Dồn lực đẩy mạnh thanh toán không tiền mặt

	Đã có 2.760 máy ATM được lắp đặt trên địa bàn Hà Nội
	Tăng sức bật cho thanh toán không dùng tiền mặt

Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Kim Anh phát biểu tại Hội thảo

Ngày 15/1, tại TP. Hồ Chí Minh, NHNN phối hợp với Báo Tuổi trẻ tổ chức Hội thảo "Hướng đến một xã hội không dùng tiền mặt". Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Kim Anh và nhiều lãnh đạo các Vụ, cục của NHNN đã tham dự và chia sẻ nhiều giải pháp phát triển hệ sinh thái thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam.

Phát biểu tại Hội thảo, Phó Thống đốc Nguyễn Kim Anh dẫn thống kê của MasterCard cho biết, xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt trong giai đoạn 5 năm trở lại đây mặc dù phát triển khá mạnh ở nhiều quốc gia trên thế giới nhưng tỷ lệ thanh toán bằng tiền mặt vẫn khá lớn. Trên toàn thế giới, tỷ lệ tiền mặt trong lưu thông so với GDP năm 2016 tăng lên 9,6% từ mức 8,1% của năm 2011. 75% trong số 24 nước tham gia khảo sát trên báo cáo rằng tiền mặt được sử dụng nhiều hơn 50% cho các giao dịch thanh toán bán lẻ ở đất nước mình. Chỉ có 2 nước cho thấy sự sụt giảm đáng kể trong thanh toán tiền mặt là Hàn Quốc và Thụy Điển.

Riêng tại Việt Nam, Phó Thống đốc NHNN thông tin, đến Quý 4/2018, hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng đã xử lý an toàn 137,6 triệu giao dịch với giá trị 73 triệu tỷ đồng, gấp 13 lần GDP, tương ứng mức tăng 25% và 24% so với năm 2017. Hệ thống thanh toán điện tử bù trừ tự động cho các giao dịch bán lẻ (ACH) với nhiều tính năng, tiện ích mới cũng đang gấp rút xây dựng, hoàn thiện để sớm đi vào vận hành trong năm 2019.

Bên cạnh đó, hoạt động thanh toán qua internet và điện thoại tại Việt Nam trong những năm gần đây cũng đạt được nhiều kết quả tích cực. Đến nay, trong số các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, có 76 đơn vị đã triển khai dịch vụ thanh toán qua Internet và 41 đơn vị triển khai thanh toán qua di động. Một số NHTM đã nghiên cứu, hợp tác triển khai các công nghệ, giải pháp mới vào hoạt động thanh toán trên thiết bị di động như xác thực sinh trắc học, mã phản hồi nhanh (QR Code), mã hóa thông tin thẻ (Tokenization), thanh toán phi tiếp xúc (contactless), công nghệ mPOS...

Để cụ thể hóa các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Quyết định 2545/QĐ-TTg, trong năm 2018 ngành Ngân hàng đã hoàn thiện khá nhiều văn bản pháp lý liên quan đến lĩnh vực thanh toán không dùng tiền mặt. Theo đó, NHNN đã trình Thủ tướng Chính phủ bàn hành 241/QĐ-TTg phê duyệt Đề án đẩy mạnh thanh toán qua ngân hàng đối với dịch vụ công: thuế, điện, nước, học phí, viện phí và các chương trình an sinh xã hội; Ban hành Bộ tiêu chuẩn cơ sở về thẻ chip nội địa và Bộ tiêu chuẩn cơ sở “Đặc tả kỹ thuật QR Code hiển thị từ phía đơn vị chấp nhận thanh toán tại Việt Nam” làm cơ sở cho các TCTD, tổ chức trung gian thanh toán áp dụng nhằm tăng khả năng thanh toán liên thông, tăng cường an toàn, bảo mật giao dịch khách hàng.

Trong thời gian tới, theo Phó Thống đốc Nguyễn Kim Anh, NHNN sẽ tiếp tục triển khai một số định hướng, giải pháp lớn nhằm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Trong đó, đơn vị sẽ lập tức chỉ đạo hệ thống ngân hàng và các TCTD triển khai ngay những nội dung chỉ đạo của Chính phủ tại các Nghị quyết 01 và 02 năm 2019. Tập trung thúc đẩy ngay việc áp dụng tiêu chuẩn QR Code để đảm bảo khả năng tương thích giữa các giải pháp thanh toán trên nền QR code. NHNN sẽ nghiên cứu, báo cáo sớm với Thủ tướng Chính phủ về phương án cho phép nạp tiền mặt vào ví điện tử không qua tài khoản thanh toán ngân hàng, đồng thời phối hợp với Bộ Tài chính công khai chi tiết danh mục các giao dịch bắt buộc phải thanh toán qua các ngân hàng.

Song song với việc tăng cường giám sát các hệ thống thanh toán và hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, NHNN cũng sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về thanh toán không dùng tiền mặt, giáo dục tài chính; tăng cường các biện pháp bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời nâng cao chất lượng, hiệu quả dịch vụ thanh toán.

Cũng tại hội thảo, nhiều chuyên gia lĩnh vực thanh toán đến từ các NHTM và các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp đã có những tham luận và kiến nghị các giải pháp phát triển các mô hình thanh toán không dùng tiền mặt.

Ông Phạm Tiến Dũng - Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN) cho biết, đến thời điểm hiện nay mặc dù tỷ trọng giao dịch rút tiền mặt tại ATM vẫn tăng qua các năm, nhưng tốc độ tăng trong năm 2018 có xu hướng giảm dần. Thanh toán điện tử trong khu vực Chính phủ, dịch vụ hành chính công được chú trọng, tăng cường. Tuy nhiên, để phát triển mạnh các mô hình thanh toán không dùng tiền mặt, theo ông Dũng, cần phải tiếp tục đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng công nghệ phục vụ thanh toán kinh doanh thương mại, nhất là thanh toán điện tử. Khối các đơn vị hành chính công cũng cần được nguồn đầu tư ngân sách cho các hạ tầng phục vụ áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt.

Trong khi đó, ở lĩnh vực bảo mật và đảm bảo an toàn thanh toán, ông Lê Mạnh Hùng, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (NHNN) cho rằng, đơn vị sẽ tiếp tục triển khai các nội dung về rà soát, đánh giá rủi ro và triển khai các giải pháp an ninh bảo mật cho toàn bộ vòng đời của một hệ thống thông tin; trang bị các hệ thống hỗ trợ giám sát giao dịch điện tử, điều tra gian lận, từng bước tổng hợp, phân tích dữ liệu của khách hàng và xây dựng bộ quy tắc để phát hiện và ngăn chặn sớm các gian lận.

Cùng với đó là xây dựng các tiêu chí và phần mềm để xác định các giao dịch bất thường dựa vào thời gian, vị trí địa lý, tần suất giao dịch, số tiền giao dịch, số lần đăng nhập sai quá quy định hoặc các dấu hiệu bất thường khác; xây dựng trung tâm điều hành an ninh mạng để theo dõi, giám sát và ngăn chặn kịp thời các hành vi xâm nhập, tấn công mạng./.