Thuế tài sản, thế nào thì hợp lý?

	Thuế tài sản: Đang đi tìm mức hợp lý
	Dự thảo Luật thuế tài sản: Còn nhiều điều thiếu khả thi
	Thuế tài sản với căn hộ chung cư được tính thế nào?

Kể cả những ý kiến phản biện gay gắt nhất với nội dung trong đề xuất về việc xây dựng dự án thuế tài sản của Bộ Tài chính cũng ủng hộ “cần ban hành luật thuế này để chống găm giữ, chống đầu cơ, để người thu được lợi ích lớn từ tài sản phải có nghĩa vụ với ngân sách nhà nước”. Nhưng vẫn có những ý kiến không đồng tình về nội dung cụ thể và về thời điểm áp dụng.

Nên tính thuế theo biểu lũy tiến để đảm bảo người có tài sản giá trị lớn sẽ nộp nhiều tiền thuế

Mục tiêu quản lý hay mục tiêu tăng thu

“Thuế tài sản là loại thuế sớm hay muộn cũng cần được ban hành nhằm bổ sung cho thuế TNCN. Vì thu nhập có thể lẩn tránh nhưng tài sản thì khó lẩn tránh”, TS.Phan Hữu Nghị (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân) phát biểu. Hơn nữa thuế tài sản thuộc nhóm thuế trực thu được phần lớn các nước trên thế giới áp dụng và là một phần của hiệp định thuế có tính quốc tế khi được đàm phán ký kết giữa các quốc gia.

Khẳng định đề xuất của Bộ Tài chính là bình thường, PGS TS. Bùi Văn Cường, Phó hiệu trưởng trường Đại học Kinh tế Quốc dân còn lưu ý, thuế này nên có đặc biệt trong bối cảnh thuế bất động sản của Việt Nam chiếm tỷ trọng quá nhỏ trong GDP so với các nước, số thu từ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp chỉ chiếm khoảng 0,1% tổng thuế và 0,036% GDP. Mức thu thấp khiến thuế không có ý nghĩa điều tiết việc sử dụng đất, dẫn đến khiếu kiện đền bù hoặc giá biến động bất thường, sử dụng không hiệu quả.

Với tư cách là người nghiên cứu về thuế tài sản đã hơn 10 năm qua, phát biểu quan điểm cá nhân, chứ không phải là phát ngôn với cương vị Vụ trưởng Vụ quản lý thuế DN lớn của Tổng cục Thuế, ông Nguyễn Văn Phụng nhấn mạnh: trước hết phải xác định rõ về quan điểm đã rồi mới bàn về kỹ thuật. Hiện nay mức động viên thu ngân sách trong giai đoạn này đạt 23,7% GDP tính cả thu từ đất, trong đó nếu trừ phần thu từ đất thì thu từ thuế chỉ là 18,1% GDP.

“Như vậy, những năm qua chúng ta đang dựa vào đất rất nhiều. Chúng ta đang sống bằng đất. Bán đất để ăn. Mà đất chỉ bán được một lần, còn bán đất nữa là ăn hết phần của con cháu trong tương lai", ông Phụng nói. Đã vậy, số thu từ tiền sử dụng đất lại rất nhỏ, như ông Cường đã nói đến.

Về mặt quan điểm như ông Phụng nói: phải xác định đưa ra luật thuế này là để tăng hiệu quả quản lý hay chỉ vì mục đích tăng thu ngân sách. Dĩ nhiên có thêm loại thuế mới là ngân sách tăng thu nhưng mục đích đưa ra luật thuế mới là gì. Với Việt Nam cần có thuế tài sản để tăng cường quản lý, chống đầu cơ, điều tiết một phần thu nhập từ người giàu… Hơn nữa với bối cảnh hiện nay là sự chia sẻ thông tin giữa các bộ không có, “dữ liệu về nhà đất, Bộ Tài nguyên môi trường, Bộ Xây dựng giữ khư khư có chia sẻ đâu mà yêu cầu cơ quan thuế phải thu cho đủ cho đúng”, ông Phụng nói.

Cũng cùng quan điểm như ông Phụng, PGS. Cường đưa ra con số trong 193 quốc gia trên thế giới thì có 174 quốc gia có thuế tài sản. Với góc độ là ủy viên Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội – PGS.Cường đề nghị phải làm rõ mục tiêu chính của sắc thuế tài sản này là gì.

Quan điểm của PGS.Cường mục tiêu của thuế tài sản không phải là vì để tăng thu ngân sách. Thuế này phải thực hiện được mục tiêu đảm bảo quản lý nhà nước về bất động sản tốt hơn, để đất đai được sử dụng hiệu quả, chống găm giữ đầu cơ như thế sẽ tạo cơ hội tiếp cận đất cho tất cả mọi người, chứ không phải là tăng thu ngân sách. Về chính sách thuế đối với đất, ông Cường cho rằng nên kế thừa chính sách thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện nay nhưng cần được điều chỉnh sao cho phù hợp với khả năng chi trả của người dân và đảm bảo đất được sử dụng hiệu quả.

Nhà 5 tỷ mới phải nộp thuế thì người thu nhập trung bình không ảnh hưởng

Nhưng vấn đề ở Việt Nam là đánh thuế thế nào và thuế suất bao nhiêu để thực sự tạo công bằng xã hội hướng đến điều tiết thu nhập của người giàu?

Ủng hộ hoàn toàn đề xuất của Bộ Tài chính, PGS TS. Lê Xuân Trường, Học viện Tài chính cũng cho rằng, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện nay của Việt Nam quá thấp so với các quốc gia trong khu vực như Thái Lan, Trung Quốc, Singapore... Thuế tài sản có ưu điểm đảm bảo công bằng bởi những người mua nhà ở vị trí tốt, được nhà nước đầu tư hạ tầng tốt thì được hưởng lợi do giá cao.

“Với đề xuất của Bộ Tài chính, với ngưỡng tính thuế với nhà từ 700 triệu đồng trở lên không thể nói là đánh thuế cả vào người nghèo, đánh vào nhà ở xã hội. Rất nhiều giảng viên ở học viện chúng tôi đang mong có được 700 triệu đồng để mua”.

Ông Trường tính, nếu một người sở hữu nhà khoảng 4 tỷ đồng, 3 tầng trên diện tích 50 m2 ở quận Cầu Giấy (Hà Nội), với diện tích xây dựng là 150 m2, thuế suất 0,3% thì mỗi năm, chủ sở hữu chỉ phải nộp khoảng 963.000 đồng đối với căn nhà. Với người mua được nhà 4 tỷ thì “không phải là người nghèo” và với chưa đầy một triệu tiền thuế phải đóng thì “có thể chấp nhận được và hầu như không tác động quá lớn”.

Tuy nhiên, mức tính thuế, phương án đánh thuế như đề xuất của Bộ Tài chính lại không được nhận được sự ủng hộ. PGS.Cường cho rằng, giá trị nhà để chịu thuế phải trên 5 tỷ đồng để đảm bảo những người nghèo, người thu nhập trung bình không bị ảnh hưởng. Và nên tính thuế theo biểu lũy tiến để đảm bảo người có tài sản giá trị lớn sẽ nộp nhiều tiền thuế, hạn chế tình trạng đầu cơ, găm vào chờ lên giá để bán kiếm lợi. Khi có nhà thứ hai thì phải nộp thuế cao hơn.

TS. Phan Hữu Nghị (Đại học Kinh tế quốc dân) cho rằng thuế tài sản đánh vào nhà ở với mức thuế suất luỹ tiến theo thông lệ quốc tế với thuế trực thu, đảm bảo công bằng dọc và đánh vào những người giàu, biểu thuế lũy tiến có thể áp dụng. TS.Nghị gợi ý biểu thuế tài sản lũy tiến với 5 bậc, sau khi trừ ngưỡng chịu thuế, thuế suất áp thuế ở bậc 1, bậc 2 nên ở mức rất thấp, mang tính tượng trưng. Bên cạnh đó: Sớm đẩy nhanh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thu thuế. Vì tỷ lệ thất thu thuế của Việt Nam được các tổ chức quốc tế (như IMF) đánh giá quá cao so với khu vực. Nguyên nhân do không quản lý được dòng tiền và điểm đến của các dòng tiền này.

"Với mức thuế thấp và khoảng cách giữa các bậc thuế khá xa, chắc chắn người dân sẽ vui vẻ đồng thuận”, TS.Nghị tin tưởng.