Kỳ 2: Trao nguồn vốn - trao hi vọng làm lại cuộc đời

Giúp người lầm lỗi làm lại từ con số âm

Cuối năm 2022, anh Nguyễn Văn Hiệp (SN 1985, xóm 4, xã Nghi Lâm, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An) chấp hành xong bản án 4 năm tù về tội Cố ý gây thương tích, trở về địa phương. Biến cố xảy ra không chỉ khiến gia đình anh đứng trước nguy cơ tan vỡ, mà hoạt động sản xuất của xưởng gỗ vốn ăn nên làm ra trước đó bị ảnh hưởng nghiêm trọng do thiếu vốn, thiết bị máy móc lạc hậu, nguồn cung ứng nguyên liệu bị đứt gãy, thiếu khách hàng tiêu thụ.

Anh Nguyễn Văn Hiệp cải tiến mẫu mã sản phẩm đáp ứng yêu cầu của nhà sản xuất

Được Công an xã Nghi Lâm và Tổ tiết kiệm và vay vốn xóm thông tin về chính sách vay vốn ưu đãi theo Quyết định 22/2023/QĐ-TTg, anh Lâm bàn với vợ làm hồ sơ vay vốn, vực lại kinh tế gia đình.

Anh Đinh Bạt Phi, Tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn xóm 4, xã Nghi Lâm cho biết: “Chúng tôi cùng ban cán sự xóm, các tổ chức hội, đoàn thể xã đã họp, bàn, đánh giá kỹ các tiêu chí, điều kiện đối với trường hợp anh Hiệp. Quá trình trở về địa phương, anh Hiệp luôn chấp hành tốt chủ trương, chính sách pháp luật của nhà nước, quy định của xã, của xóm. Bản thân anh Hiệp có kinh nghiệm trong sản xuất đồ gỗ xuất khẩu, quyết tâm làm lại cuộc đời, được gia đình ủng hộ, đồng hành... Đây là điều kiện tiên quyết để chúng tôi đề xuất UBND xã và Phòng giao dịch Ngân hàng CSXH huyện Nghi Lộc giải quyết cho anh Hiệp vay 100 triệu đồng từ nguồn tín dụng ưu đãi cho người chấp hành xong án phạt tù”.

Từ nguồn vốn vay này, anh Hiệp mua thêm máy móc phục vụ việc sản xuất, đáp ứng yêu cầu của khách hàng. Chị Nguyễn Thị Thủy (vợ anh Hiệp) cũng tạm dừng kinh doanh cửa hàng ăn để về hỗ trợ chồng quản lý sản xuất. Sau gần 1 năm, xưởng sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ xuất khẩu của anh Hiệp đã hoạt động ổn định, doanh thu đạt 200 triệu đồng/tháng, tạo việc làm ổn định cho 8 lao động.

“Ra tù, tôi phải làm lại từ con số âm chứ không phải là con số không nữa. 100 triệu đồng từ chương trình tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù không chỉ giúp tôi có nguồn vốn để tái đầu tư sản xuất mà còn cho tội sự động viên, thấy rõ được sự tin tưởng của mọi người. Đây là động lực để tôi phấn đấu sửa chữa lỗi lầm, làm lại cuộc đời”, anh Hiệp chia sẻ.

Theo ông Nguyễn Việt Hà, Giám đốc Phòng giao dịch Ngân hàng CSXH huyện Nghi Lộc, triển khai chương trình tín dụng ưu đãi theo Quyết định 22/2023/QĐ-TTg, đơn vị gặp một số khó khăn, chủ yếu là từ chính bản thân đối tượng được thụ hưởng chính sách này.

“Một số người sau khi chấp hành xong án phạt tù gặp khó khăn trong việc được cộng đồng chấp nhận, dẫn đến tâm lý tự ti, e ngại khi tiếp cận các nguồn hỗ trợ. Cũng có trường hợp thiếu các kỹ năng chuyên môn, thiếu kỹ năng quản lý tài chính, chưa tìm được hướng sản xuất, kinh doanh phù hợp nên còn tâm lý sợ mang nợ”, ông Hà chỉ rõ.

Tuy nhiên, quá trình triển khai chính sách tín dụng ưu đãi dành cho người chấp hành xong án phạt tù, đơn vị nhận được sự quan tâm, chỉ đạo của lãnh đạo địa phương các cấpvà các ngành liên quan... Đặc biệt, sự vào cuộc tích cực của ngành công an và sự phối hợp giữa các tổ chức đoàn thể như Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ và Hội cựu chiến binh các cấp trong việc phối hợp hỗ trợ người vay vốn về thủ tục, xây dựng kế hoạch sử dụng vốn.

Đến thời điểm này Phòng giao dịch Ngân hàng CSXH huyện Nghi Lộc đã giải ngân hơn 1,6 tỷ đồng cho vay đối với 19 lượt khách hàng là người chấp hành xong án phạt tù. Các khách hàng vay vốn đang thực hiện đúng cam kết sử dụng nguồn vốn trong hồ sơ được phê duyệt và trả lãi đúng định kỳ. Bên cạnh đó, thông qua Tổ tiết kiệm và vay vốn, các hộ vay đã dành một khoản tiết kiệm 100.000-200.000 đồng/tháng để tích lũy.

“Quyết định 22/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ là một chủ trương vô cùng đúng đắn, đầy tính nhân văn của Đảng và Nhà nước, mở ra ra cơ hội tiếp cận nguồn vốn ưu đãi cho người lầm lỡ, hỗ trợ họ tái hòa nhập cộng đồng. Giúp người lầm lỗi ổn định cuộc sống, ổn định kinh tế là điều kiện để kéo giảm tình trạng tái phạm hay vi phạm pháp luật”, ông Hà nhận định.

Cán bộ Phòng Giao dịch Ngân hàng CSXH huyện Nghi Lộc và tổ vay vốn kiểm tra mô hình phát triển kinh tế của người vay trên địa bàn

Một đồng vốn, nhiều tầng trách nhiệm

Một phút không làm chủ được bản thân khiến anh Nguyễn Công Hoan (SN 1982, trú xóm Minh Kính, xã Minh Hợp, Quỳ Hợp, Nghệ An) phải trả giá bằng bản án 1 năm tù giam về tội Cố ý gây thương tích. Thời điểm anh Hoan đi trả án, chị Trương Thị Thanh Huyền (SN 1987, vợ anh Hoan) phải xoay xở chăm bố mẹ già và 3 con nhỏ.

Trong thời gian thi hành án tại Trại giam Công an tỉnh Nghệ An, anh Hoan đã được cán bộ quản giáo phổ biến về chương trình tín dụng ưu đãi cho người chấp hành xong án phạt tù. Nhờ cải tạo tốt, anh Hoan được giảm án, ra tù trước thời hạn một tháng. Gia đình anh có 2ha đất đồi nhưng thiếu vốn nên đang phải để không, trong khi anh Hoan ra tù không có việc làm, kinh tế gia đình thiếu trước hụt sau. Biết chồng mình thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi từ nguồn vốn vay này, chị Huyền như tìm thấy lối thoát cho bế tắc của gia đình.

Sau khi được Tổ tiết kiệm và vay vốn bình xét cho vay và hoàn tất thủ tục vay, tháng 3/2023, vợ chồng chị Huyền được giải ngân 100 triệu đồng. Cùng với 10 triệu đồng vay từ người thân, chị Huyền mua 6,5 vạn cây giống keo và phân bón để trồng rừng.

“Chồng là đối tượng được hưởng ưu đãi từ nguồn vốn nhưng tôi là người đứng tên trong hồ sơ vay vốn nên cũng thấy sợ và áp lực. Các đoàn thể địa phương, công an xã, bà con xóm làng đến giúp một tay phát quang cỏ dại, đào hố, trồng cây... hai vợ chồng cảm động lắm. Nhà nước đã tạo điều kiện về vốn, chính quyền rồi người thân, láng giềng giúp đỡ, động viên, hai vợ chồng động viên nhau khó mấy, khổ mấy cũng phải cố gắng”, chị Huyền chia sẻ.

Khi 2ha đồi đã phủ kín cây keo, anh Hoan xin theo tổ thợ đi xây, chị Huyền ở nhà chăm sóc bố mẹ già, con cái. Số tiền công anh Hoan đủ để chi tiêu cho nhu cầu thiết yếu của gia đình, thanh toán tiền lãi 570.000 đồng/tháng, gửi tiết kiệm qua Tổ tiết kiệm và vay vốn của xóm 100.000 đồng/tháng. Nhờ chăm sóc tốt, sau gần một năm, đồi keo của gia đình chị Huyền đã phát triển xanh tốt, cao đến đầu người. Theo tính toán của chị Huyền, nếu mưa thuận gió hòa, khoảng 4 năm nữa, vườn keo sẽ cho thu hoạch. Tiền bán keo, ngoài thanh toán khoản vay, anh chị sẽ có điều kiện tái trồng rừng, lo cho con ăn học đến nơi, đến chốn.

Cán bộ Phòng giao dịch Ngân hàng CSHX huyện Quỳ Hợp làm việc với chị Huyền về nguồn vốn cho vay theo Quyết định 22/2023/QĐ-TTg

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Tổ trưởng Tổ kế hoạch và nghiệp vụ, Phòng giao dịch Ngân hàng CSXH huyện Quỳ Hợp, khi Quyết định 22/2023/QĐ-TTg chính thức có hiệu lực, đơn vị đã tham mưu UBND huyện Quỳ Hợp chỉ đạo Công an huyện phối hợp thực hiện. “Công an các xã là đơn vị trực tiếp lập danh sách những người vay đúng đối tượng, đủ tiêu chuẩn nên chúng tôi an tâm hơn. Trên cơ sở kết quả bình xét nghiêm túc, trách nhiệm của chính quyền các địa phương, Công an xã và các Tổ tiết kiệm và vay vốn, Phòng giao dịch Ngân hàng CSXH huyện Quỳ Hợp đã giải ngân 600 triệu đồng cho 6 khách hàng, riêng xã Minh Hợp có 2 khách hàng. Qua kiểm tra cho thấy, cả 6 khách hàng đều thực hiện đúng cam kết, sử dụng vốn vay đúng mục đích, mô hình sản xuất bước đầu đã phát huy hiệu quả”, ông Tuấn cho hay.

Bà Đinh Thị Kim Châu, Chủ tịch UBND xã Minh Hợp cho biết cả 2 hộ vay vốn từ nguồn tín dụng ưu đãi theo Quyết định 22/2023/QĐ-TTg đều đầu tư trồng keo. Đây cũng là hướng phát triển kinh tế địa phương đã triển khai nhiều năm qua.

“Còn quá sớm để đánh giá về hiệu quả của mô hình trồng rừng của hai hộ khách hàng được vay vốn nói trên, tuy nhiên, tôi cho rằng đây là một chương trình hết sức nhân văn và thiết thực, giúp người lầm lỗi xóa bỏ rào cản tâm lý, tạo cơ hội cho họ làm lại cuộc đời. Quy trình đánh giá đối tượng cho vay, thẩm định hồ sơ vay vốn chặt chẽ cũng khẳng định rõ vai trò, trách nhiệm của các cấp, các ngành, các đoàn thể và gia đình đối với việc giúp đỡ người lầm lỗi tái hòa nhập cộng đồng”, bà Châu nói.