Đánh thức tiềm năng sâm Lai Châu

Quang cảnh họp báo

Mở hướng đi mới cho nông nghiệp xanh và dược liệu Lai Châu

Chiều 16/4, tại Hà Nội, Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu tổ chức họp báo cung cấp thông tin về Hội nghị “Phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh”. Sự kiện dự kiến diễn ra trong hai ngày 23-24/4/2026 tại tỉnh Lai Châu, được kỳ vọng tạo cú hích mới cho phát triển nông nghiệp địa phương theo hướng bền vững.

Phát biểu tại buổi họp báo, ông Lê Trọng Đảm, Phó Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trong bối cảnh toàn ngành đang chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng xanh, nông nghiệp hàng hóa gắn với yếu tố bền vững và thân thiện môi trường không chỉ là xu thế mà còn là yêu cầu cấp thiết. Đây là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị gia tăng, cải thiện năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế.

Theo ông Đảm, Lai Châu là địa phương có nhiều lợi thế nổi trội để phát triển nông nghiệp hàng hóa và dược liệu. Với hệ sinh thái đa dạng, khí hậu đặc thù và nhiều sản phẩm đặc hữu, địa phương này hội tụ những điều kiện thuận lợi để xây dựng các vùng sản xuất nông nghiệp giá trị cao, gắn với phát triển kinh tế xanh.

Cụ thể, ông Nguyễn Thành Đồng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu cho biết, thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030, Lai Châu xác định phát triển nông nghiệp hàng hóa và dược liệu theo hướng kinh tế xanh là một trong những khâu đột phá chiến lược. Trên cơ sở đó, tỉnh đã ban hành nghị quyết chuyên đề, tạo nền tảng định hướng dài hạn cho toàn ngành.

Nông nghiệp Lai Châu mang đậm tính đặc hữu nhờ hệ thống tiểu khí hậu đa dạng, tạo điều kiện phát triển nhiều sản phẩm có giá trị như chè, mắc ca, quế, lúa đặc sản, cá nước lạnh… Dù quy mô sản xuất còn khiêm tốn, song các sản phẩm đều gắn với lợi thế bản địa và có khả năng phát triển theo chiều sâu.

“Định hướng của tỉnh là tập trung vào tăng trưởng xanh, nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên, gắn sản xuất với bảo vệ môi trường. Trong đó, các sản phẩm chủ lực sẽ được ưu tiên phát triển theo hướng nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng”, ông Đồng nhấn mạnh.

Đáng chú ý, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Lai Châu đã xác định sản phẩm dược liệu trọng điểm là sâm Lai Châu. Địa phương đã triển khai nhiều nghiên cứu, đánh giá vùng sinh thái, xây dựng cơ chế bảo tồn và nhân giống, từng bước hình thành nền tảng cho phát triển bền vững ngành dược liệu.

Ông Lê Trọng Đảm, Phó Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường phát biểu tại họp báo

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi thế, quá trình phát triển nông nghiệp của tỉnh vẫn đối mặt không ít thách thức. Theo ông Lê Trọng Đảm, quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, chuỗi liên kết chưa bền vững, năng lực chế biến hạn chế và thị trường tiêu thụ chưa ổn định là những “điểm nghẽn” cần sớm được tháo gỡ.

Trong bối cảnh đó, Hội nghị sắp tới được đánh giá có ý nghĩa quan trọng, không chỉ nhằm xác định định hướng phát triển lâu dài mà còn đề xuất các giải pháp thúc đẩy liên kết sản xuất, thu hút đầu tư và nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản địa phương.

Nâng tầm dược liệu thành ngành hàng giá trị cao

Phân tích sâu hơn về những khó khăn trong chuỗi giá trị, ông Nguyễn Thành Đồng cho biết, địa hình chia cắt và khoảng cách xa các trung tâm kinh tế lớn là rào cản đáng kể đối với phát triển nông nghiệp hàng hóa và thu hút đầu tư tại Lai Châu. Chi phí vận chuyển cao, hạ tầng logistics hạn chế đã làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm.

Ông Nguyễn Thành Đồng - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu

Tuy nhiên, trong nhiệm kỳ này, Chính phủ đã có chủ trương đầu tư tuyến cao tốc kết nối khu vực, được kỳ vọng sẽ rút ngắn khoảng cách địa lý, mở ra không gian phát triển mới cho địa phương. Khi hạ tầng được cải thiện, khả năng kết nối thị trường và thu hút doanh nghiệp sẽ được nâng lên đáng kể.

Theo ông Lê Trọng Đảm, một trong những điểm sáng của Lai Châu là tiềm năng phát triển dược liệu, đặc biệt là sâm Lai Châu. Đây là sản phẩm có giá trị cao, có thể trở thành thương hiệu đặc trưng nếu được đầu tư bài bản. Tuy nhiên, hạn chế lớn nhất trong thời gian qua vẫn là hạ tầng giao thông và công tác xây dựng thương hiệu.

Ngoài ra, Lai Châu còn sở hữu nhiều lợi thế khác như diện tích lòng hồ lớn, phù hợp phát triển nuôi trồng thủy sản; tiềm năng nuôi cá nước lạnh tại Tam Đường; hay vùng nguyên liệu cao su quy mô lớn. Những lợi thế này nếu được khai thác hiệu quả sẽ góp phần đa dạng hóa cơ cấu nông nghiệp và nâng cao thu nhập cho người dân.

Liên quan đến việc phát triển thương hiệu sâm Lai Châu, ông Nguyễn Thành Đồng cho biết, địa phương xác định sâm là “quốc bảo” cần được bảo tồn và phát triển một cách bài bản. Dù có nhiều điểm tương đồng với sâm Ngọc Linh, sâm Lai Châu có những giá trị riêng biệt, thậm chí được một số nghiên cứu đánh giá cao.

Trong thời gian tới, theo ông Đồng tỉnh sẽ tập trung đẩy mạnh bảo tồn nguồn gen, nhân giống và mở rộng vùng trồng dược liệu. Đồng thời, Lai Châu kiến nghị tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành như Khoa học và Công nghệ, Nông nghiệp và Môi trường, Y tế nhằm xây dựng tiêu chuẩn, định vị thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Thông qua hội nghị lần này, địa phương cũng kỳ vọng tìm kiếm cơ hội hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước, đặc biệt là từ Hàn Quốc và Nhật Bản - những thị trường có kinh nghiệm và nhu cầu lớn về dược liệu. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm đưa sâm Lai Châu nói riêng và dược liệu Việt Nam nói chung từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.