2026, doanh nghiệp kiến tạo động lực tăng trưởng

Tại nhiều ngành sản xuất, đơn hàng đã quay trở lại ở mức khá hơn, chi phí nguyên vật liệu và logistics hạ nhiệt so với giai đoạn cao điểm. Thị trường trong nước tiếp tục đóng vai trò “bệ đỡ” quan trọng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định. Tuy nhiên, sự ổn định hiện nay mới chỉ là điều kiện cần. Thách thức lớn hơn nằm ở việc chuyển từ phục hồi ngắn hạn sang tăng trưởng bền vững, có chiều sâu, đặc biệt khi khu vực tư nhân được xác định là động lực trung tâm của nền kinh tế.

Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu có khoảng 2 triệu doanh nghiệp đang hoạt động

Theo TS. Huỳnh Thanh Điền, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, Nghị quyết 68 đã đặt ra những mục tiêu mang tính bước ngoặt cho khu vực kinh tế tư nhân. Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu có khoảng 2 triệu doanh nghiệp đang hoạt động; đến năm 2045 con số này tăng lên 3 triệu doanh nghiệp, trong đó hình thành các doanh nghiệp tư nhân lớn có năng lực cạnh tranh ở tầm khu vực và quốc tế. Cùng với đó, khu vực tư nhân được kỳ vọng duy trì tốc độ tăng trưởng 10 - 12% mỗi năm, đóng góp ngày càng lớn vào GDP và giải quyết việc làm.

Tuy nhiên, thách thức không nằm ở mục tiêu, mà ở năng lực thực thi. Phần lớn doanh nghiệp Việt Nam hiện vẫn ở quy mô nhỏ và vừa, năng lực công nghệ, quản trị và liên kết chuỗi còn hạn chế. Nếu không có chính sách đủ mạnh để “kéo” doanh nghiệp lên nấc thang cao hơn, mục tiêu hình thành lớp doanh nghiệp tư nhân lớn sẽ khó trở thành hiện thực.

Từ góc nhìn doanh nghiệp sản xuất, ông Nguyễn Văn Dũng, Giám đốc Công ty TNHH Cơ khí Công nghiệp Minh Phát cho biết, hoạt động kinh doanh năm 2025 đã có sự cải thiện rõ rệt so với giai đoạn trước, song dư địa tăng trưởng vẫn bị giới hạn. Đơn hàng đã đều hơn, nhưng nếu chỉ dừng ở gia công thì rất khó lớn. Doanh nghiệp muốn đầu tư máy móc, công nghệ mới để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, nhưng chi phí lớn và rủi ro cao nếu không có đầu ra ổn định. Điều doanh nghiệp cần không chỉ là vốn, mà là những đơn hàng mang tính dẫn dắt. Nếu có cơ chế đặt hàng dài hạn từ khu vực công hoặc các dự án hạ tầng lớn, doanh nghiệp sẽ mạnh dạn đầu tư nâng cấp công nghệ và tiêu chuẩn sản xuất.

Công nghệ chính là yếu tố quyết định quan trọng

Quan điểm này cũng được chia sẻ từ lĩnh vực công nghệ. Bà Trần Thị Lan, Giám đốc Công ty Cổ phần Thương mại Cung ứng Nhân lực Việt - Hàn cho rằng, doanh nghiệp công nghệ Việt Nam không thiếu năng lực, nhưng thiếu cơ hội tiếp cận các dự án quy mô lớn. Chúng tôi có thể làm chủ nhiều giải pháp công nghệ, nhưng rất khó tham gia các dự án trọng điểm nếu không có cơ chế đấu thầu phù hợp. Khi không có thị trường đủ lớn, doanh nghiệp khó đầu tư dài hạn cho nghiên cứu và phát triển.

Theo TS. Huỳnh Thanh Điền, chính sách hỗ trợ hình thành doanh nghiệp vừa, lớn và doanh nghiệp tiên phong cần được thiết kế ở tầm chiến lược. Trong đó, các cơ chế đặt hàng, đấu thầu hạn chế trong những lĩnh vực then chốt như công nghệ, hạ tầng, quốc phòng có vai trò đặc biệt quan trọng. Đây không phải là ưu ái, mà là cách Nhà nước kiến tạo thị trường để nuôi dưỡng doanh nghiệp nội địa đủ lớn, đủ sức cạnh tranh.

Cùng với đó, việc triển khai chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp đổi mới sáng tạo được kỳ vọng sẽ tạo cú hích cho khu vực tư nhân. Nếu chương trình này gắn với đơn hàng thực, tiêu chuẩn cụ thể và mục tiêu nâng vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu, doanh nghiệp Việt Nam sẽ có cơ hội bước lên các nấc cao hơn, thay vì chỉ tham gia ở khâu giá trị thấp.

Bước sang năm 2026, bức tranh kinh doanh đang dần sáng hơn, nhưng thách thức cũng rõ nét hơn. Từ nền phục hồi hiện tại, bài toán đặt ra là làm sao để biến sự ổn định thành động lực tăng trưởng dài hạn. Khi khu vực tư nhân được trao cơ hội phát triển tương xứng với kỳ vọng, nền kinh tế sẽ có thêm động lực nội sinh bền vững cho giai đoạn tương lai.