Chủ tịch Quốc hội: Chất vấn phải làm rõ trách nhiệm, giải pháp và thời hạn thực hiện

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu khai mạc phiên chất vấn (Ảnh quochoi.vn)

Tập trung vào những điểm nghẽn, tránh chất vấn hình thức

Phát biểu khai mạc phiên chất vấn và trả lời chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, đây là hình thức giám sát trực tiếp, thể hiện trách nhiệm của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan trước cử tri, nhân dân về việc thực hiện những cam kết, nhiệm vụ được giao và chuyển biến sau các phiên chất vấn.

Theo chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội dành một ngày để chất vấn hai nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực tài chính và khoa học, công nghệ. Bộ trưởng Bộ Tài chính và Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ trực tiếp trả lời chất vấn; các Phó Thủ tướng, bộ trưởng và trưởng ngành liên quan tham gia giải trình.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, phiên chất vấn tiếp tục thể hiện tinh thần Quốc hội đồng hành cùng Chính phủ, quán triệt chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về nâng tầm hoạt động giám sát theo hướng thực chất, sắc bén hơn, tránh hình thức.

Trọng tâm là nhận diện những điểm nghẽn, chỉ rõ khó khăn, vướng mắc để kịp thời tháo gỡ, huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực, nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển nhanh, bền vững và nâng cao đời sống nhân dân.

Đề cập kết quả thực hiện Nghị quyết số 263 ngày 11/12/2025 và các nghị quyết giám sát chuyên đề, chất vấn của Quốc hội khóa XIV, XV, Chủ tịch Quốc hội ghi nhận nhiều nhiệm vụ đã được Chính phủ, các bộ, ngành hoàn thành với sản phẩm cụ thể.

Trong đó có việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách về tài chính, đầu tư, phát triển thị trường vốn; ban hành danh mục các nền tảng số dùng chung quốc gia; đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu, chuẩn hóa thông tin thuê bao di động; hoàn thiện chính sách về y tế, giáo dục, văn hóa, xã hội và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Tuy nhiên, một số nhiệm vụ vẫn đang được tiếp tục triển khai, liên quan đến phát triển thị trường vốn, tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên; các dự án lưới điện và thị trường điện cạnh tranh; hoàn thiện cơ sở dữ liệu, dịch vụ công trực tuyến; chính sách nông nghiệp, môi trường, đô thị, văn hóa, du lịch, giáo dục, y tế, khoa học, công nghệ; cải cách hành chính, tiền lương, phát triển nguồn nhân lực và thực thi pháp luật.

Về phương thức chất vấn, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục thực hiện theo tinh thần hỏi nhanh, đáp gọn. Mỗi lượt mời ba đại biểu, mỗi đại biểu chất vấn không quá một phút, tập trung vào một vấn đề; thời gian trả lời không quá ba phút đối với mỗi câu hỏi. Đại biểu được tranh luận với người trả lời chất vấn trong thời gian không quá hai phút.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, tại phiên thảo luận kinh tế - xã hội ngày 30 và 31/10, đã có 19 đại biểu phát biểu về lĩnh vực tài chính và 11 đại biểu về khoa học, công nghệ. Vì vậy, các đại biểu cần tránh lặp lại những nội dung đã được giải trình đầy đủ, tập trung vào vấn đề còn chưa rõ, làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp.

Đối với các thành viên Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu trả lời thẳng vào vấn đề, xác định rõ trách nhiệm, giải pháp, thời hạn thực hiện. Những nội dung liên quan nhiều bộ, ngành phải làm rõ trách nhiệm và biện pháp phối hợp giải quyết.

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham dự phiên chất vấn và trả lời chất vấn (Ảnh quochoi.vn))

Bộ trưởng Bộ Tài chính: Huy động nguồn lực để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số

Điều hành nhóm chất vấn đầu tiên thuộc lĩnh vực tài chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết Bộ Tài chính đã có báo cáo dài 46 trang về những nội dung liên quan và đề nghị đại biểu tập trung vào bốn vấn đề.

Trước hết là công tác phân bổ, quản lý và thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, gắn với kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Nội dung chất vấn cần làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp khắc phục tình trạng chậm giải ngân, nhất là tại các công trình, dự án trọng điểm, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư.

Vấn đề thứ hai là những khó khăn, vướng mắc và giải pháp nâng cao hiệu quả huy động, phân bổ, sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi và vốn đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).

Vấn đề thứ ba tập trung vào quản lý thuế đối với thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và nhà cung cấp ở nước ngoài; các giải pháp chống thất thu thuế, bảo đảm công bằng, minh bạch trong thực hiện nghĩa vụ thuế.

Vấn đề thứ tư là các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; tháo gỡ khó khăn về vốn, chi phí sản xuất, kinh doanh, thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Phát biểu trước khi đại biểu Quốc hội tiến hành chất vấn, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh những nhiệm vụ nặng nề đặt ra đối với ngành tài chính trong giai đoạn hiện nay, gắn với việc thực hiện hai mục tiêu 100 năm theo Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV.

Đó là mục tiêu đến năm 2030 đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình cao và có công nghiệp hiện đại; đến năm 2045 trở thành nước phát triển có thu nhập cao.

Theo Bộ trưởng, để thực hiện những nhiệm vụ này, bên cạnh nỗ lực của hơn 50.000 cán bộ, công chức, người lao động ngành tài chính, cần tiếp tục có sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ; sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương và sự quan tâm, giám sát của Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp.

Đối với phiên chất vấn, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn xác định bốn nội dung cần tập trung giải trình, gồm quản lý, sử dụng và nâng cao hiệu quả vốn đầu tư công; huy động và sử dụng vốn ODA; quản lý thuế, đặc biệt là tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, chống thất thu thuế trong thương mại điện tử; và huy động nguồn lực để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Bộ trưởng Bộ Tài chính khẳng định sẽ lắng nghe, tiếp thu các ý kiến của đại biểu Quốc hội trong quá trình chất vấn.