Container - Mặt hàng “nóng nhất” hành tinh

Chi phí tăng chóng mặt

30.000 hộp nhôm thiếc được đặt hàng vừa vặn vào một container 20 feet và dự kiến sẽ về vào tháng Bảy. Nhưng đến nay sau 2 tháng, số hàng này vẫn chưa về và khiến SJ Hunt, nhà đồng sáng lập Lavolio – một thương hiệu bánh kẹo khá nổi tiếng ở London (Anh) bắt đầu lo lắng tột độ. Đây là những chiếc hộp được làm theo đơn đặt hàng mà Lavolio dùng để đựng các trái cây, hạt phủ sôcôla và là một phần quan trọng của thương hiệu này. Hunt cho biết đã đồng ý trả chi phí cao nhất để đảm bảo bên vận chuyển sẽ đưa container hàng này từ nhà sản xuất ở Đông Á đến cảng ở Suffolk, Anh.

Trước đây, giá thuê một container vận chuyển cho tuyến đường này thường chỉ từ 1.500 đến 2.000 USD. Nhưng lần này, Hunt và đối tác Lavinia Davolio đã phải bỏ ra hơn 10.000 USD - một khoản tiền không hề nhỏ chỉ để chi cho một khâu trong tư liệu đầu vào sản xuất mà chưa biết lợi nhuận thu được sẽ thế nào. “Dù kéo dài hay ngắn thì đây thực sự là một cơn ác mộng và chưa từng có đối với chúng tôi”, Hunt nói.

Cảng Rotterdam, Hà Lan ngày 29/7/2021

Khoảng 18 tháng sau đại dịch Covid-19, vận chuyển toàn cầu vẫn đang trong tình trạng khủng hoảng, với các đơn hàng tồn đọng trong thời gian mua sắm cao điểm vào kỳ nghỉ lễ. Chỉ cần nhìn vào thị trường vận chuyển bằng container, rõ ràng rằng sự trở lại bình thường sẽ không sớm xảy ra.

Trước khi Covid bùng phát, các công ty có thể thuê một container loại 20 feet hoặc 40 feet một cách tương đối dễ dàng, cho phép họ vận chuyển hàng hóa với chi phí thấp. Các container có tuổi thọ khoảng 15 năm trước khi chúng được tái chế. Các container trống vẫn nằm rải rác trên khắp châu Âu và Bắc Mỹ, trong khi sự chậm trễ của chuỗi cung ứng hiện nay vì Covid lại càng khiến phải cần nhiều hơn nữa các container để đáp ứng các đơn đặt hàng. Hơn nữa, nhu cầu về hàng hóa đã tăng vọt - khiến mạng lưới tàu biển, container và xe tải vận chuyển hàng hóa trên khắp thế giới càng khó bắt kịp.

Kết quả là, các container đã trở nên vô cùng khan hiếm và cực kỳ đắt đỏ. Theo dữ liệu từ Drewry, một công ty tư vấn nghiên cứu hàng hải, một năm trước, các công ty chỉ cần chi trả khoảng 1.920 USD để đặt một container vỏ thép loại 40 feet cho tuyến đường tiêu chuẩn giữa Trung Quốc và châu Âu. Giờ đây, các công ty phải chi hơn 14.000 USD, tức tăng hơn 600%.

Điều đó khiến các doanh nghiệp ở khắp mọi nơi đang phải vật lộn để đối phó. Gã khổng lồ nội thất Ikea đã quyết định mua các container vận chuyển của riêng mình để cố gắng giảm bớt một số vấn đề về hậu cần. Nhưng đó chắc chắn không phải là một lựa chọn khả thi cho các doanh nghiệp sản xuất bánh kẹo quy mô nhỏ như Lavolio. Hiện Lavolio đang phải suy tính lại về kế hoạch mở rộng kinh doanh cũng như có thể phải tăng giá sản phẩm cuối cùng. Chắc hẳn nhiều doanh nghiệp khác cũng đang trong tình trạng tương tự. Đó là những dấu hiệu cho thấy thiệt hại lớn hơn gây ra bởi các vấn đề chuỗi cung ứng sẽ không dễ dàng “biến mất” nhanh chóng.

Trong nhiều tháng, chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục gặp khó khăn và đứng trước nguy cơ đứt gãy, gây ra tình trạng thiếu hụt các mặt hàng từ chip máy tính đến sản phẩm sữa lắc của McDonald. Đóng góp phần quan trọng vào sự hỗn loạn chính là sự thiếu hụt các container. Khi đại dịch xảy ra, các hãng tàu lớn đã hủy bỏ hàng chục chuyến ra khơi, khiến những container rỗng không được lấy ra trước khi lĩnh vực xuất khẩu của Trung Quốc bắt đầu phục hồi và nhu cầu toàn cầu đối với các sản phẩm tiêu dùng như quần áo và điện tử tăng vọt. Tình trạng dư thừa các container rỗng vẫn tồn tại do các hạn chế về đi lại tiếp tục gây khó khăn cho hoạt động tại các cảng và kho bãi, trong khi chi phí vận chuyển tiếp tục tăng lên.

Nhiều nguyên nhân gây thiếu hụt

Emile Hoogsteden, Phó chủ tịch phụ trách thương mại của cảng Rotterdam ở Hà Lan - cảng lớn nhất ở châu Âu, cho biết, cảng này đã phải tạo thêm chỗ lưu trữ cho các container và coi đây là một giải pháp tạm thời. Bởi trước đây, rất nhiều hàng hóa từ châu Âu trở lại châu Á là những hàng vật liệu có giá trị thấp như giấy phế liệu, kim loại vụn… Hiện nay do giá vận chuyển tăng lên, những chuyến hàng như vậy không mang lại giá trị nữa, góp phần khiến các container bị mắc kẹt.

Trong khi đó theo Konstantin Krebs, đối tác quản lý của Capstan Capital, một tổ chức chuyên làm việc với các nhà đầu tư trong lĩnh vực container và vận chuyển container, cho biết lượng hàng tồn đọng tại các cảng khiến thời gian các tàu cập cảng và dỡ hàng có thể tăng gấp 4 lần so với trước đây. “Những tàu hàng hiện đang phải neo ở cảng từ 7-8 ngày với tất cả các container trên boong không được bốc dỡ. Điều khiến rất nhiều container không thể quay vòng nhanh”, vị này cho biết.

Sự thiếu hụt vật lý về container là một trong những lý do khiến chi phí mua hoặc đặt container tăng vọt. “Chúng tôi đang chứng kiến mức giá cao kỷ lục, đặc biệt là trên thị trường giao ngay”, John Fossey, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu cho thuê và thiết bị container tại Drewry, cho biết.

Nhưng đây không phải là yếu tố duy nhất. Theo Fossey, các công ty sản xuất container - chủ yếu có trụ sở tại Trung Quốc - cũng đã phải đối mặt với chi phí nguyên liệu đầu vào để sản xuất container tăng cao. Các container phần lớn được làm từ một loại thép đặc biệt chống ăn mòn và các vật liệu khác như ván ép, tre... và đều đắt hơn đáng kể so với trước đây, trong khi chi phí trả lương cho người lao động cũng tăng lên. Tất cả các yếu tố đó khiến chi phí thuê, mua container tăng lên trong khi vẫn không có được sự cân bằng trong cung - cầu.

Tuy nhiên, đối với các nhà tài chính đầu tư vào các container vận chuyển thì môi trường thị trường như vậy lại rất “thuận lợi” cho họ. Các chi phí và đầu tư trả trước cao hơn được bù đắp bằng các thỏa thuận cho thuê, trong khi những người bán container có thể còn thu được lợi nhuận lớn hơn. “Rõ ràng thị trường hiện tại rất hấp dẫn”, Dirk Baldeweg, Giám đốc điều hành tại Buss Capital, một tập đoàn đầu tư container có trụ sở tại Hamburg, Đức, cho biết. Dirk Baldeweg lưu ý rằng, do hiện nay phải chi cao hơn để mua container nên các công ty cho thuê đang yêu cầu các hãng vận tải ký các hợp đồng dài hơn. Điều đó có thể mang lại một lớp nhà đầu tư mới đang tìm kiếm thu nhập ổn định và tốt hơn (nhờ đầu tư vào mảng container) trong khi lãi suất trên thị trường vẫn ở mức thấp kỷ lục. Tất nhiên đối với những đơn vị chỉ muốn thuê container trong thời gian ngắn thì tình hình này quả là một vấn đề rất đau đầu.

Các chuyên gia trong ngành công nghiệp container không chắc khi nào giá sẽ giảm. Có một điều mà họ đều đồng tình là, tình hình hiện nay sẽ không sớm được giải quyết. “Vòng quay của các container khi đã bị phá vỡ một lần, rất khó để trở lại bình thường sau đó”, Osmo Lahtinen, Giám đốc điều hành tại O. V. Lahtinen, một nhà cung cấp container có trụ sở tại Phần Lan, nhận định.