Đề xuất điều chỉnh quy định về kiểm tra trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng

Theo dự thảo Thông tư, việc sửa đổi được thực hiện trên cơ sở rà soát các quy định tại Nghị định số 217/2025/NĐ-CP của Chính phủ về hoạt động kiểm tra chuyên ngành và các quy định liên quan.

Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất điều chỉnh quy định về xây dựng và ban hành kế hoạch kiểm tra.

Theo quy định hiện hành tại Thông tư 17/2023/TT-NHNN, các đơn vị kiểm tra xây dựng, ban hành kế hoạch kiểm tra hằng năm theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Tại dự thảo mới, Ngân hàng Nhà nước đề xuất quy định việc xây dựng, ban hành kế hoạch kiểm tra chuyên đề trong trường hợp cần thiết theo yêu cầu quản lý nhà nước, thay vì bắt buộc xây dựng kế hoạch kiểm tra hằng năm.

Theo đó, các đơn vị kiểm tra căn cứ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao để xây dựng kế hoạch kiểm tra chuyên đề. Việc xây dựng, ban hành kế hoạch phải bảo đảm không chồng chéo, trùng lặp giữa hoạt động kiểm tra của các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước với kế hoạch thanh tra.

Ngân hàng Nhà nước đang xây dựng dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 17/2023/TT-NHNN quy định về kiểm tra việc chấp hành chính sách, pháp luật về tiền tệ và ngân hàng

Dự thảo cũng bổ sung trách nhiệm của Thanh tra Ngân hàng Nhà nước trong việc rà soát kế hoạch kiểm tra chuyên đề của các đơn vị. Trường hợp phát hiện chồng chéo, trùng lặp trong hoạt động kiểm tra, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước có văn bản thông báo để các đơn vị liên quan có biện pháp xử lý.

Đối với Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực, dự thảo quy định Thống đốc Ngân hàng Nhà nước giao giám đốc chi nhánh ban hành kế hoạch kiểm tra chuyên đề theo trình tự, thủ tục được quy định.

Về thẩm quyền kiểm tra, dự thảo bổ sung quy định Thống đốc Ngân hàng Nhà nước có thẩm quyền kiểm tra việc chấp hành pháp luật về tiền tệ và ngân hàng đối với các đối tượng thuộc chức năng quản lý nhà nước của Ngân hàng Nhà nước.

Thủ trưởng các đơn vị kiểm tra được thực hiện kiểm tra đối với các đối tượng thuộc phạm vi được phân công. Việc kiểm tra của các đơn vị được thực hiện khi có dấu hiệu vi phạm hoặc được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước giao. Trường hợp cần thiết theo yêu cầu quản lý nhà nước, các đơn vị xây dựng kế hoạch kiểm tra chuyên đề theo quy định.

Bên cạnh đó, dự thảo điều chỉnh quy định về các đơn vị thực hiện kiểm tra nhằm phù hợp với cơ cấu tổ chức mới của Ngân hàng Nhà nước.

Theo đề xuất, các đơn vị kiểm tra bao gồm Thanh tra Ngân hàng Nhà nước, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước khu vực và một số tổ chức hành chính khác thuộc Ngân hàng Nhà nước theo quy định.

Dự thảo cũng bổ sung Chi cục Phát hành và Kho quỹ tại TP.HCM vào các đơn vị thực hiện kiểm tra, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền được giao.

Đối với phạm vi và đối tượng kiểm tra, dự thảo tiếp tục quy định việc kiểm tra chấp hành pháp luật về tiền tệ và ngân hàng đối với các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và các tổ chức khác thuộc chức năng quản lý nhà nước của Ngân hàng Nhà nước.

Các tổ chức có hoạt động ngoại hối, kinh doanh vàng, hoạt động thông tin tín dụng và tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán không phải là ngân hàng cũng thuộc phạm vi đối tượng kiểm tra theo quy định.

Đáng chú ý, dự thảo điều chỉnh trách nhiệm kiểm tra đối với tổ chức hoạt động thông tin tín dụng sang Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực và Thanh tra Ngân hàng Nhà nước khu vực, nhằm phù hợp với đối tượng quản lý của các đơn vị này.

Ngoài ra, dự thảo sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến quyết định kiểm tra, thành lập đoàn kiểm tra, kế hoạch tiến hành kiểm tra và việc xử lý kết quả kiểm tra theo hướng phù hợp với Nghị định số 217/2025/NĐ-CP.

Về nguyên tắc kiểm tra, dự thảo tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm không chồng chéo, trùng lặp về nội dung, thời gian và đối tượng kiểm tra giữa các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước; đồng thời thực hiện theo các quy định của Chính phủ về hoạt động kiểm tra chuyên ngành.

Những nội dung sửa đổi, bổ sung tại dự thảo tập trung vào việc bảo đảm tính thống nhất với các quy định pháp luật có liên quan, đồng thời phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước.