Đà Nẵng “siết” quản lý tài nguyên, khoáng sản

Chỉ thị số 06/CT-UBND của UBND TP. Đà Nẵng đặt mục tiêu siết chặt kỷ cương quản lý, khắc phục những tồn tại trong cấp phép, khai thác và sử dụng khoáng sản. Đồng thời, đảm bảo nguồn cung vật liệu phục vụ các công trình, dự án trọng điểm. Một trong những yêu cầu xuyên suốt là nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu. Theo đó, thủ trưởng các sở, ban, ngành và chủ tịch UBND các xã, phường, đặc khu phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm nếu để xảy ra vi phạm trong lĩnh vực này.

Cùng với đó, UBND TP. Đà Nẵng yêu cầu các đơn vị quán triệt đầy đủ nội dung Chỉ thị đến từng cán bộ, đảng viên, doanh nghiệp và người dân, nhằm tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động. Việc thực thi pháp luật về địa chất, khoáng sản phải được triển khai nghiêm túc, đồng bộ, không để xảy ra tình trạng buông lỏng quản lý.

UBND TP. Đà Nẵng yêu cầu tất cả các mỏ đã trúng đấu giá phải sớm đưa vào khai thác, tránh tình trạng “treo mỏ”, gây lãng phí tài nguyên.

Một nội dung đáng chú ý là yêu cầu đẩy nhanh tiến độ xử lý hồ sơ, thủ tục cấp phép thăm dò, khai thác, thu hồi khoáng sản. UBND TP. Đà Nẵng nhấn mạnh, tất cả các mỏ đã trúng đấu giá phải sớm đưa vào khai thác, tránh tình trạng “treo mỏ”, gây lãng phí tài nguyên. Đồng thời, công tác khoanh định khu vực đấu giá, không đấu giá quyền khai thác khoáng sản phải được thực hiện định kỳ vào tháng 6 và tháng 12 hằng năm, đảm bảo minh bạch và đúng quy định.

Việc công khai, minh bạch trong đấu giá quyền khai thác khoáng sản được xem là giải pháp quan trọng nhằm chấm dứt tình trạng khan hiếm cục bộ, đầu cơ tích trữ và nâng giá vật liệu xây dựng. Các mỏ không thuộc diện không đấu giá đều phải được đưa ra đấu giá công khai, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Ở cấp cơ sở, UBND các xã, phường, đặc khu được giao thực hiện đầy đủ chức năng quản lý nhà nước theo phân cấp. Việc xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản trong quá trình cải tạo, xây dựng chỉ được thực hiện khi thực sự cần thiết, gắn với yêu cầu san gạt, tạo mặt bằng công trình. Đồng thời, địa phương phải chủ động rà soát nhu cầu sử dụng khoáng sản, đề xuất bổ sung quy hoạch thăm dò, khai thác phù hợp với thực tiễn.

Công tác kiểm tra, giám sát được yêu cầu thực hiện thường xuyên, chặt chẽ. Chỉ những doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý mới được phép hoạt động. Các hành vi vi phạm, đặc biệt là khai thác khoáng sản trái phép, sẽ bị xử lý nghiêm, kịp thời. Thành phố cũng yêu cầu các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực để bảo vệ khoáng sản chưa khai thác, kiên quyết không để tình trạng khai thác trái phép tái diễn.

Song song đó, công tác tuyên truyền được xác định là giải pháp lâu dài. Việc nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của người dân và doanh nghiệp sẽ góp phần hình thành “lá chắn mềm” trong bảo vệ tài nguyên. Vai trò giám sát của cộng đồng được khuyến khích, đặc biệt tại các khu vực có nguy cơ cao xảy ra vi phạm.

Ở cấp thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao vai trò nòng cốt trong tham mưu và tổ chức thực hiện. Sở có trách nhiệm xây dựng kế hoạch đấu giá, tổ chức đấu giá minh bạch, đồng thời đôn đốc các doanh nghiệp hoàn thiện thủ tục để sớm đưa mỏ vào khai thác. Việc khoanh định và công bố các khu vực không đấu giá cũng phải được thực hiện kịp thời, nhất là đối với khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, nhằm đảm bảo nguồn cung cho các dự án đầu tư công.

Đáng chú ý, thành phố yêu cầu kiên quyết phòng, chống tiêu cực, nhũng nhiễu trong quá trình cấp phép. Hoạt động thăm dò, khai thác phải được kiểm soát chặt chẽ, gắn với yêu cầu cải tạo, phục hồi môi trường và đóng cửa mỏ sau khai thác.

Thời gian qua, trên địa bàn TP. Đà liên tục diễn ra tình trạng khan hiếm các loại vật liệu xây dựng như cát, đá xây dựng... làm cho giá cả trên thị trường đẩy lên cao.

Các sở, ngành liên quan cũng được giao nhiệm vụ cụ thể. Sở Công Thương tăng cường kiểm tra các cơ sở chế biến, sử dụng khoáng sản không rõ nguồn gốc, quản lý chặt vật liệu nổ công nghiệp và an toàn lao động. Sở Xây dựng theo dõi, công bố giá vật liệu, đảm bảo ổn định thị trường. Sở Tài chính rà soát nguồn lực, danh mục dự án để phối hợp điều tiết cung ứng vật liệu.

Thanh tra thành phố, Công an thành phố được giao nhiệm vụ tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, đặc biệt là các hành vi khai thác, vận chuyển, mua bán khoáng sản trái phép. Trong khi đó, lực lượng quân sự, kiểm lâm và các ban quản lý rừng chủ động ngăn chặn các hoạt động xâm hại tài nguyên gắn với bảo vệ rừng.

Đối với các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, yêu cầu đặt ra là phải xác định rõ nguồn vật liệu ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án, đảm bảo sử dụng đúng mục đích, đúng khối lượng, không để ảnh hưởng tiến độ thi công. Các doanh nghiệp khai thác khoáng sản phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, lắp đặt thiết bị kiểm soát sản lượng, đồng thời chủ động phối hợp với cơ quan chức năng trong quản lý hoạt động khai thác.

Có thể thấy, Chỉ thị số 06/CT-UBND không chỉ là một văn bản điều hành, mà còn thể hiện quyết tâm của Đà Nẵng trong việc lập lại trật tự, kỷ cương trong lĩnh vực tài nguyên, khoáng sản. Với cách tiếp cận đồng bộ, rõ trách nhiệm và tăng cường giám sát, thành phố kỳ vọng sẽ kiểm soát hiệu quả hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên, đảm bảo nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững trong thời gian tới.