Trung tâm giao dịch bất động sản do Nhà nước quản lý: Bước tiến lớn đến minh bạch

Môi giới bất động sản là kênh phản hồi thông tin hai chiều giữa chủ đầu tư và khách hàng

Nghề môi giới bất động sản từ lâu đã được ví von là cầu nối quan trọng, kết nối cung - cầu và thúc đẩy giao dịch trên thị trường. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường đang chuyển mình mạnh mẽ với những yêu cầu ngày càng cao về tính minh bạch và pháp lý, vai trò của đội ngũ này không chỉ dừng lại ở đó.

Các chuyên gia và cơ quan quản lý đều khẳng định, môi giới bất động sản chính là mắt xích không thể thiếu trong công cuộc minh bạch hóa thị trường, đồng thời gánh vác những trách nhiệm pháp lý ngày càng lớn.

Môi giới bất động sản là cầu nối quan trọng

TS. Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam cho biết, môi giới bất động sản không chỉ giúp đẩy nhanh tốc độ giao dịch, mà còn là kênh phản hồi thông tin hai chiều giữa chủ đầu tư, nhà phát triển và khách hàng. Điều này giúp đưa các bên xích lại gần nhau, góp phần nâng cao chất lượng, sự đa dạng và tính phù hợp của sản phẩm, qua đó thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển bền vững.

Để môi giới phát huy hết vai trò, việc nâng cao chất lượng đội ngũ là yếu tố then chốt. Ông Nguyễn Chí Thanh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam mong muốn các tỉnh, thành phố và Sở Xây dựng sẽ phối hợp chặt chẽ với Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam để đẩy nhanh công tác đào tạo và cấp chứng chỉ hành nghề.

"Đây là điều vô cùng cần thiết, đặc biệt trong bối cảnh bộ máy đang có sự thay đổi như hiện nay", ông Thanh chia sẻ.

Không chỉ kết nối chủ đầu tư với khách hàng, bà Tống Thị Hạnh, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường Bất động sản, Bộ Xây dựng cho rằng nghề môi giới trong nền kinh tế Việt Nam vô cùng cốt lõi, là cầu nối giúp cơ quan quản lý nhà nước minh bạch hóa thị trường bất động sản.

"Thông qua đội ngũ môi giới và sàn giao dịch chuyên nghiệp, thực trạng của thị trường sẽ được phản ánh rõ nét hơn. Điều này đòi hỏi Nhà nước phải có công cụ pháp lý đủ mạnh để đảm bảo môi giới phát triển và hoạt động hiệu quả", bà Hạnh chia sẻ.

Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, theo bà Hạnh, là đạo luật được kỳ vọng nhiều nhất trong việc xác lập vị trí, địa vị pháp lý cho môi giới và sàn giao dịch. Luật này đã trao nhiều quyền và trách nhiệm hơn cho họ, thể hiện rõ nét vai trò cầu nối với cơ quan quản lý nhà nước.

Cụ thể, sàn giao dịch bất động sản có trách nhiệm đảm bảo tính pháp lý của bất động sản khi đưa vào kinh doanh, đồng thời báo cáo với cơ quan quản lý nhà nước về các yêu cầu phòng chống rửa tiền trong kinh doanh bất động sản.

Tuy nhiên, những nhiệm vụ này cũng đặt ra trách nhiệm nặng nề cho môi giới và sàn giao dịch.

"Làm thế nào để xác định được bất động sản đủ điều kiện kinh doanh, đảm bảo tính pháp lý là một câu hỏi chúng tôi vô cùng trăn trở", bà Hạnh thừa nhận.

Hướng tới Trung tâm giao dịch bất động sản do Nhà nước quản lý

Để hỗ trợ môi giới thực hiện tốt vai trò của mình, bà Hạnh cho biết, Bộ Xây dựng đang tập trung vào hai nhóm cải cách thể chế chính là cải cách thể chế về địa vị hoạt động, vị trí và vai trò của môi giới bất động sản và sàn giao dịch bất động sản. Bộ Xây dựng cũng tạo công cụ để các nhà môi giới, các sàn giao dịch bất động sản có thể kiểm soát các bất động sản đưa vào kinh doanh có đủ điều kiện pháp lý hay không.

Việc xác định một bất động sản đủ điều kiện kinh doanh không chỉ dựa vào Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Nhà ở hay Luật Đất đai, mà là sự tổng hòa của nhiều mối quan hệ và sự điều chỉnh của nhiều hệ thống pháp luật khác nhau, từ chủ trương đầu tư, lập thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế cơ sở, cấp giấy phép xây dựng, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường, cho đến thuế, tài chính, thế chấp, giải chấp...

Đặc biệt, đối với các bất động sản hình thành trong tương lai, đây là vấn đề cốt lõi mà Nhà nước cần đóng vai trò quan trọng. Bộ Xây dựng đã và đang phối hợp chặt chẽ với Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam để nghiên cứu quy định nhằm giúp môi giới yên tâm hành nghề.

Trong công cuộc cải cách thể chế, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Xây dựng ban hành Nghị định 140 và 144 liên quan đến phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền trong quản lý nhà nước, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.

Bên cạnh đó, một đề án quan trọng đang được Bộ Xây dựng phối hợp với Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam xây dựng là Trung tâm giao dịch bất động sản do Nhà nước quản lý.

"Chúng tôi kỳ vọng trung tâm này sẽ kiểm soát được tính minh bạch, từ nguồn cung bất động sản đủ điều kiện kinh doanh, quá trình giải quyết liên thông các thủ tục hành chính trong giao dịch, cho đến khi cấp giấy chứng nhận cho người dân", bà Hạnh chia sẻ.

Đồng thời, trung tâm này cũng sẽ tạo hiệu ứng tích cực cho môi giới và sàn giao dịch tư nhân khi kết nối người mua với người bán, hỗ trợ thực hiện các thủ tục nhanh gọn khi giao dịch được xác lập...

Theo bà Hạnh, Đề án này dự kiến sẽ được trình Chính phủ vào ngày 30/6/2025 để báo cáo Bộ Chính trị. Bộ Xây dựng mong muốn sẽ trình Quốc hội thông qua nghị quyết thí điểm vào kỳ họp tháng 10/2025, với mục tiêu có hiệu lực sớm từ ngày 1/1/2026.