Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Chủ động phòng, chống gian lận trên môi trường tài chính số

Hồng Sơn
Hồng Sơn  - 
Sự phát triển nhanh của ngân hàng số, thanh toán tức thời và trí tuệ nhân tạo đang mang lại nhiều tiện ích cho người dùng, nhưng đồng thời cũng làm thay đổi phương thức và mức độ phức tạp của các hành vi gian lận tài chính. Trong bối cảnh đó, các chuyên gia cho rằng phòng, chống gian lận cần được triển khai theo hướng chủ động hơn, kết hợp giữa công nghệ, dữ liệu, con người và quy trình kiểm soát.
aa

Ngày 1/10/2026, tại Hà Nội, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam phối hợp với Công ty BPC Banking Technologies tổ chức hội thảo “Phòng, chống rủi ro gian lận trong lĩnh vực Tài chính - Ngân hàng”, với sự tham gia của đại diện các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp công nghệ và chuyên gia quản trị rủi ro.

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Thanh Sơn, Giám đốc Trung tâm Đào tạo trực thuộc Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho rằng, chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trong ngành Ngân hàng và song hành với quá trình này là những rủi ro mới, đặc biệt là gian lận tài chính trên môi trường số. Phòng, chống gian lận vì vậy đang là một trong những nhiệm vụ cần được các tổ chức tín dụng, công ty tài chính và các đơn vị trong hệ sinh thái quan tâm nhiều hơn.

Chủ động phòng, chống gian lận trên môi trường tài chính số
Ông Nguyễn Thanh Sơn, Giám đốc Trung tâm Đào tạo trực thuộc Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam tại sự kiện

Theo ông Nguyễn Thanh Sơn, sự phát triển của AI tạo ra cả cơ hội và thách thức khi vừa có thể hỗ trợ phát hiện gian lận, vừa có thể bị lợi dụng để tạo ra các hình thức lừa đảo mới. Do đó, phòng, chống gian lận không thể chỉ dựa vào một giải pháp đơn lẻ mà cần kết hợp công nghệ với con người, quy trình nghiệp vụ và hệ thống kiểm soát nội bộ. Việc trao đổi kinh nghiệm giữa các tổ chức tín dụng, fintech và đơn vị cung cấp giải pháp cũng cần được tăng cường để kịp thời nhận diện các xu hướng rủi ro mới.

Yêu cầu này càng trở nên đáng chú ý khi quy mô giao dịch số tiếp tục tăng nhanh. Theo số liệu được trình bày tại hội thảo, tại nhiều ngân hàng ở Việt Nam, hơn 95% giao dịch được thực hiện trên các kênh số; khối lượng thanh toán không dùng tiền mặt trong 8 tháng đầu năm 2026 tăng 34,6%; đến tháng 6/2026 có khoảng 256,7 triệu tài khoản thanh toán cá nhân.

Ông Imran Vilcassim, Giám đốc Thương mại Toàn cầu khối Ngân hàng số, BPC cho rằng Việt Nam đã có nền tảng số tương đối vững chắc trong lĩnh vực ngân hàng và thanh toán. Trong giai đoạn tiếp theo, yêu cầu không chỉ nằm ở việc tiếp tục số hóa từng sản phẩm mà còn là khả năng kết nối dịch vụ, dữ liệu và hệ thống quản trị rủi ro thành một hành trình thống nhất cho khách hàng.

Trong phòng, chống gian lận, việc kết nối dữ liệu có vai trò quan trọng. Một giao dịch không nên chỉ được đánh giá dựa trên giá trị giao dịch mà cần kết hợp thêm dữ liệu về khách hàng, thiết bị, lịch sử giao dịch và người thụ hưởng. Trên cơ sở đó, hệ thống có thể phân tích hành vi, đánh giá mức độ rủi ro và đưa ra quyết định theo thời gian thực.

Chủ động phòng, chống gian lận trên môi trường tài chính số
Quang cảnh Hội thảo

Theo bà Dita Mustika, Chuyên gia tư vấn giải pháp khu vực châu Á - Thái Bình Dương của BPC, cùng với sự phát triển của thanh toán tức thời và ngân hàng số, gian lận đang dịch chuyển sâu hơn vào chính quá trình thực hiện giao dịch. Rủi ro vì vậy không chỉ xuất hiện ở khâu mở tài khoản hay xác thực ban đầu mà có thể phát sinh ngay cả khi người thực hiện giao dịch là khách hàng thật.

Một vấn đề được các chuyên gia lưu ý là tài khoản trung gian. Các tài khoản này có thể hoạt động bình thường trong thời gian dài trước khi tiếp nhận số tiền lớn và nhanh chóng phân tán sang nhiều tài khoản khác. Nếu từng tổ chức chỉ quan sát dữ liệu trong phạm vi hệ thống của mình, việc nhận diện toàn bộ chuỗi giao dịch bất thường sẽ khó khăn hơn.

Trong khi đó, cách kiểm soát chỉ dựa vào các bộ quy tắc cố định cũng có những hạn chế nhất định khi thanh toán ngày càng diễn ra theo thời gian thực. Hướng tiếp cận mới cần kết hợp đánh giá hành vi, mối quan hệ giữa các tài khoản, thiết bị, người thụ hưởng và các mô hình phân tích để hỗ trợ phát hiện rủi ro ngay trong quá trình giao dịch.

Các chuyên gia tại hội thảo cũng cho rằng xác thực khách hàng và quản lý gian lận là hai lớp kiểm soát khác nhau. Việc xác thực có thể cho biết người thực hiện giao dịch đúng là chủ tài khoản, nhưng chưa đủ để xác định giao dịch đó có xuất phát từ quyết định bình thường của khách hàng hay do bị lừa đảo, thao túng.

Do đó, thay vì chỉ xem xét từng giao dịch riêng lẻ, ngân hàng cần đánh giá thêm lịch sử giao dịch, thời điểm, thiết bị, người thụ hưởng và các mối quan hệ liên quan. Mức độ phản ứng cũng cần tương ứng với mức độ rủi ro, từ cảnh báo, yêu cầu xác minh bổ sung đến tạm giữ hoặc từ chối giao dịch trong những trường hợp có dấu hiệu rủi ro cao.

Trong bối cảnh thanh toán số tiếp tục mở rộng, yêu cầu đặt ra đối với các tổ chức tài chính không chỉ là tăng tốc giao dịch mà còn phải nâng khả năng nhận diện và phản ứng với rủi ro. Việc kết hợp dữ liệu, công nghệ, quy trình kiểm soát và phối hợp giữa các bên trong hệ sinh thái được xem là nền tảng để phát hiện sớm, hạn chế tổn thất và duy trì niềm tin của khách hàng đối với các dịch vụ tài chính số.

Hồng Sơn

Tin liên quan

Tin khác

Đổi mới xếp hạng ngân hàng theo hướng toàn diện hơn

Đổi mới xếp hạng ngân hàng theo hướng toàn diện hơn

Việc Ngân hàng Nhà nước đề xuất điều chỉnh tiêu chí xếp hạng tổ chức tín dụng không chỉ nhằm phù hợp với sự gia tăng quy mô của hệ thống ngân hàng, mà còn hướng tới đánh giá thực chất hơn khả năng thanh khoản, chất lượng nguồn vốn và năng lực chống chịu rủi ro. Đây cũng là thay đổi đáng chú ý trong việc gắn các chuẩn mực an toàn với hoạt động quản trị của từng ngân hàng.
NAPAS hợp tác mở rộng thanh toán QR xuyên biên giới tại các điểm đến du lịch

NAPAS hợp tác mở rộng thanh toán QR xuyên biên giới tại các điểm đến du lịch

Ngày 20/11, Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) tổ chức Lễ ký kết các Biên bản ghi nhớ hợp tác với Câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội, Bảo tàng Hà Nội và Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhằm mở rộng mạng lưới chấp nhận thanh toán xuyên biên giới qua mã QR (VietQRGlobal) trong lĩnh vực du lịch.
Agribank, HDBank dẫn đầu nhóm ngân hàng và dịch vụ tài chính tại VARI 2026

Agribank, HDBank dẫn đầu nhóm ngân hàng và dịch vụ tài chính tại VARI 2026

Agribank và HDBank lần lượt giữ hai vị trí đầu tiên trong nhóm Ngân hàng và dịch vụ tài chính thuộc Bảng xếp hạng Doanh nghiệp vì sự nghiệp phát triển nông nghiệp bền vững năm 2026. Kết quả được công bố ngày 18/11 tại Hà Nội, ghi nhận đóng góp của các tổ chức tài chính trong cung ứng vốn và dịch vụ cho nông nghiệp, nông thôn.
Một chạm thay cho chữ ký, TPBank số hóa giao dịch tại quầy bằng sinh trắc học và ký số qua VNeID

Một chạm thay cho chữ ký, TPBank số hóa giao dịch tại quầy bằng sinh trắc học và ký số qua VNeID

TPBank chính thức triển khai phương thức xác thực sinh trắc học và ký số qua ứng dụng VNeID cho khách hàng cá nhân khi giao dịch tại quầy. Khách hàng có thể hoàn tất thủ tục nhanh chóng mà không cần ký tay trên chứng từ giấy. Giải pháp giúp tinh giản quy trình, nâng cao trải nghiệm và đưa TPBank tiến gần hơn tới mô hình ngân hàng không giấy tờ.
Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh tham gia Đoàn công tác của Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng làm việc tại Ninh Bình

Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh tham gia Đoàn công tác của Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng làm việc tại Ninh Bình

Sáng 19/11/2026, tại tỉnh Ninh Bình, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã chủ trì buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Ninh Bình về một số nhiệm vụ, giải pháp thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Về phía Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh tham dự buổi làm việc.
Đổi mới phương thức cấp tín dụng với thẻ tín dụng nội địa

Đổi mới phương thức cấp tín dụng với thẻ tín dụng nội địa

Thẻ tín dụng nội địa đang có nhiều dư địa phát triển, mở thêm cơ hội tiếp cận nguồn vốn chính thức cho công nhân, người lao động. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả của sản phẩm này trong việc đẩy lùi tín dụng đen, cần thay đổi về câu chuyện tiếp cận khách hàng, thiết kế sản phẩm phù hợp với đặc điểm thu nhập, đồng thời bảo đảm khả năng trả nợ của người sử dụng.
Đưa thẻ tín dụng nội địa đến gần hơn với người lao động

Đưa thẻ tín dụng nội địa đến gần hơn với người lao động

Mở rộng tiếp cận thẻ tín dụng nội địa cần hướng tới mục tiêu giúp người dân, đặc biệt là công nhân, người lao động và các nhóm thu nhập thấp, có thêm lựa chọn tiếp cận tín dụng chính thức, phù hợp với nhu cầu và khả năng chi trả, qua đó góp phần phòng ngừa, đẩy lùi tín dụng đen.
Vikki Digital Bank nhận “cú đúp” giải thưởng Ngân hàng Tiết kiệm Tốt nhất Việt Nam 2026

Vikki Digital Bank nhận “cú đúp” giải thưởng Ngân hàng Tiết kiệm Tốt nhất Việt Nam 2026

Ngân hàng Số Vikki (Vikki Digital Bank) tiếp tục ghi dấu ấn trên thị trường tài chính quốc tế khi được vinh danh ở hai hạng mục tại World Business Outlook Awards 2026, diễn ra tại Bangkok, Thái Lan. Thành tích ghi nhận những nỗ lực của ngân hàng trong phát triển sản phẩm tiết kiệm, nâng cao trải nghiệm khách hàng và mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính số.
Người Việt đã có thể quét mã QR thanh toán khi chi tiêu, mua sắm tại Singapore

Người Việt đã có thể quét mã QR thanh toán khi chi tiêu, mua sắm tại Singapore

Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) và Network for Electronic Transfers (Singapore) Pte Ltd (NETS) chính thức triển khai dịch vụ thanh toán QR xuyên biên giới (VietQRGlobal) dành cho người Việt Nam tại Singapore. Thông qua kết nối giữa NAPAS và NETS, người dùng Việt Nam khi đến Singapore có thể sử dụng ứng dụng ngân hàng và ví điện tử trong nước để quét mã NETSQR thanh toán tại các điểm chấp nhận thanh toán thuộc mạng lưới NETS một cách nhanh chóng, thuận tiện và an toàn.
Kết nối dữ liệu ngăn gian lận tài chính số

Kết nối dữ liệu ngăn gian lận tài chính số

Theo số liệu từ NHNN Việt Nam, trong 9 tháng năm 2026, hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt đạt 24,03 tỷ giao dịch, với tổng giá trị 295,13 triệu tỷ đồng, tăng lần lượt 34,56% về số lượng và 13,26% về giá trị so với cùng kỳ năm trước.