Thị trường trái phiếu: Dòng vốn nghiêng về ngân hàng, bất động sản “gánh” áp lực đáo hạn

Dòng vốn trái phiếu đầu năm 2026 tiếp tục tập trung vào nhóm ngân hàng, trong khi doanh nghiệp bất động sản đối mặt áp lực đáo hạn lớn

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang ghi nhận những tín hiệu phục hồi bước đầu sau giai đoạn trầm lắng kéo dài, song bức tranh tổng thể vẫn cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm ngành, đặc biệt là ngân hàng và bất động sản.

Theo báo cáo của MBS Research, tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp trong tháng 2/2026 đạt khoảng 4,8 nghìn tỷ đồng, tăng 29% so với tháng trước và tăng hơn 100% so với cùng kỳ. Lũy kế 2 tháng đầu năm, quy mô phát hành đạt khoảng 8,5 nghìn tỷ đồng, tăng 7,4% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, nhóm ngân hàng tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt thị trường khi chiếm tới 65% tổng giá trị phát hành, tương đương hơn 5,5 nghìn tỷ đồng. Dù con số này giảm 27,4% so với cùng kỳ, nhưng vẫn cho thấy sự ổn định tương đối trong hoạt động huy động vốn của khối tổ chức tín dụng.

Một số ngân hàng lớn đóng vai trò chủ lực trong hoạt động phát hành từ đầu năm có thể kể đến BID với 3,3 nghìn tỷ đồng và CTG với 2,2 nghìn tỷ đồng. Các lô trái phiếu ngân hàng chủ yếu có kỳ hạn dài từ 7 - 10 năm, với lãi suất bình quân khoảng 6,8%/năm, mức tương đối thấp so với mặt bằng chung, qua đó phản ánh uy tín tín dụng và khả năng tiếp cận vốn tốt của nhóm này.

Trái ngược với sự sôi động của khối ngân hàng, nhóm bất động sản lại đang “co hẹp” đáng kể hoạt động phát hành. Trong 2 tháng đầu năm, lĩnh vực này chỉ ghi nhận vỏn vẹn 2 đợt phát hành với tổng giá trị khoảng 270 tỷ đồng, đến từ một số doanh nghiệp như Khải Hoàn Land và Thiên Phúc Invest.

Điểm đáng lưu ý là dù quy mô phát hành nhỏ, nhưng lãi suất trái phiếu bất động sản lại lên tới 12,9%/năm, gần gấp đôi so với nhóm ngân hàng. Điều này cho thấy mức độ rủi ro cao hơn, đồng thời phản ánh nhu cầu vốn cấp thiết của các doanh nghiệp trong bối cảnh kênh huy động đang bị thu hẹp.

Không chỉ khác biệt về hoạt động phát hành, sự phân hóa còn thể hiện rõ ở áp lực đáo hạn trái phiếu trong thời gian tới. Theo MBS, riêng tháng 3/2026 sẽ có khoảng 10 nghìn tỷ đồng trái phiếu đến hạn, tăng 25% so với tổng giá trị đáo hạn của 2 tháng đầu năm.

Đáng lo ngại hơn, áp lực sẽ gia tăng mạnh trong quý II/2026, khi tổng giá trị trái phiếu đáo hạn ước tính lên tới 59 nghìn tỷ đồng. Trong đó, nhóm bất động sản chiếm tới 79%, tương đương hơn 46 nghìn tỷ đồng là một con số rất lớn trong bối cảnh thị trường còn nhiều khó khăn.

Song song với áp lực đáo hạn, hoạt động mua lại trái phiếu trước hạn vẫn ở mức thấp. Lũy kế 2 tháng đầu năm, tổng giá trị mua lại chỉ đạt khoảng 3,6 nghìn tỷ đồng, giảm tới 80% so với cùng kỳ. Điều này cho thấy khả năng chủ động xử lý nợ của doanh nghiệp vẫn còn hạn chế, đặc biệt là ở nhóm phi ngân hàng.

Rủi ro thanh toán cũng đang dần bộc lộ rõ hơn. Tính đến hết tháng 2/2026, tổng giá trị trái phiếu chậm thực hiện nghĩa vụ thanh toán ước khoảng 18,7 nghìn tỷ đồng, tương đương 1,3% dư nợ toàn thị trường. Riêng trong tháng 2, đã có thêm 4 mã trái phiếu phát sinh chậm trả với giá trị khoảng 694 tỷ đồng.

Một yếu tố khác có thể tác động đến thị trường là xu hướng tăng trở lại của lãi suất. Lợi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm hiện đã lên mức 4,12%/năm, cao nhất kể từ tháng 3/2023. Diễn biến này có thể kéo theo chi phí huy động vốn tăng, qua đó gây thêm áp lực lên hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp trong thời gian tới.

Ở góc độ thị trường thứ cấp, thanh khoản trong tháng 2 đạt khoảng 75,4 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 5 nghìn tỷ đồng mỗi ngày. Dù giảm so với tháng trước, nhưng vẫn tăng đáng kể so với cùng kỳ, cho thấy dòng tiền vẫn duy trì sự quan tâm nhất định tới kênh trái phiếu, đặc biệt là các kỳ hạn ngắn từ 1 - 3 năm.

Trao đổi với phóng viên, ông Hàn Hữu Hậu, CEO-Hy Maxpro nhận định, thị trường trái phiếu doanh nghiệp hiện đang trong giai đoạn “tái cân bằng”, khi dòng vốn có xu hướng dịch chuyển về các tổ chức phát hành có nền tảng tài chính vững chắc, minh bạch và khả năng trả nợ tốt.

Theo ông Hậu, nhóm ngân hàng tiếp tục đóng vai trò “neo giữ” niềm tin thị trường nhờ chất lượng tín dụng cao và khả năng huy động vốn ổn định. Trong khi đó, các doanh nghiệp bất động sản sẽ phải đối mặt với áp lực tái cấu trúc nợ lớn trong năm 2026, đặc biệt là giai đoạn quý II, thời điểm lượng trái phiếu đáo hạn đạt đỉnh.

“Trong bối cảnh lãi suất có xu hướng tăng và dòng tiền ngày càng chọn lọc, các doanh nghiệp phát hành trái phiếu, nhất là ở nhóm bất động sản, cần chủ động xây dựng phương án tài chính dài hạn, đồng thời nâng cao minh bạch thông tin để lấy lại niềm tin từ nhà đầu tư”, ông Hậu nhấn mạnh.

Nhìn chung, dù thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang có dấu hiệu phục hồi, nhưng rủi ro vẫn hiện hữu, đặc biệt là áp lực đáo hạn lớn và sự phân hóa giữa các nhóm ngành. Trong thời gian tới, diễn biến của thị trường sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng xử lý nợ của doanh nghiệp cũng như các điều kiện vĩ mô, nhất là mặt bằng lãi suất và dòng tiền trên thị trường tài chính.