Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Tiêu dùng xanh: 'Điểm nghẽn' nằm ở thói quen

Đức Hiền
Đức Hiền  - 
Xanh hóa đang dần chuyển từ một yêu cầu tuân thủ thành một phần của động lực thị trường. Hơn 81% doanh nghiệp xác định xu hướng tiêu dùng xanh và yêu cầu đối với bao bì bền vững là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng. Con số này cho thấy một sự thay đổi đáng chú ý là áp lực xanh không còn chỉ đến từ chính sách hay các tiêu chuẩn môi trường mà đang ngày càng xuất phát từ chính người mua.
aa
Hình ảnh minh họa được tạo bởi AI
Hình ảnh minh họa được tạo bởi AI

Phía sau câu chuyện doanh nghiệp phải xanh hóa là một câu hỏi lớn hơn đó là người tiêu dùng đã thực sự sẵn sàng thay đổi thói quen của mình hay chưa?

Bởi xét đến cùng, thị trường chỉ thay đổi bền vững khi hành vi mua sắm thay đổi. Nếu người tiêu dùng vẫn ưu tiên sản phẩm rẻ nhất, tiện lợi nhất và ít quan tâm đến lượng bao bì, khả năng tái chế hay tác động môi trường, doanh nghiệp sẽ khó có động lực đủ lớn để đầu tư cho những thay đổi vốn làm tăng chi phí trong ngắn hạn.

Câu chuyện tiêu dùng xanh không phải vấn đề mới. Trong nhiều năm, giảm rác thải nhựa, hạn chế sản phẩm dùng một lần, sử dụng vật liệu thân thiện môi trường hay thúc đẩy bao bì có khả năng tái chế đã được đặt ra.

Bà Nguyễn Thị Bích Vân, Giám đốc Truyền thông Tập đoàn Central Retail Việt Nam cho biết, tại các siêu thị khu vực thực phẩm tươi sống (Fresh Food) đã thay thế khay xốp bằng khay bã mía và khay sinh học; các loại hộp đựng trái cây cũng được chuyển sang sử dụng nhựa tái chế. Tại quầy Bánh (Bakery) và Thực phẩm chế biến sẵn (Delica), túi giấy, hộp bã mía và ly giấy kraft cũng đã được đưa vào sử dụng.

Các yêu cầu về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) cũng đang tạo ra một “luật chơi” mới cho ngành bao bì. Doanh nghiệp phải tính toán nhiều hơn đến vòng đời của sản phẩm sau khi hàng hóa được bán ra thị trường.

Tuy nhiên, quy định chỉ có thể tạo ra cái khung. Để hình thành một thị trường xanh thực sự, cần một lực kéo khác mạnh hơn chính là sự lựa chọn của người tiêu dùng.

Theo ông Nguyễn Văn Phượng, Trưởng ban Điều tra người tiêu dùng của Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao, hành vi tiêu dùng đang có sự dịch chuyển rõ rệt nhưng vẫn tồn tại nhiều rào cản.

Một chiếc túi thân thiện môi trường sẽ khó phổ biến nếu người mua không muốn trả thêm chi phí. Một loại bao bì có thể tái chế sẽ khó cạnh tranh nếu người tiêu dùng chỉ nhìn vào giá bán mà không quan tâm đến chi phí môi trường phía sau. Một doanh nghiệp đầu tư vào nguyên liệu bền vững cũng khó thu hồi vốn nếu thị trường chưa coi đó là một giá trị đáng trả tiền. Vì thế, tiêu dùng xanh không thể chỉ được nhìn như một khẩu hiệu về trách nhiệm xã hội. Nó phải trở thành một hành vi kinh tế.

Khi người tiêu dùng sẵn sàng lựa chọn sản phẩm xanh, doanh nghiệp sẽ có lý do để đầu tư. Khi lựa chọn ấy trở thành phổ biến, sản phẩm xanh sẽ có quy mô lớn hơn, chi phí giảm xuống và khả năng tiếp cận người mua được cải thiện. Đó là một vòng tuần hoàn mà thị trường có thể tự tạo ra nếu “điểm khởi đầu” là sự thay đổi trong nhận thức và hành vi.

Trong năm 2026, sức ép xanh đã đi sâu hơn vào hoạt động của doanh nghiệp. Nếu trước đây câu chuyện môi trường chủ yếu được nhìn thấy trên chiếc bao bì, thì nay nó đã liên quan đến cách doanh nghiệp lựa chọn nguyên liệu, tổ chức sản xuất và quản trị chuỗi cung ứng. Điều đó có nghĩa là người tiêu dùng ngày càng không chỉ mua một sản phẩm, mà đang gián tiếp lựa chọn cả cách thức sản phẩm đó được tạo ra. Một sản phẩm có bao bì đẹp, ghi những thông điệp về môi trường nhưng phía sau là quá trình sản xuất tiêu tốn nhiều tài nguyên, sử dụng nguyên liệu khó kiểm soát hoặc thiếu minh bạch về nguồn gốc sẽ ngày càng khó thuyết phục thị trường.

Người tiêu dùng cần biết sản phẩm được làm từ gì, nguồn nguyên liệu ở đâu, bao bì có thể tái chế hay không, doanh nghiệp xử lý chất thải như thế nào. Khi những thông tin đó trở thành một phần trong quyết định mua hàng, doanh nghiệp sẽ không thể chỉ “nói xanh” mà phải chứng minh được mình thực sự xanh. Nói cách khác, người tiêu dùng đang có khả năng trở thành một cơ chế giám sát mềm đối với doanh nghiệp.

Nhận thức về tiêu dùng xanh có thể đã tăng lên, nhưng biến nhận thức thành thói quen lại là câu chuyện hoàn toàn khác. Người tiêu dùng có thể ủng hộ sản phẩm thân thiện môi trường, nhưng khi đứng trước lựa chọn cụ thể giữa một sản phẩm xanh có giá cao hơn và một sản phẩm thông thường rẻ hơn, quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào túi tiền, sự tiện lợi và mức độ tin tưởng. Vì vậy, muốn tiêu dùng xanh phát triển, không thể chỉ kêu gọi người dân “hãy có ý thức”.

Một lựa chọn xanh phải dễ hiểu, dễ mua, dễ sử dụng và có mức giá hợp lý. Người tiêu dùng cũng cần được cung cấp thông tin đủ rõ để phân biệt sản phẩm thực sự thân thiện môi trường với những tuyên bố xanh mang tính tiếp thị. Nếu không giải quyết được vấn đề này, tiêu dùng xanh rất dễ dừng lại ở những chiến dịch ngắn hạn.

Bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao chia sẻ, để mở rộng thị trường, doanh nghiệp không thể chỉ dừng ở việc gắn nhãn “xanh” mà cần đầu tư vào chất lượng thực, minh bạch quy trình và truyền thông rõ ràng về giá trị sản phẩm. Đồng thời, việc đa dạng quy cách đóng gói, chia nhỏ sản phẩm để phù hợp túi tiền cũng được xem là giải pháp khả thi.

Thay đổi thói quen phải bắt đầu từ những hành vi rất nhỏ như mang theo túi dùng nhiều lần, hạn chế sản phẩm dùng một lần, phân loại rác, lựa chọn bao bì có khả năng tái chế, ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng. Khi những hành vi đó được lặp lại đủ lâu, chúng mới trở thành một phần của đời sống tiêu dùng. Khi hàng triệu lựa chọn nhỏ cộng lại, nó sẽ tạo ra một tín hiệu rất lớn đối với thị trường. Chính vì vậy, ngành bao bì đang bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới, nhưng đây không chỉ là câu chuyện tăng sản lượng. Từ một lớp vỏ bảo vệ sản phẩm, bao bì đang trở thành điểm chạm của thông tin, trải nghiệm và niềm tin. Người tiêu dùng nhìn vào bao bì để nhận diện thương hiệu, tìm kiếm thông tin, đánh giá chất lượng và ngày càng quan tâm đến tác động môi trường của sản phẩm.

"Xanh hóa" không thể thành công nếu chỉ có một phía chuyển động. Doanh nghiệp phải thay đổi nguyên liệu, công nghệ và quy trình sản xuất. Nhà quản lý phải hoàn thiện tiêu chuẩn, cơ chế khuyến khích và công cụ kiểm soát. Nhưng người tiêu dùng cũng phải thay đổi cách lựa chọn và sử dụng sản phẩm.

Đức Hiền

Tin liên quan

Tin khác

Giới khoa học bàn về ứng dụng AI trong chăm sóc sức khỏe tại VinFuture 2026

Giới khoa học bàn về ứng dụng AI trong chăm sóc sức khỏe tại VinFuture 2026

Diễn ra ngày 8/12 tại Hà Nội trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026, Tọa đàm “Trí tuệ nhân tạo và Chuyển đổi số trong chăm sóc sức khỏe” quy tụ các nhà khoa học hàng đầu thế giới về AI, y sinh và y học lâm sàng. Theo các diễn giả, AI không chỉ giúp hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán và điều trị chính xác hơn mà còn mở ra cơ hội để Việt Nam đi tắt đón đầu trong chăm sóc sức khỏe.
Công bố Tuần lễ y tế toàn cầu Việt Nam 2027 kiến tạo tương lai y tế

Công bố Tuần lễ y tế toàn cầu Việt Nam 2027 kiến tạo tương lai y tế

Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC) và đối tác dmg events công bố tổ chức Tuần lễ Y tế Toàn cầu Việt Nam 2027 (Global Health Week Vietnam 2027), dự kiến diễn ra từ ngày 15 đến 17/9/2027 tại VEC, Hà Nội. Với thông điệp “Hội tụ tinh hoa y tế toàn cầu - Dẫn lối đổi mới sáng tạo - Kiến tạo tương lai y tế”, chương trình dự kiến quy tụ hơn 500 gian hàng, 30.000 chuyên gia từ hơn 120 quốc gia, 300 diễn giả quốc tế, tạo không gian kết nối chính sách, công nghệ và đầu tư trên chuỗi giá trị y tế toàn cầu.
Daiichi Life Việt Nam tiếp nối hành trình

Daiichi Life Việt Nam tiếp nối hành trình 'Kết nối triệu yêu thương - Hiến máu nhân đạo 2026'

Chương trình đã thu hút hơn 200 tình nguyện viên là Ban Lãnh đạo, đội ngũ quản lý kinh doanh, đại lý bảo hiểm, nhân viên Daiichi Life Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh cùng khách hàng, và người dân địa phương tham gia hiến tặng 172 đơn vị máu, tương đương 61.500 ml máu.
13 thực phẩm tốt cho dạ dày và đại tràng nên bổ sung

13 thực phẩm tốt cho dạ dày và đại tràng nên bổ sung

Thức ăn tốt cho dạ dày và đại tràng ngoài bổ sung dưỡng chất còn hỗ trợ tiêu hóa khỏe mạnh. Cùng khám phá ngay 13 thực phẩm nên có trong chế độ ăn uống!
Ăn mặn làm tăng nguy cơ đột quỵ, giảm muối thế nào cho đúng?

Ăn mặn làm tăng nguy cơ đột quỵ, giảm muối thế nào cho đúng?

Thói quen sử dụng nhiều muối, nước mắm và gia vị mặn khiến người Việt đối mặt với nguy cơ tăng huyết áp, bệnh tim mạch và đột quỵ. Các chuyên gia khuyến nghị giảm lượng natri trong bữa ăn, theo dõi huyết áp và duy trì lối sống lành mạnh. Muối giảm natri bổ sung kali có thể hỗ trợ, nhưng không phù hợp với tất cả mọi người và không thay thế biện pháp phòng bệnh khác.
Uống nước chanh ấm hay nước lọc vào buổi sáng tốt hơn?

Uống nước chanh ấm hay nước lọc vào buổi sáng tốt hơn?

Nhiều người tin rằng nước chanh ấm giúp thanh lọc cơ thể, nhưng lo ngại về tính acid gây hại cho dạ dày lại khiến không ít người phân vân khi so sánh với nước lọc. Đâu mới thực sự là lựa chọn tối ưu để khởi đầu ngày mới an toàn và khỏe mạnh cho cơ thể?
AWS cam kết 100 triệu USD hỗ trợ ứng dụng AI trong lĩnh vực y tế toàn cầu

AWS cam kết 100 triệu USD hỗ trợ ứng dụng AI trong lĩnh vực y tế toàn cầu

Sáng kiến AWS Health Impact Initiative mang đến cho các tổ chức y tế - trên thế giới và tại Việt Nam - quyền tiếp cận công nghệ AI và điện toán đám mây để xây dựng các giải pháp phục vụ các cộng đồng chưa được tiếp cận đầy đủ dịch vụ y tế.
3 đồ uống tốt cho xương được khuyến cáo nên dùng

3 đồ uống tốt cho xương được khuyến cáo nên dùng

Nhiều người cao tuổi thường chỉ tập trung bổ sung canxi khi bị đau nhức xương khớp nhưng thực tế điều này là chưa đủ để nuôi dưỡng khớp dẻo dai. Vậy đâu mới là những loại đồ uống mang lại lợi ích tối ưu và cần lưu ý gì để tránh tác dụng phụ?
Minh bạch các khoản chi phí, dịch vụ ngoài phạm vi được hưởng bảo hiểm y tế

Minh bạch các khoản chi phí, dịch vụ ngoài phạm vi được hưởng bảo hiểm y tế

Có một thực tế, người bệnh đi khám bảo hiểm đúng tuyến, đúng thủ tục nhưng vẫn phải chi tiền cho nhiều khoản phí phát sinh. Từ góc nhìn lập pháp, đây là khoảng trống cần sớm được khắc phục trong lần sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khám bệnh, chữa bệnh này.
5 thực phẩm

5 thực phẩm 'tăng miễn dịch' cho người lớn tuổi

Nhiều gia đình tin rằng bổ sung càng nhiều vitamin và thực phẩm bổ trợ thì hệ miễn dịch của người già càng mạnh, nhưng thực tế y khoa lại không vận hành theo cơ chế cộng dồn đơn giản này. Vậy làm sao để tăng sức đề kháng cho người lớn tuổi một cách đúng nhu cầu mà không gây lãng phí?