Hệ lụy từ cây sắn

Bài và ảnh Chí Thiện - 08:34 | 06/03/2015

Để cây sắn phát triển bền vững, mang lại hiệu quả cao, tránh tác động tiêu cực đến môi trường, ngành nông nghiệp tỉnh Kon Tum cần đưa giống mới vào sản xuất và chuyển giao khoa học kỹ thuật cho nông dân nhằm tăng năng suất trên một đơn vị diện tích trồng.

Với kim ngạch xuất khẩu trên 1,12 tỷ USD năm 2014, cây sắn đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu các loại cây nông nghiệp, giúp nông dân có thu nhập, góp phần nâng kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng nông sản của Việt Nam. Tuy nhiên, việc mở rộng diện tích trồng sắn một cách tự phát cùng với hình thức canh tác quảng canh để lại hậu quả nặng nề với môi trường và là nguyên nhân trực tiếp đe dọa đến diện tích rừng…

ngành nông nghiệp tỉnh Kon TumCần áp dụng tiên bộ khoa học - kỹ thuật để nâng cao sản lượng cây sắn

Tại tỉnh Kon Tum, cây sắn đã góp phần đáng kể vào phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Song hiện tại, diện tích phát triển loài cây này chưa được chính quyền địa phương kiểm soát một cách có hiệu quả, nên cũng có những tác động tiêu cực đến thị trường cũng như có nguy cơ khủng hoảng thừa…

Theo số liệu thống kê của ngành nông nghiệp tỉnh Kon Tum, hiện diện tích sắn của địa phương này đạt trên 35.000 ha và đang có dấu hiệu gia tăng về diện tích trồng. Một nguyên nhân khiến diện tích cây sắn luôn có xu hướng mở rộng, phá vỡ quy hoạch là những hạn chế về kỹ thuật canh tác. Hầu hết người nông dân nơi đây đều áp dụng hình thức quảng canh nên năng suất thấp, do vậy cần mở rộng diện tích để tăng sản lượng thu hoạch...

Thực tế cho thấy, hầu hết diện tích sắn trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số ít được chăm sóc, bón phân... nên dẫn đến năng suất phổ biến chỉ khoảng 18 - 25 tấn/ha, thậm chí có nhiều diện tích chỉ thu hoạch được khoảng trên dưới 10 tấn, không mang lại hiệu quả trên một diện tích đất trồng.

Với cách trồng và chăm sóc theo tư duy quảng cảnh thì người dân phải trồng 3 ha mới thu được sản lượng bằng 1 ha trồng và chăm sóc theo hướng áp dụng khoa học kỹ thuật cao. Đây là điều gây lãng phí về tài nguyên đất, cũng như khó kiểm soát được việc phát triển diện tích loại cây này trên địa bàn tỉnh Kon Tum và một số địa phương khác…

Theo giám đốc một DN chế biến tinh bột sắn có nhà máy trên địa bàn tỉnh Kon Tum, với việc áp dụng tiến bộ khoa học vào việc trồng và chăm sóc cây sắn đã đem lại cho người nông dân Tây Ninh hiệu quả kinh tế rất cao, với sản lượng 50 - 60 tấn/ha. Cá biệt có nơi năng suất đạt tới 90 - 100 tấn/ha. Trong khi đó, người trồng sắn ở Kon Tum đạt năng suất rất thấp.

Nguyên nhân được xác định đa số diện tích người dân trồng giống sắn KM94, một loại giống cũ có tán lá rộng, chiếm nhiều diện tích đất, mật độ cây chỉ 12.500 - 13.000 cây/ha. Còn với giống sắn mới KM49 thì có thể trồng được từ 16.000 - 17.000 cây/ha. Hơn nữa, thời gian thu hoạch của giống sắn KM49 chỉ sau 7 tháng trồng với hàm lượng tinh bột cao hơn KM94…

Chính vì thấp về sản lượng, phải tăng về diện tích trồng đã không mang lại hiệu quả kinh tế mà còn đặt ra một thực trạng khác tác động đến môi trường và công tác bảo vệ rừng tại các địa phương, do người dân phá rừng lấy đất làm rẫy để trồng sắn.

Đơn cử, gần đây người dân làng Ba Rờ Gốc, xã Sa Sơn, huyện Sa Thầy (Kon Tum) có trên 150 hộ đồng bào Ja Rai ở sát vùng lõi Vườn Quốc gia Chư Mom Ray liên tục mở rộng diện tích trồng sắn, lấn cả vào vùng lõi Vườn Quốc gia. Đã có người dân trong làng bị chính quyền xử phạt vì phá rừng lấy đất trồng sắn.

Chính vì việc rẫy trồng sắn của người dân đã bao quanh Vườn Quốc gia từ nhiều năm nay nên công tác bảo vệ rừng đối với vùng lõi Vườn Quốc gia Chư Mom Ray có nguy cơ bị đe dọa.

Khu Bảo tồn thiên nhiên Ngọc Linh trên địa bàn huyện Đăk Glei (Kon Tum) cũng nằm trong tình cảnh tương tự. Trước áp lực phá rừng để trồng sắn của người dân, mặc dù Ban quản lý Khu Bảo tồn đã thành lập 5 Trạm quản lý bảo vệ rừng tại 5 xã cùng một đội kiểm lâm cơ động, song vẫn không thể kiểm soát triệt để...

Theo các chuyên gia, để cây sắn phát triển bền vững, mang lại hiệu quả cao, tránh tác động tiêu cực đến môi trường, ngành nông nghiệp địa phương cần đưa giống mới vào sản xuất và chuyển giao khoa học kỹ thuật cho nông dân nhằm tăng năng suất trên một đơn vị diện tích trồng.

Nếu chính quyền địa phương không nhanh chóng áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao năng suất cây sắn thì người dân sẽ tiếp tục mở rộng diện tích, tái diễn cảnh phá rừng lấy đất trồng sắn, gây hệ luỵ lớn về môi trường tự nhiên.

Bài và ảnh Chí Thiện

Tin khác

Cà phê Việt: 70% sản lượng còn thiếu dữ liệu truy xuất

Khoảng 70% sản lượng cà phê Việt Nam vẫn lưu thông tin qua các kênh truyền thống, thiếu dữ liệu truy xuất nguồn gốc. Trước yêu cầu ngày càng chặt chẽ của thị trường quốc tế, ngành cà phê được khuyến nghị cần đẩy nhanh chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực quản trị.

Đắk Lắk phát triển vùng cà phê bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu

Với hơn 217.000ha cà phê, sinh kế của hàng trăm nghìn hộ dân và giá trị xuất khẩu gần 900 triệu USD mỗi năm, Đắk Lắk đang đẩy mạnh các giải pháp phát triển ngành hàng theo hướng bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế. Trong đó, xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, quản lý tài nguyên hiệu quả và số hóa truy xuất nguồn gốc được xác định là những nhiệm vụ trọng tâm.

Trụ cột khoa học công nghệ nâng tầm giá trị nông sản

Sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, phát triển nông nghiệp hữu cơ và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao đang mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp Hà Nội. Không chỉ nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm và gia tăng giá trị nông sản, các mô hình này còn giúp người dân cải thiện thu nhập, chủ động hơn trước thời tiết cực đoan. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả trên diện rộng, thành phố cần kết hợp đổi mới phương thức canh tác với tổ chức sản xuất, phát triển thị trường và xây dựng chuỗi liên kết bền vững.

Bao bì sinh học: Lời giải xanh cho nông sản

Để phát triển kinh tế tuần hoàn và hướng tới nền nông nghiệp sinh thái, việc ứng dụng khoa học, công nghệ trong bảo quản, bao gói nông sản sau thu hoạch đang trở thành một hướng đi mang tính chiến lược.

Bài toán tỷ USD phía sau những chuyến hàng nông sản

Xuất khẩu rau quả tiếp tục tăng trưởng, nhưng tổn thất sau thu hoạch và chi phí logistics vẫn làm giảm sức cạnh tranh của nông sản Việt. Đầu tư công nghệ bảo quản, hoàn thiện chuỗi lạnh và tổ chức lại sản xuất đang mở thêm cơ hội tiếp cận thị trường xa, đồng thời đặt ra bài toán vốn và hiệu quả đầu tư.

Nông nghiệp công nghệ cao: Vì sao mô hình hiệu quả vẫn khó nhân rộng?

Từ nhà kính, cảm biến đến thiết bị bay không người lái, công nghệ đang thay đổi phương thức sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, để các mô hình hiệu quả không dừng ở quy mô thử nghiệm, doanh nghiệp và nông dân phải giải được bài toán chi phí đầu tư, nhân lực, thị trường tiêu thụ và dòng tiền hoàn vốn.

Cà phê cùng nông dân: Lắng nghe để tháo gỡ vướng mắc

Không cần cuộc họp nặng tính hành chính tròng hội trường, chương trình “Cà phê cùng nông dân” của phường Hòa Xuân (TP. Đà Nẵng) mở ra không gian gần gũi để nông dân trực tiếp chia sẻ khó khăn, kiến nghị với lãnh đạo địa phương. Từ những câu chuyện đời thường, nhiều vấn đề về đất sản xuất, hạ tầng, thủy lợi và chuyển đổi sinh kế được đưa ra trao đổi, tìm hướng tháo gỡ.

Đưa OCOP thành trải nghiệm du lịch

Phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn cần chuyển từ bán nông sản sang thiết kế trải nghiệm, kết nối sản phẩm OCOP (mỗi làng một sản phẩm) với văn hóa bản địa và xây dựng chuỗi giá trị để tăng chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú, bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân.

Công cuộc tái định hình chuỗi cung ứng nông sản

Khi các tiêu chuẩn xanh và truy xuất nguồn gốc ngày càng định hình thương mại toàn cầu, năng lực cạnh tranh của nông, lâm sản không còn chỉ nằm ở giá cả hay năng lực cung ứng. Từ quy định của Liên minh châu Âu (EU) về các sản phẩm không gây phá rừng (EUDR) đến những yêu cầu mới tại Vương quốc Anh, sức ép minh bạch cũng mở ra cơ hội để Việt Nam chuẩn hóa chuỗi giá trị và nâng vị thế nông sản trên thị trường quốc tế.

Nông nghiệp công nghệ cao: Cuộc đua không chỉ dành cho người nhiều vốn

Từ công nghệ sinh học, kinh tế tuần hoàn, AI, cảm biến đến truy xuất nguồn gốc, cuộc đua nông nghiệp công nghệ cao đang chuyển từ “có ứng dụng công nghệ” sang chứng minh hiệu quả đầu tư. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp tiên phong không chỉ cần năng lực tài chính, công nghệ mà còn phải giải được bài toán thị trường, tiêu chuẩn chất lượng và khả năng nhân rộng mô hình.

Cà phê với CEO

Ổn định giá nhà, thúc đẩy nền kinh tế phát triển bền vững

Tiêu dùng là thành phần trọng yếu trong GDP để kinh tế quốc gia phát triển bền vững, tạo ra thu nhập, việc làm, thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh

Cuộc chuyển giao tài sản nghìn tỷ USD: Thế hệ trẻ đang thay đổi cuộc chơi như thế nào?

Cuộc chuyển giao tài sản trị giá hàng chục nghìn tỷ USD trên toàn cầu không chỉ làm thay đổi chủ sở hữu những khối gia sản lớn mà còn định hình lại tư duy đầu tư của thế hệ kế cận.