Thế giới có 1/10 số người sống với mức thu nhập dưới 3 USD/ngày

Trong báo cáo Nghèo đói, Thịnh vượng và Hành tinh năm 2026 (Poverty, Prosperity, and Planet Report 2026) công bố mới đây, WB cảnh báo tiến trình giảm nghèo cùng cực trên thế giới đang có xu hướng giảm nhẹ. Nếu không đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đầu người cao hơn, số người sống trong cảnh nghèo túng vào năm 2030 có thể còn cao hơn hiện nay.

Báo cáo ghi nhận, năm 2026, thế giới có khoảng 811 triệu người đang sống trong tình trạng nghèo cùng cực (tương đương với mức thu nhập dưới chuẩn nghèo cùng cực toàn cầu là 2,15 USD/ngày). Cụ thể hơn, cứ 10 người thì có 1 người sống với mức thu nhập dưới 3 USD/ngày. Tỷ lệ này hầu như không thay đổi kể từ sau đại dịch Covid-19.

WB cho biết, để đưa tỷ lệ nghèo cùng cực toàn cầu xuống còn 3% vào năm 2050, tăng trưởng kinh tế bình quân đầu người cần đạt khoảng 4% mỗi năm, gấp đôi tốc độ đạt được trong 25 năm qua.

Ông Pablo Saavedra, Phó Chủ tịch WB phụ trách lĩnh vực Thịnh vượng nhận định, tại những quốc gia có tỷ lệ nghèo đói cao nhất, tăng trưởng chậm đã hạn chế khả năng tạo việc làm và thu hẹp cơ hội cải thiện thu nhập của hàng triệu người. Do đó, thúc đẩy tăng trưởng và tạo điều kiện hình thành nhiều việc làm có chất lượng hơn là con đường quan trọng để giảm nghèo.

Báo cáo Nghèo đói, Thịnh vượng và Hành tinh năm 2026 của WB - Ảnh do AI dịch.

Theo WB, giảm nghèo đòi hỏi không chỉ tạo thêm việc làm mà còn phải nâng cao chất lượng việc làm, giúp người lao động có cơ hội tiếp cận những công việc mang lại thu nhập tốt hơn. Báo cáo xác định hai ưu tiên có mối quan hệ bổ trợ lẫn nhau, gồm thu hẹp khoảng cách về việc làm và khoảng cách về thu nhập.

Đối với khoảng cách việc làm, WB cho rằng cần nâng tỷ lệ có việc làm trong các hộ nghèo lên 75% đối với nhóm dân số trong độ tuổi lao động. Mục tiêu này có thể đạt được thông qua thu hẹp chênh lệch tỷ lệ tham gia việc làm giữa nam và nữ. Theo ước tính của WB, nếu khoảng cách giới trong việc làm được xóa bỏ, tỷ lệ nghèo cùng cực toàn cầu có thể giảm khoảng 1/5.

Đối với khoảng cách thu nhập, báo cáo chỉ ra rằng người lao động nghèo thường tập trung trong những hoạt động có mức sinh lời thấp, điển hình là sản xuất nông nghiệp quy mô nhỏ, đồng thời có trình độ học vấn thấp hơn so với nhóm dân cư không thuộc diện nghèo cùng cực.

WB ước tính, nếu trình độ học vấn của nhóm lao động này được nâng lên bằng mức trung bình của những người có thu nhập trên ngưỡng nghèo cùng cực, thu nhập dự kiến của họ có thể tăng khoảng 40%, qua đó giúp tỷ lệ nghèo cùng cực giảm gần một nửa. Bên cạnh đó, việc chuyển dịch lao động sang các công việc hưởng lương hoặc ra khỏi lĩnh vực nông nghiệp có thể giúp giảm nghèo khoảng 1/5.

Theo WB, các chính sách giảm nghèo cần được thiết kế phù hợp với điều kiện của từng quốc gia, song trọng tâm vẫn là nâng cao thu nhập cho nông dân và doanh nghiệp nhỏ, mở rộng cơ hội tiếp cận việc làm có chất lượng và tăng cường sự tham gia của phụ nữ vào thị trường lao động. Đánh giá về triển vọng thực hiện mục tiêu này, ông Michael Kremer, Kinh tế trưởng kiêm Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách Kinh tế phát triển của WB cho rằng, ngay cả trong những hoàn cảnh đầy thách thức, các quốc gia vẫn có thể tạo ra chuyển biến tích cực trong cải thiện đời sống và đưa thêm nhiều người thoát nghèo.

Đối với Việt Nam, những khuyến nghị của WB cũng gợi mở yêu cầu gắn giảm nghèo với nâng cao chất lượng việc làm và thu nhập của người lao động. Theo Cục Thống kê, năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều của Việt Nam ước tính khoảng 1,3%, giảm 1 điểm phần trăm so với năm trước; thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 5,9 triệu đồng/tháng, tăng 9,3% so với 2024. Tuy nhiên, tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ mới đạt 29,2%. Điều này cho thấy, bên cạnh mở rộng cơ hội việc làm, nâng cao trình độ kỹ năng, năng suất lao động và khả năng tiếp cận những công việc có thu nhập tốt hơn sẽ tiếp tục là những yếu tố quan trọng để cải thiện đời sống và duy trì thành quả giảm nghèo.