Đà Nẵng tăng sức chống chịu trước những trận mưa lớn

Không để ngập trở thành nỗi ám ảnh

Những trận mưa lịch sử từng khiến nhiều tuyến đường trung tâm Đà Nẵng ngập sâu, ô tô, xe máy nổi bồng bềnh trên đường Lê Duẩn, Hàm Nghi, Lê Thanh Nghị… là hình ảnh khó quên với nhiều người dân.

Thực tế cho thấy, khi mưa lớn xuất hiện trong thời gian ngắn, hệ thống thoát nước đô thị phải chịu áp lực rất lớn.

Trận mưa lịch sử tháng 10/2022 từng khiến nhiều tuyến đường trung tâm Đà Nẵng ngập sâu, ô tô, xe máy bị ngập, chết máy nằm la liệt trên các đường Lê Duẩn, Hàm Nghi, Lê Thanh Nghị… (Ảnh: PV)

Theo Sở Xây dựng, tại khu vực trung tâm Đà Nẵng (cũ), khi lượng mưa đạt khoảng 40-50mm/giờ, khoảng 9 khu vực bắt đầu xuất hiện ngập. Một số điểm như quanh đường Núi Thành, nút giao Lê Duẩn - Hoàng Hoa Thám, Hà Huy Tập, Trần Cao Vân có thể ngập sớm hơn, với cường độ mưa khoảng 25-30mm/giờ.

Sau hợp nhất, không gian đô thị mở rộng, điều kiện địa hình, cao độ và lưu vực tiêu thoát giữa các khu vực cũng khác nhau. Vì vậy, bài toán chống ngập đòi hỏi phải được nhìn nhận trên phạm vi toàn hệ thống.

Trước mùa mưa, các địa phương đang tập trung nạo vét, khơi thông cửa thu, mương và cống thoát nước.

Đơn cử tại phường Hải Châu, hơn 1.584 cửa thu nước, hố ga và vị trí có nguy cơ ngập đã được rà soát, xử lý bùn, rác và vật cản. Địa phương cũng tổ chức nhiều đợt tổng vệ sinh, khơi thông hệ thống thoát nước trên các tuyến phố.

Trước mùa mưa, các địa phương đang tập trung nạo vét, khơi thông cửa thu, mương và cống thoát nước (Ảnh: PV)

Ở cấp thành phố, UBND TP. Đà Nẵng yêu cầu duy trì việc nạo vét, khơi thông mương cống, kiểm tra trạm bơm, chủ động hạ mực nước hồ điều tiết trước khi mưa và xử lý rác tại các cửa thu.

Duy tu, nạo vét chỉ là giải pháp trước mắt. Khi hệ thống hiện hữu không còn đáp ứng yêu cầu, đầu tư các công trình mới là giải pháp căn cơ.

Đà Nẵng hiện triển khai 12 dự án thoát nước, chống ngập, trong đó một số công trình quan trọng đã hoàn thành, góp phần cải thiện tiêu thoát tại những khu vực thường xuyên ngập.

Dự án cải tạo hệ thống thoát nước trung tâm với tổng mức đầu tư 311,9 tỷ đồng đã hoàn thiện nhiều hạng mục; trạm bơm chống ngập Ông Ích Khiêm được nâng cấp, nâng tổng năng lực lên 25m³/giây. Tuyến cống ngầm Phùng Hưng cũng được đưa vào vận hành, góp phần chia sẻ áp lực cho hệ thống kênh Phú Lộc.

Các hệ thống máy bơm chống ngập được TP. Đà Nẵng đầu tư bài bản, có công suất lớn để kịp thời bơm chống ngập khi có mưa lớn kéo dài... (Ảnh: PV)

Tại khu vực phía Nam, thành phố đang triển khai nhiều giải pháp kiểm soát ngập, trong đó có tuyến thoát nước ngầm Trưng Nữ Vương và Dự án Phát triển đô thị và kiểm soát ngập lụt thích ứng biến đổi khí hậu phía Nam TP. Đà Nẵng, tổng mức đầu tư khoảng 7.000 tỷ đồng.

Các dự án hướng đến không chỉ giải quyết những điểm ngập trước mắt mà còn tăng khả năng thích ứng của đô thị, kết hợp hạ tầng thoát nước với hồ điều hòa, không gian xanh, mặt nước và cảnh quan đô thị.

Phải tính đến những trận mưa lớn hơn

Chiều 17/9/2026, Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng kiểm tra đột xuất 7 điểm có nguy cơ ngập úng tại khu vực trung tâm, trong đó có nút giao Nguyễn Văn Linh, hồ Thạc Gián, đường Mẹ Suốt và một số khu vực thuộc Hải Châu, Thanh Khê, Hòa Khánh.

Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng đã đi kiểm tra đột xuất tại thực địa 7 điểm có nguy cơ ngập úng tại khu vực trung tâm và có những chỉ đạo kịp thời (Ảnh: PV)

Qua kiểm tra, ông Nguyễn Mạnh Hùng yêu cầu, các đơn vị đánh giá năng lực tiêu thoát của toàn bộ hệ thống, không chỉ xử lý riêng từng điểm ngập.

Đồng thời, xây dựng các kịch bản ứng phó với mưa lớn có cường độ từ 100-200mm/giờ, chủ động phương án vận hành trạm bơm và xác định rõ trách nhiệm quản lý tại từng khu vực.

Yêu cầu này cho thấy chống ngập đang được thành phố tiếp cận theo hướng chủ động hơn, không chỉ xử lý khi nước đã dâng mà phải chuẩn bị trước các tình huống cực đoan.

Theo Sở Xây dựng, Đà Nẵng đang hướng đến xây dựng bản đồ ngập lụt số hóa, tăng khả năng theo dõi mưa, ngập trên nền tảng Danang SmartCity. Lực lượng kỹ thuật được duy trì ứng trực tại các trạm bơm, sẵn sàng khơi thông dòng chảy; đến nay đã hoàn thành 92% khối lượng nạo vét mương thu tại các điểm ngập cục bộ.

Chống ngập là sự kết hợp giữa quy hoạch, hạ tầng, công nghệ, khả năng vận hành và ý thức cộng đồng (Ảnh: PV)

Thực tế cho thấy, ngập đô thị không chỉ do mưa lớn mà còn liên quan đến tắc nghẽn, cao trình không phù hợp, cửa xả chịu ảnh hưởng thủy triều, cống hạ lưu nhỏ hơn thượng lưu và tình trạng rác làm bít cửa thu nước.

Tại một số nơi, người dân còn tự ý che đậy, cải tạo làm lấp cửa thu, ảnh hưởng đến khả năng tiêu thoát.

Vì vậy, cùng với đầu tư hạ tầng, Đà Nẵng tiếp tục hoàn thiện quy định quản lý hệ thống thoát nước, dành quỹ đất cho hành lang thoát lũ, phát triển hồ điều hòa, tăng diện tích xanh và nâng năng lực dự báo, vận hành.

Chống ngập, suy cho cùng, không chỉ là câu chuyện của những tuyến cống hay trạm bơm. Đó là sự kết hợp giữa quy hoạch, hạ tầng, công nghệ, khả năng vận hành và ý thức cộng đồng.

Từ việc giữ thông cửa thu nước đến xây dựng những công trình lớn, Đà Nẵng đang từng bước tạo thêm nhiều lớp bảo vệ cho đô thị trước những trận mưa ngày càng khó lường.