Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Tăng chất cho đầu tư ra nước ngoài

Ngọc Khanh
Ngọc Khanh  - 
Hoạt động đầu tư ra nước ngoài đang tiềm ẩn những rủi ro do sự khác biệt về văn hoá, pháp luật và môi trường
aa
Tăng chất cho đầu tư ra nước ngoài Điểm đến của nhà đầu tư Trung Quốc
Tăng chất cho đầu tư ra nước ngoài Phân bổ vốn đầu tư trung hạn: Lo tiếp diễn đầu tư dàn trải, manh mún
Tăng chất cho đầu tư ra nước ngoài Nhật mở rộng đầu tư vào nông nghiệp

Khó khăn bủa vây

Đầu tư trồng cao su tại Lào và Campuchia đã hơn 10 năm, tới nay Tập đoàn Cao su Việt Nam đang chính thức bước vào giai đoạn vận hành kinh doanh dự án. Theo ông Phạm Văn Thành, Trưởng Ban Kế hoạch và Đầu tư, Thành viên HĐTV, trong suốt quá trình 10 năm vừa qua, DN này đã đối mặt với vô vàn khó khăn để có thể triển khai các dự án ngoài biên giới Việt Nam. Ngoài việc phải hiểu biết pháp luật trong nước, NĐT cũng cần nắm rõ các quy định, chính sách của nước sở tại, chưa kể các vấn đề khác biệt về văn hoá, xã hội… cũng gây ra không ít rào cản cho DN Việt Nam đầu tư ra nước ngoài.

Ông Thành dẫn chứng, vấn đề gây ra nhiều thủ tục phức tạp, tốn kém và kéo dài nhất hiện nay là tiếp cận đất đai. Chẳng hạn như khi tiến hành giải phóng mặt bằng, các bất đồng về văn hoá và ngôn ngữ khiến DN không thể tìm được tiếng nói chung với người dân địa phương. Ở một số nơi, quyền phân chia đất nằm trong tay già làng, trưởng bản, vì vậy DN dù đã làm việc với cơ quan quản lý nước sở tại, song khi xuống hiện trường vẫn phải thương thuyết lại từ đầu. Các công đoạn nằm ngoài dự tính này sẽ khiến thời gian tiếp cận đất kéo dài, làm giảm hiệu quả kinh tế. Vì vậy, lời khuyên của các NĐT đi trước là DN nên dự phòng sẵn các khoản kinh phí để sử dụng trong giai đoạn chuẩn bị đất đai.

Tăng chất cho đầu tư ra nước ngoài
Đất đai là một trong những vướng mắc lớn nhất đối với hoạt động đầu tư ra nước ngoài

Bên cạnh đó, việc hoàn tất thủ tục pháp lý đất đai ở Lào và Campuchia hiện cũng rất phức tạp do năng lực các đơn vị tư vấn hoàn tất thủ tục như đo đạc, cắm mốc… cũng như năng lực chính quyền sở tại nói chung rất hạn chế. Ngoài ra thì việc thực hiện báo cáo đánh giá tác động môi trường cũng có nhiều chi tiết và điều khoản ràng buộc, cũng làm tốn chi phí khá lớn của DN.

Một vấn đề quan trọng khác là lao động. Hiện lực lượng lao động của Campuchia tại vùng dự án còn thiếu về số lượng và yếu về chất lượng, trong khi theo quy định của pháp luật Campuchia, NĐT Việt Nam chỉ được sử dụng 10% lao động Việt Nam đưa sang để triển khai thực hiện dự án. Đây là tình trạng khiến nhiều NĐT đang “vướng như gà mắc tóc”, diễn ra ở các dự án trồng 6.000 ha cao su của CTCP Cao su Dầu Tiếng - Kratie; dự án trồng cao su của Công ty TNHH MTV Cao su Đăk Lăk; dự án trồng và khai thác cao su của Công ty TNHH Bất động sản Phú An.

TS. Trần Thị Thuý Hoa, Hiệp hội Cao su Việt Nam cho biết, hiện các DN thuộc hiệp hội đã trồng khoảng trên 28.000 ha cao su ở Lào và 90.000 ha ở Camuchia. Nhìn chung các DN khi đầu tư vào 2 quốc gia này đều vấp phải nhiều khó khăn và bước đầu rất loay hoay tìm cách tháo gỡ. Bà Hoa đánh giá, DN Việt Nam chưa được trang bị đầy đủ kiến thức về cả luật pháp quốc gia cũng như nước tiếp nhận đầu tư. Ngoài ra thì các cam kết quốc tế cũng là những thông tin mà DN cần nắm vững, song hiện vẫn rất thiếu.

Hoá giải rủi ro tiềm ẩn

Những trở ngại trong việc “mang chuông đi đánh xứ người” không phải là cá biệt, mặc dù hoạt động đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam đã được thực hiện rộng rãi từ lâu nay. Theo số liệu của Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tính đến hết tháng 1/2017, Việt Nam đã có 1.188 dự án đầu tư tại 70 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 21,39 tỷ USD.

Nhìn chung, các dự án của NĐT Việt Nam tại các thị trường trọng điểm được Chính phủ sở tại đánh giá tốt, có hiệu quả kinh tế cao, tạo thêm nguồn thu cho lao động địa phương, cải thiện cơ sở hạ tầng và góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và an sinh xã hội nước sở tại. Mặc dù vậy, hoạt động đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam đang tiềm ẩn những rủi ro do sự khác biệt về văn hoá, pháp luật và môi trường. Những khác biệt này có thể dẫn đến các tranh chấp và qua đó ảnh hưởng đến việc thực hiện dự án cũng như hình ảnh của NĐT Việt Nam trong khu vực.

Chính vì vậy, thời gian qua, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Trung tâm Con người và thiên nhiên (Panature) và Tổ chức Oxfarm Việt Nam đã thực hiện đánh giá thực trạng của các NĐT trong lĩnh vực nông nghiệp tại 2 thị trường trọng điểm là Lào và Campuchia, qua đó giúp nhận diện vấn đề và đưa ra những khuyến nghị tự nguyện cho NĐT nhằm giúp giảm thiểu rủi ro về môi trường, xã hội cho các DN Việt Nam đang và sẽ có kế hoạch đầu tư ra nước ngoài.

Ông Đoàn Thanh Nghị, Phòng Đầu tư ra nước ngoài, Cục Đầu tư nước ngoài cho biết, vướng mắc lớn nhất hiện nay là hệ thống pháp luật liên quan đến đầu tư của Lào, Campuchia đang trong quá trình sửa đổi, hoàn thiện nên có nhiều thay đổi, chưa thống nhất và khó tiếp cận. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa các cơ quan Nhà nước chưa thật sự đồng bộ làm ảnh hưởng đến việc thực thi chính sách.

Một ví dụ điển hình là thời gian vừa qua, Chính phủ Campuchia có sự thay đổi đột ngột về chính sách đất tô nhượng như dừng cấp đất để thực hiện các dự án đầu tư nông, lâm nghiệp hoặc thay đổi thời hạn giao đất từ 70 năm, 90 năm xuống còn 50 năm đối với tất cả các dự án, kể cả dự án đã giao đất, cấp phép đầu tư trước đây. Quy định này đang ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của NĐT.

Ở phía ngược lại, TS. Phạm Quang Tú, đại diện của Tổ chức Oxfarm tại Việt Nam chỉ ra thực trạng là chính các NĐT cũng tự đưa mình vào thế rủi ro khi chưa áp dụng các quy tắc, chuẩn mực trong quá trình đầu tư. Cụ thể là NĐT chưa quan tâm đến vấn đề cung cấp thông tin cũng như tham vấn ý kiến, khiến cộng đồng không biết NĐT trên đất của mình là ai và ảnh hưởng của quá trình đầu tư trong tương lai với cuộc sống của họ là như thế nào.

Vì vậy, ông Tú khuyến nghị cần sớm có các hướng dẫn DN đầu tư có trách nhiệm cùng với sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng Việt Nam và các tổ chức khác, để áp dụng với nhiều lĩnh vực và các giai đoạn khác nhau trong quá trình triển khai dự án. Bên cạnh đó, NĐT nên tham vấn các cộng đồng bị ảnh hưởng trong suốt quá trình đầu tư. Từ phía Chính phủ các nước sở tại, nên thực hiện các quy định công ước quốc gia hiện hành và bổ sung hệ thống giám sát và mức phạt, cũng như phân công công việc giữa các cơ quan Nhà nước và các cấp cần được làm rõ hơn. Ngoài ra, các quốc gia tiếp nhận đầu tư nên thiết lập và duy trì một hệ thống cơ sở dữ liệu về các dự án lớn mà người dân có thể truy cập.

Ngọc Khanh

Tin liên quan

Tin khác

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Quản lý tài sản thường được xem là chuyện của người giàu, trong khi nhiều người trẻ chờ lương cao, trả hết nợ mới nghĩ đến tiết kiệm. Theo ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc Phân tích Ngành, Công ty CP Chứng khoán Kafi, chính thói quen quản lý tiền từ sớm mới tạo nền tảng tích lũy tài sản. Với người Việt, bắt đầu bằng khoản nhỏ, đều đặn có thể quan trọng hơn việc chờ một cơ hội đầu tư sinh lời cao.
AI bước vào vận hành, doanh nghiệp phải thay đổi cuộc chơi

AI bước vào vận hành, doanh nghiệp phải thay đổi cuộc chơi

AI đang vượt khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân tự chủ, buộc doanh nghiệp tái cấu trúc chiến lược, vận hành và quản trị niềm tin.
Động lực nào dẫn dắt đà tăng trưởng của FPT trong năm 2027

Động lực nào dẫn dắt đà tăng trưởng của FPT trong năm 2027

Với tỷ lệ lấp đầy các cụm nhà máy AI đạt tới 95%, Tập đoàn FPT đang dồn lực chuyển dịch mô hình kinh doanh, kỳ vọng nhóm dịch vụ AI-first chiếm tối thiểu 40% doanh thu công nghệ thông tin nước ngoài vào năm 2027.
Ba bài học lớn giúp doanh nghiệp Việt thêm kinh nghiệm khi ra… biển lớn

Ba bài học lớn giúp doanh nghiệp Việt thêm kinh nghiệm khi ra… biển lớn

Từ một nhà máy sản xuất tủ lạnh thua lỗ, Haier vươn lên thành thương hiệu toàn cầu nhờ kiên trì nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường thông qua mua bán, sáp nhập. Toyota thành công nhờ thấu hiểu khách hàng, liên tục cải tiến sản phẩm, trong khi Samsung tạo bước ngoặt bằng đầu tư dài hạn vào công nghệ. Những kinh nghiệm này đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp Việt Nam về nâng cao năng lực sản xuất, quản trị, phát triển thương hiệu và lựa chọn chiến lược quốc tế hóa phù hợp, cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước về thông tin thị trường, tài chính và kết nối đối tác.
‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

Quy mô thương mại Việt Nam đã vượt mốc 1.000 tỷ USD, tạo bệ phóng vững chắc để doanh nghiệp nội chủ động chuyển đổi xanh, chinh phục các thị trường khó tính và khẳng định thương hiệu vươn tầm quốc tế.
Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Từ ngày 30/12/2026, Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) bắt đầu được áp dụng đối với các doanh nghiệp vừa và lớn. Trong khi ưu đãi thuế quan từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) tiếp tục tạo thuận lợi cho xuất khẩu, yêu cầu minh bạch nguồn gốc nguyên liệu và những thay đổi trong nhu cầu thị trường quốc tế đang đặt ngành gỗ Việt Nam trước áp lực điều chỉnh chiến lược đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và duy trì đơn hàng.
Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Phần lớn người nộp thuế mong muốn khôi phục kinh doanh hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật, nhưng vướng hồ sơ và nghĩa vụ tài chính tích lũy nhiều năm, tiền chậm nộp tiếp tục tăng. Vì vậy, chính sách đặc thù tại dự thảo Nghị quyết là cần thiết, đúng thẩm quyền, thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm gánh nặng thủ tục và chi phí tuân thủ về thuế, qua đó tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi.
Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt Nam đã có mặt tại 172 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng kết quả xuất khẩu giữa các nhóm sản phẩm không đồng đều. Từ câu chuyện doanh nghiệp phải mua bao bì nước ngoài đến những yêu cầu kỹ thuật của người mua, cơ hội mở rộng thị phần phụ thuộc vào khả năng chuyển năng lực sản xuất thành đơn hàng.
TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

Thị trường lao động TP. Hồ Chí Minh đã lấy lại đà tăng trưởng ổn định, cơ bản khắc phục tình trạng thiếu hụt nhân lực cục bộ trên diện rộng. Tuy nhiên, dịp cuối năm 2026 và cận Tết Nguyên đán 2027, doanh nghiệp vẫn cần tuyển thêm khoảng 45.000-50.000 lao động để đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là cà phê, gỗ và cao su. Không chỉ dừng ở truy xuất nguồn gốc, quy định này đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu minh bạch, có khả năng kiểm chứng xuyên suốt chuỗi cung ứng. Đây cũng là cơ hội để hàng Việt nâng cấp năng lực sản xuất, củng cố vị thế tại các thị trường tiêu chuẩn cao.