Người thân qua đời nhưng vẫn còn nợ ngân hàng, ai phải trả?

Thời báo Ngân hàng xin cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi. Sau đây là phần tư vấn:

Khi người vay qua đời nhưng vẫn còn dư nợ tại ngân hàng, khoản nợ này không tự động được xóa bỏ. Tuy nhiên, không phải mọi thành viên trong gia đình đều có nghĩa vụ trả nợ thay người đã mất. Trách nhiệm thanh toán phụ thuộc vào di sản thừa kế, nghĩa vụ của những người liên quan và các thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng.

Theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại trong phạm vi di sản được thừa kế, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Điều này có nghĩa, nếu người đã mất để lại tài sản thì phần di sản đó được sử dụng để thực hiện các nghĩa vụ tài chính, bao gồm khoản nợ ngân hàng. Người thừa kế không mặc nhiên phải dùng tài sản riêng để thanh toán phần nợ vượt quá giá trị di sản được hưởng.

Chẳng hạn, người vay còn nợ ngân hàng 500 triệu đồng nhưng di sản để lại chỉ có 300 triệu đồng. Về nguyên tắc, những người thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ trả nợ trong phạm vi 300 triệu đồng di sản, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Tuy nhiên, nếu người thân cùng đứng tên vay, có nghĩa vụ trả nợ chung hoặc có cam kết trả nợ riêng thì trách nhiệm thanh toán sẽ được xem xét theo hợp đồng và quy định pháp luật liên quan.

Đối với khoản vay có tài sản thế chấp, ngân hàng có thể xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ khi có căn cứ theo quy định. Gia đình cũng có thể trao đổi với ngân hàng về phương án tiếp tục thanh toán khoản vay.

Vì vậy, khi người thân qua đời nhưng vẫn còn nợ ngân hàng, gia đình nên chủ động liên hệ ngân hàng để xác định số dư nợ, kiểm tra hợp đồng tín dụng, tài sản bảo đảm và các quyền lợi bảo hiểm khoản vay nếu có. Đồng thời, cần làm rõ các nghĩa vụ tài chính trước khi phân chia di sản thừa kế, tránh phát sinh tranh chấp hoặc những rủi ro pháp lý không đáng có.