tiêu chí chuyển đổi mã số hàng hóa cấp 4 số theo hệ thống HS hoặc đạt hàm lượng giá trị Việt Nam tối thiểu 30%, tính trên giá xuất xưởng. Bên cạnh đó, nghị định cũng quy định tiêu chí đối với hàng hóa có xuất xứ thuần túy tại Việt Nam.

Như vậy, việc sử dụng nguyên liệu nước ngoài không đồng nghĩa sản phẩm không được ghi xuất xứ Việt Nam. Vấn đề là quá trình sản xuất tại Việt Nam phải đáp ứng những tiêu chí xác định xuất xứ theo quy định, thay vì chỉ thực hiện một số thao tác đơn giản rồi gắn nhãn hàng Việt.

Theo ông Sơn, Điều 7 của nghị định loại trừ những công đoạn như sơ chế, bảo quản, lau chùi, phân loại, dán nhãn hoặc đóng gói đơn giản khỏi căn cứ công nhận xuất xứ Việt Nam. Quy định này nhằm ngăn chặn hành vi mượn danh “Made in Vietnam”, đồng thời tạo cơ sở để cơ quan quản lý phân biệt hàng hóa thực sự đáp ứng tiêu chí xuất xứ với những sản phẩm chỉ trải qua khâu xử lý đơn giản.

Một điểm mới khác liên quan đến sản phẩm công nghệ số. Các khoản chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D), thiết kế bo mạch, phần mềm và kiểm thử thực hiện tại Việt Nam được tính vào hàm lượng giá trị Việt Nam. Cách xác định này không chỉ xem xét nguyên liệu cấu thành sản phẩm mà còn ghi nhận những hoạt động nghiên cứu, thiết kế và phát triển công nghệ trong nước.

Ông Sơn cho rằng, việc thiết lập bộ tiêu chí minh bạch sẽ góp phần bảo vệ doanh nghiệp sản xuất chân chính, khuyến khích đầu tư vào công nghệ và củng cố niềm tin của người tiêu dùng đối với hàng hóa mang xuất xứ Việt Nam.

Doanh nghiệp tự xác định xuất xứ, cơ quan quản lý tăng cường hậu kiểm

Bên cạnh những thay đổi về tiêu chí xuất xứ, vấn đề doanh nghiệp quan tâm là quy định mới có làm phát sinh thủ tục hành chính, tăng chi phí tuân thủ hoặc ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh hay không.

Theo ông Nguyễn Anh Sơn, Nghị định số 384/2026/NĐ-CP được xây dựng theo cơ chế “tự kê khai, tự chịu trách nhiệm”, không phát sinh thêm thủ tục hành chính hoặc giấy phép con. Doanh nghiệp chủ động rà soát quy trình sản xuất, xác định xuất xứ và ghi nhãn hàng hóa theo quy định.

Tuy nhiên, quyền chủ động đi kèm trách nhiệm chứng minh. Doanh nghiệp phải lưu giữ hồ sơ liên quan đến xuất xứ hàng hóa trong 5 năm để phục vụ hoạt động thanh tra, kiểm tra và hậu kiểm của cơ quan chức năng.

Những hồ sơ này bao gồm hóa đơn, chứng từ nguyên liệu đầu vào, bảng kê chi tiết giá thành và tài liệu về quy trình sản xuất. Thông tin cần được quản lý thống nhất, phù hợp với sổ sách kế toán và có thể lưu giữ dưới dạng bản in hoặc dữ liệu điện tử.

Để chuẩn bị cho thời điểm nghị định có hiệu lực, ông Sơn khuyến nghị doanh nghiệp tập trung vào ba công việc. Trước hết, rà soát mã HS của nguyên liệu đầu vào, đánh giá quy trình sản xuất và lập bảng kê giá thành để xác định sản phẩm có đáp ứng tiêu chí chuyển đổi mã HS cấp 4 số hoặc hàm lượng giá trị Việt Nam tối thiểu 30% hay không.

Tiếp đó, doanh nghiệp cần chuẩn hóa hệ thống chứng từ, xây dựng quy trình lưu trữ hồ sơ chứng minh xuất xứ trong 5 năm. Công việc còn lại là kiểm kê bao bì, nhãn mác đã in sẵn trước ngày 1/1/2027 và chủ động kế hoạch sử dụng, thay đổi mẫu nhãn theo quy định mới.

Về nội dung chuyển tiếp, ông Sơn cho biết, nghị định có cơ chế linh hoạt đối với bao bì, nhãn mác in sẵn trước thời điểm có hiệu lực, nhằm giúp doanh nghiệp xử lý hàng tồn kho, tránh lãng phí chi phí và không làm gián đoạn hoạt động kinh doanh.

Cùng với trách nhiệm của doanh nghiệp, Cục Xuất nhập khẩu sẽ triển khai các biện pháp hướng dẫn để việc áp dụng quy định được thống nhất. Trong đó có xây dựng cổng thông tin điện tử chuyên về xuất xứ hàng hóa nội địa, phát hành sổ tay hướng dẫn dưới dạng bản in và điện tử, cung cấp công thức tính hàm lượng giá trị Việt Nam, biểu mẫu kê khai và ví dụ thực tế theo từng ngành hàng.

Hoạt động tập huấn cũng được tổ chức với sự phối hợp của các Sở Công Thương, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và các hiệp hội ngành hàng.

Đối với công tác kiểm tra, Cục Xuất nhập khẩu sẽ phối hợp với cơ quan Hải quan, lực lượng Quản lý thị trường và các đơn vị liên quan để chia sẻ dữ liệu thông quan nguyên liệu nhập khẩu, xác định nhóm hàng có nguy cơ gian lận xuất xứ cao và thực hiện hậu kiểm có trọng tâm.

Theo ông Sơn, cơ chế quản lý dựa trên rủi ro nhằm tập trung nguồn lực kiểm tra vào những trường hợp cần thiết, đồng thời xử lý nghiêm hành vi lợi dụng các công đoạn gia công đơn giản để gian lận xuất xứ. Việc kết hợp hỗ trợ doanh nghiệp tự xác định xuất xứ với tăng cường hậu kiểm được xác định là giải pháp trọng tâm khi triển khai Nghị định số 384/2026/NĐ-CP, qua đó bảo vệ doanh nghiệp đầu tư sản xuất thực chất tại Việt Nam và quyền được cung cấp thông tin chính xác của người tiêu dùng.

Quốc Tuấn

Tin liên quan

Tin khác

Việt Nam chủ trì chuỗi hội nghị CPTPP: Kỳ vọng thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực

Việt Nam chủ trì chuỗi hội nghị CPTPP: Kỳ vọng thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực

Từ ngày 23 - 27/11/2026, Hà Nội sẽ diễn ra chuỗi cuộc họp và đối thoại cấp cao trong khuôn khổ năm Chủ tịch CPTPP của Việt Nam. Không chỉ tập trung vào việc thực thi một hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, các hoạt động còn mở ra cơ hội trao đổi về đầu tư, chuỗi cung ứng và kết nối doanh nghiệp giữa CPTPP với ASEAN và Liên minh châu Âu (EU).
Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD, doanh nghiệp Việt đứng ở đâu trong chuỗi giá trị toàn cầu?

Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD, doanh nghiệp Việt đứng ở đâu trong chuỗi giá trị toàn cầu?

Kim ngạch xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD cho thấy quy mô thương mại quốc tế của Việt Nam tiếp tục mở rộng. Tuy nhiên, khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu, vấn đề đặt ra không chỉ là gia tăng kim ngạch mà còn là nâng cao năng lực của doanh nghiệp nội địa, phát triển thương hiệu và từng bước đảm nhận những công đoạn có giá trị cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Các thành viên WTO triển khai nhiều biện pháp tạo thuận lợi thương mại

Các thành viên WTO triển khai nhiều biện pháp tạo thuận lợi thương mại

Các thành viên Tổ chức Thương mại Quốc tế (WTO) đang gia tăng các biện pháp tạo thuận lợi thương mại, góp phần duy trì dòng chảy hàng hóa xuyên biên giới và hỗ trợ thương mại toàn cầu tăng trưởng tích cực.
Gạo xuất khẩu khởi sắc: Cơ hội đi cùng áp lực vốn và đầu ra

Gạo xuất khẩu khởi sắc: Cơ hội đi cùng áp lực vốn và đầu ra

Giá gạo xuất khẩu của Việt Nam đang có dấu hiệu phục hồi, đặc biệt ở phân khúc gạo thơm, với một số sản phẩm được chào bán ở mức cao. Tuy nhiên, diễn biến này chưa khiến các doanh nghiệp yên tâm đẩy mạnh thu mua. Giá lúa trong nước tăng, nguồn hàng cuối năm hạn chế, trong khi chính sách nhập khẩu của Philippines còn nhiều biến động khiến việc tính toán chi phí và lợi nhuận trở nên khó khăn hơn.
Từ 1/1/2027, hàng hóa trong nước có khung pháp lý riêng về xuất xứ Việt Nam

Từ 1/1/2027, hàng hóa trong nước có khung pháp lý riêng về xuất xứ Việt Nam

Từ ngày 1/1/2027, Nghị định 384/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, lần đầu thiết lập khung pháp lý riêng về xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất và lưu thông trong nước. Bộ Công Thương lưu ý doanh nghiệp nắm rõ các tiêu chí xác định xuất xứ, trách nhiệm tự xác định, công bố thông tin và phòng, chống gian lận xuất xứ.
Thành phố Hồ Chí Minh thúc đẩy hợp tác với doanh nghiệp Nhật Bản trên ba trụ cột kinh tế

Thành phố Hồ Chí Minh thúc đẩy hợp tác với doanh nghiệp Nhật Bản trên ba trụ cột kinh tế

Nhật Bản là một trong những đối tác kinh tế hàng đầu của TP. Hồ Chí Minh trên ba trụ cột đầu tư, thương mại và hợp tác phát triển. Với không gian phát triển mới cùng danh mục khoảng 250 dự án kêu gọi đầu tư giai đoạn 2026-2030, Thành phố đang mở rộng cơ hội hợp tác với doanh nghiệp Nhật Bản trong các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, logistics và kinh tế xanh.
Chuyển từ hợp tác riêng lẻ sang liên kết chuỗi giá trị

Chuyển từ hợp tác riêng lẻ sang liên kết chuỗi giá trị

Nếu các địa phương vẫn phát triển riêng lẻ, chưa hình thành được chuỗi sản xuất và tiêu thụ chung thì những lợi thế sẵn có khó chuyển hóa thành giá trị kinh tế tương xứng.
Xuất khẩu 2027: Mở rộng thị trường phải đi cùng hiệu quả

Xuất khẩu 2027: Mở rộng thị trường phải đi cùng hiệu quả

Thương mại toàn cầu dịch chuyển mở ra cơ hội cho nông sản, đồ gỗ, linh kiện và nhiều nhóm hàng xuất khẩu của Việt Nam trong năm 2027. Tuy nhiên, thị trường rộng hơn chưa chắc mang lại lợi nhuận cao hơn khi chi phí vận tải biến động, tiêu chuẩn nhập khẩu ngày càng khắt khe và thời gian thu hồi tiền hàng kéo dài. Để tận dụng cơ hội, doanh nghiệp cần tính toán đồng thời khả năng nhận đơn hàng, nhu cầu vốn lưu động và hiệu quả trên từng hợp đồng xuất khẩu.
Ngành gỗ Việt săn “vàng” ngay trên sân nhà

Ngành gỗ Việt săn “vàng” ngay trên sân nhà

Trước áp lực chi phí xúc tiến nước ngoài đắt đỏ và biến động chuỗi cung ứng, việc đưa khách mua hàng quốc tế về Việt Nam được xem là lời giải bài toán chi phí cho doanh nghiệp ngành gỗ nội địa.
Vì sao điện thoại, máy tính cũ thuộc diện cấm nhập khẩu từ năm 2027?

Vì sao điện thoại, máy tính cũ thuộc diện cấm nhập khẩu từ năm 2027?

Việc đưa điện thoại thông minh, máy tính và nhiều thiết bị công nghệ số đã qua sử dụng vào danh mục cấm nhập khẩu từ ngày 1/1/2027 nhằm đồng bộ quy định pháp luật, bảo vệ người tiêu dùng và hạn chế những rủi ro liên quan đến rác thải điện tử, an toàn thông tin.