Minh bạch để nâng cao năng lực cạnh tranh

Đầu tàu kinh tế thiếu động lực bứt phá

Những chỉ số... báo động

TP. Đà Nẵng từng có thời gian dài dẫn đầu cả nước trong bảng xếp hạng Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI). Tuy nhiên, gần đây thành phố đang có những dấu hiệu tụt dốc, khi chỉ số PCI Đà Nẵng liên tục tụt giảm. Cụ thể, từ vị trí dẫn đầu xuống vị trí thứ 2 năm 2017 và vị trí thứ 5 năm 2018. Nhường lại ngôi vương trên bảng xếp hạng PCI cho các địa phương khác.

Cải thiện môi trường đầu tư, yêu cầu cấp thiết không chỉ riêng ở Đà Nẵng

Tại một hội thảo, ông Hồ Kỳ Minh - Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng từng thẳng thắn nhìn nhận, môi trường kinh doanh, thu hút đầu tư của thành phố đang có những dấu hiệu suy giảm và tụt hạng. Bên cạnh, nhóm các chỉ số tăng điểm (chỉ số thành phần về tiếp cận đất đai và sự ổn định trong sử dụng đất và chi phí không chính thức) thì hầu hết các chỉ số thành phần khác đều giảm. Trong đó, đáng kể nhất là các chỉ số Cạnh tranh bình đẳng tụt hạng một cách nghiêm trọng từ vị trí thứ 37 xuống 55, chỉ số Dịch vụ hỗ trợ DN tụt từ hạng 9 xuống 41, Tính minh bạch và tiếp cận thông tin tụt hạng từ 20 xuống 25, tính năng động và tiên phong của lãnh đạo tụt từ hạng 6 xuống 20...

Theo nhiều người, đây chính là những dấu hiệu bất ổn, trong môi trường đầu tư, kinh doanh của thành phố cần sớm được khắc phục. Bởi, rõ ràng những chỉ số này đang gióng hồi chuông báo động về môi trường đầu tư, kinh doanh ở địa phương.

Theo ông Nguyễn Tiến Quang - Giám đốc phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh Đà Nẵng, chỉ số CPI của Đà Nẵng sụt giảm là do địa phương chưa làm tốt các hoạt động hỗ trợ DN, xúc tiến thương mại đầu tư... Cụ thể, công tác tuyên truyền phổ biến chính sách hỗ trợ DN chưa thực sự khoa học và cụ thể; Công tác quy hoạch, chuẩn bị nguồn đất sạch chưa được thực hiện tốt. Bên cạnh, các cơ quan chức năng cũng chưa kết nối được cung - cầu về nguồn lao động...

Trong khi đó, ông Bùi Văn Tiếng - Chủ tịch hội Khoa học lịch sử TP. Đà Nẵng lại cho rằng, thành phố tụt hạng CPI có nhiều nguyên nhân nhưng chủ yếu là tính minh bạch. Thời gian qua, có không ít trường hợp, để có được những thông tin có giá trị về chủ trương của thành phố, DN phải thực hiện qua nhiều đường “phi chính thống”. Cũng có ý kiến lại chỉ ra, một trong những hạn chế hiện nay trong môi trường kinh doanh, thu hút đầu tư của thành phố chính là hiệu quả thực hiện “một cửa điện tử”, của địa phương hiện vẫn còn thấp, ảnh hưởng đến thời gian, chi phí và tính minh bạch trong tiếp cận và xử lý thông tin. Bên cạnh đó, vẫn còn có sự đối xử thiếu bình đẳng của chính quyền địa phương giữa DN, những nhà đầu tư “sếu đầu đàn”, DN FDI với các DNNVV, DN nhỏ.

Gấp rút cải thiện tình hình

Được biết, trong năm 2019 TP. Đà Nẵng tiếp tục thực hiện thu hút đầu tư, tập trung rà soát các nhiệm vụ trọng tâm, các công trình, dự án trọng điểm, mang tính động lực, gắn với điều chỉnh Quy hoạch chung đến năm 2030, tầm nhìn 2045 và Quy hoạch phát triển Đà Nẵng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045...

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện vị trí trên bản xếp hạng PCI cũng theo ông Nguyễn Tiến Quang, chính quyền địa phương cần sớm hoàn thiện quy hoạch phát triển, làm rõ chiến lược phát triển của mình để nhà đầu tư có đầy đủ thông tin, cơ sở để thẩm định tiềm năng phát triển, lợi thế so sánh của Đà Nẵng trong trung và dài hạn để đưa ra quyết định đầu tư. Cùng với đó, cần xác định nhà đầu tư tiềm năng một cách có cơ sở hơn để đẩy mạnh các hoạt động thu hút để nâng cao khả năng chuyển hóa từ “nhà đầu tư tiềm năng” thành “nhà đầu tư thực thụ”. Đặc biệt, thành phố cần có chính sách ổn định và tiến tới giúp DN giảm chi phí đầu vào để tạo lợi thế cạnh tranh của Đà Nẵng với chính các địa phương lân cận trong khu vực cũng như trong cả nước...

Tương tự, cũng liên quan đến tính minh bạch và tiếp cận thông tin cho nhà đầu tư, đại diện Hiệp hội DNNVV thành phố cho rằng, để tăng tính minh bạch, tạo thuận lợi trong thủ tục hành chính, chính quyền thành phố cần triển khai một đầu mối thống nhất về thủ tục đầu tư. Hồ sơ cấp chứng nhận đầu tư phải được “điện tử hóa, số hóa”, cho phép người dân cũng như DN theo dõi hồ sơ trực tuyến, tăng cường công khai, minh bạch về chủ trương chính sách thu hút đầu tư. Đặc biệt, để cải tiến chỉ số công bằng giữa các DN, chỉ số tiếp cận đất đai đầu tư, cơ quan chức năng cần công khai quỹ đất, công khai quy hoạch cụ thể, mức giá đấu thầu công khai để nhà đầu tư có nhu cầu dễ dàng tiếp nhận.

Trong khi đó, để tháo gỡ những vướng mắc trong thủ tục cấp phép đất đai, theo đại diện Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND thành phố vừa có chỉ đạo đơn vị rà soát, thống kê những vấn đề vướng mắc trong việc giải quyết hồ sơ, thủ tục đất đai, từ đó từng bước tháo gỡ tạo điều kiện cho nhà đầu tư. Hiện, Sở Tài nguyên và Môi trường đã thành lập tổ công tác đặc biệt do đích thân Giám đốc sở đứng đầu chủ động làm việc với DN vào những ngày cuối tuần để nắm bắt tâm tư, khó khăn trong thủ tục cấp phép sử dụng đất. Bên cạnh, đơn vị cũng sẽ xây dựng quy trình rõ ràng trong vấn đề giao đất, thuê đất để DN tiếp cận. Đặc biệt, cơ quan chức năng sẽ xác định vị trí 500 lô đất đưa vào đấu giá để kêu gọi đầu tư. Chậm nhất đến tháng 7/2019 sẽ công bố công khai trên các hệ thống.

Trước bối cảnh hội nhập, yêu cầu ngày càng khắt khe hơn từ cộng đồng DN, nhà đầu tư, việc không ngừng nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh là yêu cầu bức thiết để Đà Nẵng không chỉ cải thiện vị trí trên bảng xếp hạng PCI cả nước, mà quan trọng hơn giữ vững “thương hiệu” thành phố đáng sống và đáng để đến đầu tư.

Ông Huỳnh Đức Thơ - Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng chia sẻ, sắp tới thành phố sẽ công bố bộ chỉ số năng lực cạnh tranh các sở ngành, quận huyện. Từ đây, sẽ có những đánh giá khách quan năng lực, vai trò, đơn vị nào yếu kém sẽ được bêu tên công khai. Đặc biệt, chính quyền thành phố sẽ tiếp tục tạo điều kiện cho DN phát triển, thu hút nhà đầu tư qua đó kỳ vọng chỉ số CPI năm 2019 sẽ được cải thiện. Để làm được điều này, ông Huỳnh Đức Thơ yêu cầu các sở, ban, ngành cần làm hết sức, làm thực sự chứ không phải làm đối phó. Ngày càng đáp ứng tốt hơn yêu cầu của người dân, DN, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng.