Tín dụng xanh: Đòn bẩy cho chuyển đổi nông nghiệp

Ông Hồ Xuân Hùng, Chủ tịch Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam phát biểu

Phát biểu tại lễ tổng kết Đề án truyền thông “Tín dụng xanh cho doanh nghiệp và nhà nông năm 2025” ngày 19/12/2025, ông Hồ Xuân Hùng, Chủ tịch Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam nhấn mạnh, trong tiến trình chuyển đổi nông nghiệp theo hướng bền vững, tín dụng xanh giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Thực tế cho thấy, nhu cầu vốn của doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ nông dân cho các mô hình sản xuất nông nghiệp xanh, thân thiện môi trường, tiết kiệm năng lượng ngày càng gia tăng, trong khi khả năng tự tích lũy của khu vực này vẫn còn hạn chế.

Cùng quan điểm, TS. Nguyễn Trí Ngọc, Phó Chủ tịch Thường trực Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai mạnh mẽ Chiến lược tăng trưởng xanh và tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng bền vững, tín dụng xanh ngày càng khẳng định vai trò dẫn dắt dòng vốn vào lĩnh vực nông nghiệp bền vững, qua đó tạo động lực cho chuyển đổi mô hình tăng trưởng của ngành.

Ở góc độ hoạch định chính sách, ông Nguyễn Xuân Cường, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khẳng định, tăng trưởng xanh là yêu cầu tất yếu của thời đại. Từ cam kết chính trị mạnh mẽ tại COP26, Việt Nam đã ban hành Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh, đòi hỏi mỗi ngành, trong đó có nông nghiệp, phải thay đổi căn bản phương thức phát triển.

Trong tổng thể các giải pháp thúc đẩy chuyển đổi xanh, theo ông Nguyễn Xuân Cường, giải pháp về nguồn vốn mang tính quyết định. Việc Tổng hội Nông nghiệp phối hợp với các ngân hàng thương mại tổ chức tổng kết Đề án truyền thông tín dụng xanh được đánh giá là lựa chọn đúng đắn và kịp thời, bởi Tổng hội chính là “ngôi nhà chung” của doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân – lực lượng nòng cốt của nền kinh tế nông nghiệp. Chỉ khi dòng vốn tín dụng xanh được định hướng đúng, phân bổ hợp lý và vận

Từ thực tiễn hoạt động của hệ thống ngân hàng, ông Trần Hoài Phương, Giám đốc Khối Khách hàng Doanh nghiệp HDBank cho biết, qua các diễn đàn quốc tế có thể thấy xu hướng dịch chuyển mạnh mẽ của ngân hàng toàn cầu theo hướng tài chính xanh, gắn tín dụng với các tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị (ESG).

Tại Việt Nam, HDBank là một trong những ngân hàng sớm lựa chọn định hướng này, tập trung triển khai tín dụng xanh cho các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, nông nghiệp bền vững và khởi nghiệp xanh. Theo ông Phương, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, các tiêu chuẩn xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành điều kiện bắt buộc đối với doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp hướng tới xuất khẩu. Trên cơ sở đó, ESG được xác định là trụ cột chiến lược dài hạn trong hoạt động tín dụng của ngân hàng, với yêu cầu sàng lọc ngay từ đầu đối với khách hàng doanh nghiệp.

Thực tiễn triển khai cho thấy, tín dụng xanh không chỉ là câu chuyện của nguồn vốn, mà còn gắn chặt với mức độ sẵn sàng chuyển đổi của doanh nghiệp. Việc đáp ứng các tiêu chí xanh đòi hỏi doanh nghiệp phải thay đổi toàn diện mô hình sản xuất, từ đầu vào, quy trình canh tác đến quản trị và truy xuất nguồn gốc – một lộ trình cần sự kiên trì và tầm nhìn dài hạn.

Ở góc độ hoạch định chính sách, ông Trần Anh Quý, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế NHNN cho biết, tín dụng xanh đã được thể chế hóa trong chiến lược phát triển của ngành ngân hàng, với lộ trình rõ ràng từ Chỉ thị số 03 năm 2015 đến Đề án phát triển ngân hàng xanh năm 2018. Theo đó, các yếu tố môi trường – xã hội được lồng ghép ngày càng sâu vào hoạt động cấp tín dụng.

NHNN định hướng ưu tiên nguồn vốn cho các lĩnh vực có tác động tích cực đến môi trường như năng lượng tái tạo, nông nghiệp bền vững và kinh tế tuần hoàn; đồng thời xác định công tác thông tin, truyền thông là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao nhận thức và lan tỏa thực hành tín dụng xanh trong toàn hệ thống. Việc khuyến khích các tổ chức tín dụng công bố báo cáo phát triển bền vững cũng góp phần nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm xã hội của ngành ngân hàng.

Để tín dụng xanh và tín dụng nông nghiệp theo chuỗi giá trị phát huy hiệu quả cao hơn,các chuyên gia cho rằng cần giải pháp mang tính hỗ trợ dài hạn như nghiên cứu thành lập Quỹ tái cấp vốn xanh và Ngân hàng đất đai, nhằm tạo thêm dư địa cho ngân hàng thương mại giảm lãi suất, mở rộng tín dụng xanh và thúc đẩy tích tụ ruộng đất phục vụ nông nghiệp quy mô lớn.

Theo Ngân hàng Nhà nước, chuyển đổi sang tăng trưởng xanh không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành ngân hàng, mà là trách nhiệm chung của toàn bộ hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và xã hội. Trong đó, tín dụng xanh và truyền thông chính sách chính là những đòn bẩy quan trọng để quá trình chuyển đổi nông nghiệp bền vững đi vào thực chất và hiệu quả.