Cảnh giác chiêu trò trục lợi từ trào lưu ‘đi chùa online’

Ngày 4/11, Công an phường Trấn Biên (Đồng Nai) cảnh báo nguy cơ lợi dụng trào lưu “đi chùa online” trên TikTok để lừa đảo, trục lợi và đánh cắp thông tin cá nhân. Đây là hình thức đang thu hút sự quan tâm của nhiều người dùng mạng xã hội, đặc biệt là giới trẻ, thông qua các hoạt động mô phỏng lễ Phật, thắp hương, cầu an. Tuy nhiên, khi những hoạt động mang màu sắc tín ngưỡng được gắn với việc tặng quà, đổi vật phẩm và hứa hẹn nhận tài lộc, người tham gia có thể bị dẫn dắt vào các giao dịch tiềm ẩn rủi ro tài chính.

Theo Công an phường Trấn Biên, một số tài khoản tổ chức livestream sử dụng hình ảnh tượng Phật, thần linh, bàn thờ, vật phẩm phong thủy cùng những lời cầu chúc bình an, sức khỏe, tài lộc để thu hút người xem. Xen kẽ các nội dung này là hoạt động kêu gọi gửi quà tặng trên nền tảng, đổi vật phẩm hoặc tham gia các lượt quay thưởng, mở quà với phần thưởng được quảng cáo có giá trị cao. Những món quà ảo được gửi trong buổi phát trực tiếp có thể quy đổi thành tiền, qua đó mang lại nguồn thu cho người tổ chức.

Công an phường Trấn Biên cảnh báo nguy cơ lợi dụng trào lưu “đi chùa online” để lừa đảo, trục lợi (Nguồn: Công an phường Trấn Biên, Đồng Nai)

Để thúc đẩy người xem tham gia, các tài khoản livestream thường xuyên gọi tên, cảm ơn người gửi quà, công khai số lượng vật phẩm nhận được và đưa ra những mốc tặng quà khác nhau. Một số trường hợp còn hứa hẹn người tham gia sẽ được ưu tiên nhận lộc, có cơ hội nhận vật phẩm giá trị cao hơn hoặc phần thưởng đặc biệt. Việc liên tục khuyến khích người xem gửi quà, kết hợp với sự hưởng ứng của các tài khoản khác, tạo ra tâm lý đám đông, khiến hoạt động tặng và đổi vật phẩm diễn ra liên tục.

Đáng chú ý, thủ đoạn này không đơn thuần khai thác mong muốn nhận thưởng mà còn tác động trực tiếp đến niềm tin tâm linh của người tham gia. Khi việc gửi quà được gắn với những lời hứa về may mắn, tài lộc hoặc sự phù hộ, người xem có thể bị chi phối bởi cảm xúc thay vì cân nhắc giá trị thực tế của giao dịch. Những khoản chi ban đầu có thể không lớn, nhưng việc liên tục tham gia các lượt tặng quà, đổi vật phẩm theo lời mời gọi có nguy cơ khiến người dùng mất kiểm soát chi tiêu.

Rủi ro càng gia tăng khi các lời hứa nhận lộc được kết hợp với cơ hội nhận lại vật phẩm có giá trị cao hơn. Khi đó, người tham gia không chỉ chi tiền vì nhu cầu tinh thần mà còn hình thành kỳ vọng về lợi ích vật chất. Đây là yếu tố có thể bị lợi dụng để thúc đẩy những giao dịch thiếu cân nhắc, trong khi giá trị phần thưởng và khả năng nhận được lợi ích như quảng cáo không được bảo đảm.

Theo cơ quan công an, việc sử dụng hình ảnh, biểu tượng tôn giáo và niềm tin tín ngưỡng để tổ chức hoạt động tặng, đổi vật phẩm nhằm thu lợi không chỉ tiềm ẩn nguy cơ thiệt hại kinh tế mà còn làm sai lệch nhận thức về các giá trị văn hóa, tâm linh. Đặc biệt, người cao tuổi, người có hoàn cảnh khó khăn hoặc những người thường xuyên tìm kiếm sự an ủi, cầu bình an trên mạng xã hội có thể dễ bị tác động bởi các lời mời gọi. Trong khi đó, học sinh, sinh viên và người trẻ cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng khi việc tặng quà ảo bị đánh đồng với khả năng nhận được may mắn, tài lộc.

Từ góc độ an toàn tài chính, nguy cơ không chỉ nằm ở số tiền người dùng bỏ ra để mua và gửi quà tặng trên nền tảng, mà còn ở khả năng bị dẫn dụ thực hiện các giao dịch với tài khoản cá nhân không rõ danh tính. Khi người tham gia tin tưởng vào những lời hứa nhận thưởng, nhận lộc, họ có thể mất cảnh giác trước các yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân. Điều này làm gia tăng nguy cơ bị lợi dụng, nhất là khi giao dịch được thực hiện ngoài nền tảng và thiếu cơ chế xác minh rõ ràng.

Công an phường Trấn Biên lưu ý, người dân cần phân biệt hoạt động sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo chân chính với những hình thức lợi dụng hình ảnh tâm linh để kêu gọi đóng góp, mua bán hoặc trao đổi vật phẩm nhằm trục lợi. Không có cơ sở để khẳng định việc gửi quà tặng trên livestream sẽ giúp người tham gia được ban phước, gặp may mắn hay nhận tài lộc như những lời quảng cáo. Vì vậy, người dùng cần thận trọng trước các buổi phát trực tiếp liên tục kêu gọi tặng quà để nhận lộc, nhận thưởng hoặc cầu tài, cầu may.

Cùng với đó, người dân không nên chuyển tiền cho các tài khoản cá nhân không rõ danh tính, không thực hiện giao dịch bên ngoài nền tảng khi chưa xác minh được người nhận và mục đích giao dịch. Các thông tin bảo mật như mật khẩu tài khoản ngân hàng, mã OTP hoặc dữ liệu cá nhân cũng cần được bảo vệ, tránh cung cấp theo yêu cầu của những đối tượng chưa được xác thực.

Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, người dân cần lưu lại đường dẫn livestream, thông tin tài khoản, nội dung trao đổi và chứng từ giao dịch; đồng thời phản ánh đến nền tảng mạng xã hội và trình báo cơ quan công an để được tiếp nhận, xác minh, xử lý theo quy định.

Việc ứng dụng công nghệ để lan tỏa các giá trị văn hóa, tín ngưỡng là nhu cầu chính đáng, song không thể trở thành lý do để hợp thức hóa những lời mời gọi chi tiền thiếu minh bạch. Trong bối cảnh các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến ngày càng đa dạng, nhận diện đúng bản chất giao dịch, kiểm chứng thông tin và giữ sự tỉnh táo trước những lời hứa về lợi ích là yếu tố quan trọng để người dân bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân.