Điểm lại thông tin kinh tế tuần từ 18-22/5

Điểm lại thông tin kinh tế

Tổng quan

Giải ngân vốn đầu tư công đến giữa tháng 5/2026 vẫn chậm, gây áp lực cho mục tiêu hoàn thành 100% kế hoạch năm được Thủ tướng Chính phủ giao.

Theo báo cáo số 6350/BTC-PTHT vừa được Bộ Tài chính công bố, tổng số giải ngân vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước từ đầu năm đến hết ngày 14/5/2026 đạt 166.018,4 tỷ đồng, tương ứng 16,4% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Nếu không tính phần vốn tiết kiệm 5% chi đầu tư công ngân sách địa phương dự kiến dành cho dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tỷ lệ giải ngân của cả nước đạt khoảng 16,9%.

Theo Bộ Tài chính, tổng kế hoạch đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước năm 2026 được giao là 1.013.443,4 tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách trung ương chiếm 363.216,8 tỷ đồng, còn lại 650.226,6 tỷ đồng thuộc ngân sách địa phương. So với kế hoạch giao đầu năm, con số này đã được điều chỉnh tăng khi bổ sung thêm 18.095,4 tỷ đồng vốn trung ương, đồng thời các địa phương cũng chủ động bố trí thêm 13.136,2 tỷ đồng từ nguồn cân đối ngân sách.

Về phân bổ vốn, tổng kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước năm 2026 được Thủ tướng Chính phủ giao là hơn 1,013 triệu tỷ đồng. Đến thời điểm báo cáo, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ chi tiết khoảng 998.650 tỷ đồng. Như vậy, vẫn còn hơn 28.118 tỷ đồng chưa được phân bổ chi tiết, chủ yếu do đang hoàn thiện thủ tục đầu tư.

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, kết quả giải ngân hơn 16% sau hơn 4 tháng đầu năm cho thấy khối lượng công việc còn lại là rất lớn nếu muốn hoàn thành mục tiêu giải ngân trên 1 triệu tỷ đồng trong năm 2026. Thực trạng cho thấy những vướng mắc kéo dài trong quá trình triển khai đầu tư công vẫn chưa được xử lý triệt để. Các khó khăn chủ yếu tập trung ở thủ tục chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, năng lực tổ chức thực hiện dự án ở một số đơn vị. Việc chậm phân bổ vốn kéo theo chậm giải ngân, tạo ra vòng luẩn quẩn ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng nguồn lực ngân sách. Nếu không có những giải pháp quyết liệt hơn trong thời gian tới, nguy cơ không hoàn thành kế hoạch năm là hoàn toàn hiện hữu, đồng thời giảm hiệu ứng lan tỏa của dòng vốn đầu tư công đối với nền kinh tế. Diễn biến những tháng tiếp theo sẽ mang tính quyết định, đặc biệt khi áp lực giải ngân dồn vào các quý cuối năm.

Tại Hội nghị toàn quốc về Thúc đẩy phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 tổ chức cuối tháng 4 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ khẳng định đầu tư công là nguồn lực then chốt để phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại và tạo đà tăng trưởng kinh tế bền vững. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là giải ngân nhanh mà còn phải đảm bảo chất lượng công trình, an toàn lao động, chống thất thoát, lãng phí và đặc biệt là phải gắn chặt việc phân bổ vốn với hiệu quả kinh tế - xã hội. Thủ tướng yêu cầu phải chấm dứt tình trạng đăng ký dự án mang tính “giữ chỗ”, vốn chờ dự án hoặc đầu tư dàn trải, manh mún; phải tập trung vốn cho các dự án trọng điểm, ưu tiên, đồng thời giảm tối thiểu 30% số lượng dự án trong giai đoạn 2026 - 2030 so với trước đây để nâng cao hiệu quả đầu tư. Về nhiệm vụ trong thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương khẩn trương xử lý dứt điểm các điểm nghẽn, phấn đấu giải ngân đạt 100% kế hoạch vốn năm 2026. Những đơn vị chưa hoàn thành việc phân bổ chi tiết vốn phải khẩn trương thực hiện, trường hợp chậm nhất đến ngày 10/05 phải báo cáo rõ nguyên nhân và trách nhiệm.

Cùng với đó, Bộ Tài chính được giao nghiên cứu phương án hợp nhất Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách nhà nước, đồng thời sửa đổi Luật Đấu thầu nhằm tháo gỡ vướng mắc thể chế. Bộ Tài chính cũng được yêu cầu xây dựng hệ thống KPI đánh giá tiến độ giải ngân, coi đây là công cụ giám sát và thúc đẩy trách nhiệm thực thi. Bộ Xây dựng và các địa phương phải tập trung giải quyết khó khăn về vật liệu xây dựng, rà soát quy hoạch mỏ trong quý II/2026 để đảm bảo nguồn cung ổn định cho các dự án…

Trước đó, ngày 24/4/2026, Quốc hội thông qua Nghị quyết 29/2026/QH16 (hiệu lực từ 1/5/2026) nhằm tạo cơ chế đặc thù tháo gỡ khó khăn cho hàng ngàn dự án tồn đọng và miễn/giảm truy cứu trách nhiệm hình sự, hành chính cho các vi phạm đất đai xảy ra trước đó nếu đáp ứng đủ điều kiện. Các quy định trong Nghị quyết áp dụng cho các sai phạm xảy ra trước ngày 1/8/2024 (trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực), cụ thể: không truy cứu trách nhiệm hình sự áp dụng với các hành vi vi phạm pháp luật về đất đai nhưng vì mục đích phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh và không có yếu tố tham nhũng. Điều kiện cụ thể để miễn hình sự: không gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước; dự án/công trình đã hoàn thành và mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội; không có khiếu nại, tố cáo (hoặc đã được giải quyết dứt điểm); trường hợp có gây thất thoát tài sản nhà nước vẫn có thể được xem xét nếu đã khắc phục toàn bộ hậu quả; không buộc tháo dỡ công trình đối với các vi phạm xây dựng trên đất, nếu công trình phù hợp với quy hoạch ở thời điểm hiện tại. Các cơ chế đặc thù quy định tại Nghị quyết này có hiệu lực thực hiện đến hết ngày 01/05/2029. Nghị quyết được kỳ vọng tạo "cú hích" pháp lý để khơi thông nguồn lực, giải quyết triệt để tình trạng pháp lý bị đình trệ của 2.610 dự án (cả dự án đầu tư công và dự án ngoài ngân sách nhà nước) đang tồn đọng kéo dài.

Tóm lược thị trường trong nước tuần từ 18-22/5

Thị trường ngoại tệ tuần từ 18-22/5, tỷ giá trung tâm tiếp tục được NHNN điều chỉnh nhẹ qua các phiên. Chốt ngày 22/5, tỷ giá trung tâm được niêm yết ở mức 25.134 VND/USD, tăng 3 đồng so với phiên cuối tuần trước đó.

NHNN niêm yết tỷ giá mua USD ở mức 23.928 VND/USD, cao hơn 50 đồng so với tỷ giá sàn; trong khi đó, giá bán USD được niêm yết mức ở mức 26.340 VND/USD, thấp hơn 50 đồng so với tỷ giá trần.

Tỷ giá đô-đồng liên ngân hàng trong tuần từ 18-22/5 biến động tăng - giảm đan xen. Kết thúc phiên 22/5, tỷ giá liên ngân hàng đóng cửa tại 26.368 VND/USD, tăng 12 đồng so với phiên cuối tuần trước đó.

Tỷ giá đô-đồng trên thị trường tự do cũng diễn biến theo xu hướng tăng - giảm nhẹ. Chốt phiên 22/5, tỷ giá tự do giảm 18 đồng ở chiều mua vào và 38 đồng ở chiều bán ra so với phiên cuối tuần trước đó, giao dịch tại 26.457 VND/USD và 26.557 VND/USD.

Thị trường tiền tệ liên ngân hàng tuần từ 18-22/5, lãi suất VND liên ngân hàng chủ yếu tăng qua các phiên ở tất cả các kỳ hạn. Kết thúc ngày 22/05, lãi suất VND liên ngân hàng giao dịch ở mức: qua đêm 6,70% (+1,40 điểm phần trăm); 1 tuần 6,30% (+0,70 điểm phần trăm); 2 tuần 7,05% (+1,05 điểm phần trăm); 1 tháng 6,90% (+0,30 điểm phần trăm).

Lãi suất USD liên ngân hàng dao động nhẹ qua các phiên, chốt phiên cuối tuần 22/5 giao dịch ở mức: qua đêm 3,67% (+0,01 điểm phần trăm); 1 tuần 3,70% (không đổi); 2 tuần 3,75% (không đổi) và 1 tháng 3,82% (+0,01 điểm phần trăm).

Trên thị trường mở tuần qua, ở kênh cầm cố, NHNN chào thầu 45.000 tỷ đồng với các kỳ hạn 7 ngày, 35 ngày và 56 ngày, lãi suất duy trì ở mức 4,5%. Kết quả tuần qua tất cả khối lượng này đều trúng thầu. Trong tuần có 52.000 tỷ đồng đáo hạn trên kênh cầm cố.

NHNN không chào thầu tín phiếu NHNN trong tuần từ 18-22/5.

Như vậy, tuần qua, NHNN hút ròng 7.000 tỷ đồng khỏi thị trường qua kênh thị trường mở. Có 301.578,83 tỷ đồng lưu hành trên kênh cầm cố.

Thị trường trái phiếu phiên 20/5, Kho bạc Nhà nước đấu thầu thành công 9.050 tỷ đồng/16.500 tỷ đồng trái phiếu chính phủ gọi thầu, tỷ lệ trúng thầu chỉ đạt 55%. Trong đó, kỳ hạn 5 năm huy động được toàn bộ 5.000 tỷ đồng gọi thầu, kỳ hạn 10 năm huy động được 5.000 tỷ đồng/11.000 tỷ đồng gọi thầu và kỳ hạn 15 năm huy động được 50 tỷ đồng/1.000 tỷ gọi thầu. Duy nhất kỳ hạn 30 năm không có khối lượng trúng thầu trong 500 tỷ gọi thầu. Lãi suất trúng thầu ở kỳ hạn 5 năm là 3,95% (+0,03 điểm phần trăm so với lần đấu thầu trước), 10 năm là 4,21% (+0,02 điểm phần trăm), 15 năm là 4,27% (không đổi).

Ngày 27/5, Kho bạc Nhà nước dự kiến chào thầu 17.000 tỷ đồng trái phiếu chính phủ, trong đó kỳ hạn 3 năm chào thầu 500 tỷ đồng, kỳ hạn 5 năm chào thầu 6.000 tỷ đồng, kỳ hạn 10 năm chào thầu 9.000 tỷ đồng, kỳ hạn 15 năm chào thầu 1.000 tỷ đồng và kỳ hạn 30 năm chào thầu 500 tỷ đồng.

Giá trị giao dịch Outright và Repos trên thị trường thứ cấp tuần qua đạt trung bình 15.294 tỷ đồng/phiên, tăng nhẹ so với mức 14.413 tỷ đồng/phiên của tuần trước đó. Lợi suất trái phiếu chính phủ đi ngang ở các kỳ hạn từ 3 năm trở xuống trong khi tăng nhẹ ở các kỳ hạn còn lại. Chốt phiên 22/5, lợi suất trái phiếu chính phủ giao dịch quanh 1 năm là 3,27% (không đổi); 2 năm là 3,37% (không đổi); 3 năm là 3,45% (không đổi); 5 năm là 4,06% (+0,01điểm phần trăm); 7 năm là 4,13% (+0,001 điểm phần trăm); 10 năm là 4,25% (+0,01 điểm phần trăm); 15 năm là 4,38% (+0,03 điểm phần trăm); 30 năm là 4,49% (+0,02 điểm phần trăm).

Thị trường chứng khoán tuần từ 18-22/5 tiêu cực trở lại, VN-Index chính giảm qua hầu hết các phiên. Kết thúc phiên 22/5, VN-Index đứng ở mức 1.877,13 điểm, giảm mạnh 44,47 điểm (-2,31%) so với phiên cuối tuần trước đó; HNX-Index tăng 10,09 điểm (+3,92%) lên mức 267,51 điểm; UPCoM-Index giảm 0,75 điểm (-0,59%) còn 125,65 điểm.

Thanh khoản thị trường trung bình đạt gần 25.800 tỷ đồng/phiên, tăng nhẹ so với mức 22.670 tỷ đồng/phiên của tuần trước đó. Khối ngoại tiếp tục bán ròng mạnh hơn 5.500 tỷ đồng trên cả 3 sàn.

Tin quốc tế

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) công bố biên bản cuộc họp tháng 4, đồng thời cơ quan này chính thức đón Tân Chủ tịch Kevin Warsh. Trong biên bản cuộc họp tháng 4 công bố ngày 21/5, Fed nhận định lạm phát vẫn ở mức cao so với mục tiêu dài hạn 2%. Bên cạnh đó, tốc độ tăng trưởng việc làm vẫn thấp và tỷ lệ thất nghiệp gần như không thay đổi trong những tháng gần đây. Hầu hết các quan chức đồng quan điểm rằng diễn biến tại Trung Đông đang làm gia tăng đáng kể sự bất định đối với triển vọng kinh tế, và việc giữ nguyên mức lãi suất chính sách là hợp lý ở thời điểm này.

Một số thành viên cho rằng sẽ phù hợp để cắt giảm lãi suất chính sách khi có các dấu hiệu rõ ràng cho thấy quá trình hạ lạm phát quay trở lại đúng hướng, hoặc có bằng chứng về sự suy yếu hơn nữa của thị trường lao động.

Tuy nhiên, đa số các thành viên nhấn mạnh việc tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ có thể trở nên cần thiết nếu lạm phát dai dẳng trên mức 2%. Bên cạnh đó, Fed khẳng định chính sách tiền tệ sẽ không đi theo một lộ trình cố định và các quyết định trong tương lai sẽ dựa theo dữ liệu trong từng cuộc họp.

Tiếp theo, ngày 22/5, Tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã có lễ tuyên thệ tại Nhà Trắng, chính thức trở thành người điều hành ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới. Trong bài phát biểu sau khi tuyên thệ, ông Warsh nhấn mạnh nhiệm vụ của Fed là thúc đẩy sự ổn định giá cả và tối đa hóa việc làm.

Sau sự kiện này, thị trường không thay đổi kỳ vọng về đường đi lãi suất chính sách của Fed, công cụ dự báo của CME cho thấy có khả năng cơ quan này sẽ tăng lãi suất chính sách vào cuộc hop tháng 12/2026.

Trong tuần này, thế giới chờ đợi các thông tin quan trọng về chỉ báo lạm phát PCE lõi tại Mỹ, được công bố vào tối ngày 28/05 theo giờ Việt Nam và có khả năng ảnh hưởng tới niềm tin thị trường về lãi suất chính sách.

Kinh tế nước Anh ghi nhận nhiều chỉ báo đáng chú ý. Đầu tiên, về lạm phát, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) toàn phần và CPI lõi tại nước Anh lần lượt tăng 2,8% và 2,5% so với cùng kỳ trong tháng 4, cùng thấp hơn mức tăng 3,3% và 3,1% ở tháng trước đó, đồng thời thấp hơn mức 3,0% và 2,6% theo dự báo.

Về thị trường lao động, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp nước này tăng thêm 26,5 nghìn đơn trong tháng 4, cao hơn nhiều so với mức 4,9 nghìn đơn của tháng trước đó và cũng cao hơn mức 23,1 nghìn theo dự báo. Bên cạnh đó, tỷ lệ thất nghiệp tại Anh trong tháng vừa qua leo lên mức 5,0%, trái với dự báo tiếp tục đi ngang ở mức 4,9% như kết quả ghi nhận ở tháng 4. Ở phần tích cực trên thị trường lao động, thu nhâp bình quân của người lao động Anh tăng 4,1% ba tháng so với cùng kỳ trong 3 tháng 2-3-4, cao hơn so với mức tăng 3,9% ở 3 tháng 1-2-3 và cao hơn mức 3,8% theo dự báo.

Tiếp theo, chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) lĩnh vực sản xuất tại Anh đi ngang ở mức 53,7 điểm trong tháng 5, trái với dự báo giảm xuống còn 52,9 điểm. PMI lĩnh vực dịch vụ trong tháng này giảm mạnh xuống còn 47,9 điểm từ mức 52,7 điểm trong tháng 4, sâu hơn nhiều so với mức 51,7 điểm theo dự báo. Cuối cùng, doanh số bán lẻ tại Anh ghi nhận sự suy giảm 1,3% so với tháng trước trong tháng 4 sau khi tăng 0,6% ở tháng trước đó, sâu hơn nhiều so với dự báo giảm 0,6%. So với cùng kỳ, chỉ báo này ghi nhận sự đi ngang 0,0%.