Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Điện mặt trời ngóng cơ chế giá

Thạch Bình
Thạch Bình  - 
Các pháp lý về cơ chế mua bán điện năng lượng tái tạo đang được Bộ Công Thương rốt ráo hoàn thiện. Tuy nhiên, các quy định về giá mua bán vẫn còn bất cập, cần tiếp tục nghiên cứu đưa ra lựa chọn phù hợp.
aa

Chốt cơ chế “thỏa thuận giá”

Tại buổi làm việc với Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà vừa diễn ra vào đầu tuần, đại diện lãnh đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, quan điểm của Bộ Công Thương trong dự thảo Nghị định quy định về cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) là cho phép mua bán điện mặt trời không giới hạn. Các bên tham gia sẽ chi trả toàn bộ chi phí cho EVN trong bảo đảm an toàn lưới điện, vận hành và truyền tải.

Cụ thể, các quy định về mua bán điện trực tiếp qua đường dây riêng hoặc qua lưới điện quốc gia đều được thể hiện chi tiết trong dự thảo. Theo đó, mua bán điện trực tiếp qua đường dây riêng sẽ áp dụng cho các khách hàng ở gần nguồn phát điện, không sử dụng lưới điện truyền tải và phân phối. Việc mua bán điện trong trường hợp này được thực hiện đơn giản, giá điện được thỏa thuận giữa đơn vị phát điện và khách hàng.

Trường hợp mua bán điện trực tiếp qua lưới điện quốc gia sẽ áp dụng cho các khách hàng ở xa nguồn phát, thực hiện mua điện qua thị trường điện giao ngay. Khách hàng có trách nhiệm thanh toán theo giá thị trường cộng với các loại giá dịch vụ (bao gồm: giá truyền tải điện, giá phân phối điện, giá điều độ vận hành hệ thống điện, giá điều hành giao dịch thị trường điện lực, giá dịch vụ phụ trợ hệ thống điện và các chi phí thanh toán khác). Đơn vị phát điện phải là điện năng lượng tái tạo mới được phép bán điện trực tiếp cho khách hàng.

Đối với dự thảo Nghị định quy định cơ chế chính sách khuyến khích điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu, cũng theo EVN, hiện nay Bộ Công Thương đã tiến hành xong các đợt tham vấn kỹ thuật. Quan điểm chung của ngành Công Thương là cho phép phát triển không giới hạn loại hình điện mặt trời mái nhà không đấu nối vào lưới điện quốc gia.

Trường hợp cơ sở phát điện muốn nối lưới thì được ghi nhận số lượng điện phát vào hệ thống nhưng không được thanh toán. Tổng công suất điện mặt trời mái nhà đấu nối vào lưới điện quốc gia được giới hạn không vượt quá công suất được phân bổ trong kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII (tức không vượt quá 2.600 MW).

Như vậy, tính đến thời điểm hiện tại, liên quan đến các Nghị định về mua bán điện mặt trời, điểm nổi bật nhất là Bộ Công Thương đã chốt được cơ chế giá thỏa thuận áp dụng đối với các nhà máy điện năng lượng tái tạo. Riêng đối với điện mặt trời mái nhà theo mô hình tự sản, tự tiêu, Bộ này bảo lưu quan điểm mua 0 đồng đối với các cơ sở phát điện mặt trời áp mái khi có nhu cầu đấu nối vào lưới điện quốc gia.

Điện mặt trời ngóng cơ chế giá
Các chuyên gia cho rằng cần có thêm chính sách hỗ trợ, ưu đãi cho các đối tượng cần khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu ở các khu vực đặc thù

Cần tính toán giá mua phù hợp

Theo ghi nhận từ thị trường, thông tin về cơ chế mua bán điện theo thỏa thuận của Bộ Công Thương được cộng đồng doanh nghiệp hoan nghênh và trông đợi. Nhiều doanh nghiệp các lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu cho rằng việc đẩy nhanh cơ chế DPPA sẽ giúp doanh nghiệp có thể tiếp cận, sử dụng điện tái tạo sớm để đạt chứng chỉ xanh gắn cho hàng hóa. Điều này sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh đáng kể khi thực hiện lộ trình về chứng chỉ carbon và các cam kết xanh hóa sản phẩm xuất khẩu.

Tuy nhiên, theo các doanh nghiệp ngành điện tái tạo, cơ chế giá thỏa thuận cần tiếp tục được nghiên cứu kỹ lưỡng để đảm bảo lợi ích cho các nhà máy điện cũng như tăng cơ hội tiếp cận “điện xanh” cho các doanh nghiệp các ngành nghề.

Nhiều chuyên gia cho rằng, hiện nay Việt Nam chưa áp dụng giá điện 2 thành phần, nên việc chuẩn bị và duy trì sẵn sàng công suất cung cấp cho trung tâm dữ liệu có DPPA với một số nhà máy năng lượng tái tạo có thể sẽ tăng chi phí lớn. Vì thế, trong thỏa thuận bán dịch vụ, có thể cộng thêm phí công suất, lúc đó giá bán điện trực tiếp có thể cao hơn giá hiện tại.

Mặc dù vậy, cơ chế mua điện thỏa thuận mà ngành Công Thương đưa vào trong dự thảo Nghị định cũng là bước tiến quan trọng về pháp lý được cộng đồng DN trông đợi với kỳ vọng có thể tiếp cận nguồn điện tái tạo với giá phù hợp và có sự cạnh tranh thay vì chỉ có thể mua điện từ bên bán duy nhất là EVN như hiện nay.

Riêng đối với các chính sách đối với điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu, các chuyên gia tại Hiệp hội Năng lượng Việt Nam cho rằng, Bộ Công Thương cần nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng các tác động của chính sách mua điện 0 đồng.

Theo đó, hiện nay hầu như tất cả các cơ sở điện mặt trời mái nhà đều có nhu cầu mua điện (ngoài phần tự phát) nên nhu cầu nối lưới là nhu cầu tự nhiên. Nếu nối lưới mà không phát điện vào lưới hệ thống điện mặt trời mái nhà sẽ phải lắp bộ chống phát ngược (zero export), dẫn đến lãng phí xã hội, đồng thời tạo ra nhiều bất lợi về kỹ thuật và khả năng vận hành lâu dài.

Các quy định liện quan đến giá mua điện đối với các cơ sở phát điện mặt trời mái nhà khi đấu nối vào lưới điện quốc gia cũng cần cân nhắc cụ thể về “lợi và hại” của sản lượng điện này. Trong chừng mực nào đó có thể xem xét, cho phép hạch toán vào chi phí đầu tư cung cấp điện cho vùng sâu, vùng xa, không được coi là lợi nhuận của bên cung cấp điện.

Việc quy định “không thanh toán” “ghi nhận với giá 0 đồng” với quan điểm chống trục lợi chính sách về lâu dài sẽ không khuyến khích người dân, doanh nghiệp đầu tư điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu, trong khi Chính phủ đặt mục tiêu “phấn đấu đến năm 2030 có 50% các tòa nhà công sở và 50% nhà dân sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu” (Quyết định số 500/QĐ-TTg). Vì thế, cần có có quy định cụ thể về thời gian ngắn hạn áp dụng việc “không thanh toán” hoặc “không mua bán” với sản lượng điện này.

Ngoài ra, Nghị định cũng nên bổ sung thêm các chính sách hỗ trợ, mang lại các ưu đãi cho các đối tượng cần khuyến khích khi phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu. Chẳng hạn tại các khu vực vùng sâu, vùng xa, khu vực có yếu tố thời tiết ít thuận lợi hoặc truyền tải điện khó khăn có thể cho phép dùng cơ chế bù trừ, chẳng hạn khi phát vào lưới 3-4 kWh thì được trừ 1 kWh khi mua điện. Hoặc đối với các hộ điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu có bộ lưu trữ, nên cho phép bán vào hệ thống điện trong giờ cao điểm từ 4-7 giờ chiều, và có thể giá cao hơn giá mua trung bình để khuyến khích lắp bộ lưu trữ điện, hỗ trợ hiệu quả hệ thống trong thời gian này.

Thạch Bình

Tin liên quan

Tin khác

Xóa bỏ 99% dòng thuế: Cánh cửa vàng từ CEPA cho doanh nghiệp Việt

Xóa bỏ 99% dòng thuế: Cánh cửa vàng từ CEPA cho doanh nghiệp Việt

Sau hơn 9 tháng chính thức có hiệu lực, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Việt Nam - UAE (CEPA) đang tạo đòn bẩy thuế quan vượt trội, mở rộng cánh cửa để doanh nghiệp Việt bứt phá xuất khẩu sang khu vực Trung Đông giàu tiềm năng.
Phải chuẩn bị gì khi thực hiện IFRS?

Phải chuẩn bị gì khi thực hiện IFRS?

Chuyển sang Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) không chỉ là thay cách lập báo cáo. Kinh nghiệm doanh nghiệp cho thấy những khoản đầu tư cho dữ liệu, nhân sự, công nghệ cần được tính toán cùng nhu cầu huy động vốn và năng lực quản trị.
Nâng giá trị cà phê Việt từ nền tảng bền vững

Nâng giá trị cà phê Việt từ nền tảng bền vững

Nâng chất lượng, cải thiện sinh kế người trồng và chia sẻ trách nhiệm trong chuỗi cung ứng là những nền tảng để cà phê Việt Nam gia tăng giá trị. Sự đồng hành lâu dài giữa doanh nghiệp và nông dân góp phần chuyển lợi thế sản lượng thành sức cạnh tranh bền vững.
Kiểm soát dữ liệu không tốt, doanh nghiệp có thể phải trả giá đắt

Kiểm soát dữ liệu không tốt, doanh nghiệp có thể phải trả giá đắt

Một tài khoản chưa thu hồi, một danh sách khách hàng lưu trong email cá nhân có thể để lại rủi ro cho doanh nghiệp. Khi mất kiểm soát dữ liệu, chi phí khắc phục, trách nhiệm pháp lý và nguy cơ gián đoạn kinh doanh cùng đặt sức ép lên nguồn lực vốn hạn chế của doanh nghiệp nhỏ và vừa.
PMI lĩnh vực sản xuất: Động lực phục hồi, sức ép chi phí và vai trò của chính sách tiền tệ

PMI lĩnh vực sản xuất: Động lực phục hồi, sức ép chi phí và vai trò của chính sách tiền tệ

Hoạt động sản xuất của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong 10 tháng đầu năm 2026, thể hiện qua chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) liên tục nằm trên ngưỡng 50 điểm. Tuy nhiên, đằng sau tín hiệu tích cực này là những diễn biến không đồng nhất, với đơn hàng phục hồi, sản lượng mở rộng nhưng việc làm chưa tăng ổn định, trong khi chi phí nguyên liệu, nhiên liệu và vận tải vẫn tạo sức ép lên doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có vai trò quan trọng trong việc duy trì khả năng tiếp cận vốn, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và tạo thêm việc làm.
Gỡ ‘nút thắt’ nội địa hóa để vốn FDI thực sự lan tỏa

Gỡ ‘nút thắt’ nội địa hóa để vốn FDI thực sự lan tỏa

Dù thu hút FDI lập kỷ lục 54,85 tỷ USD, tỷ lệ nội địa hóa tại Việt Nam mới đạt 20 - 25%. Gắn ưu đãi đầu tư với cam kết phát triển nhà cung ứng nội địa là chìa khóa nâng tầm doanh nghiệp Việt.
Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Dòng vốn đầu tư quốc tế đang dịch chuyển vào các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất tiên tiến và đổi mới sáng tạo. Các tập đoàn toàn cầu không chỉ quan tâm đến chi phí, ưu đãi mà còn chú trọng năng lực vận hành, trình độ công nghệ và hệ sinh thái cung ứng. Điều này mở ra cơ hội nhưng cũng đặt doanh nghiệp Việt Nam trước yêu cầu nâng cấp năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

Thông tin từ Tổng công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PETROCONS) cho biết, đang tìm nhà đầu tư khu đất rộng 3.400 m2 tại xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ.
Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet vừa được vinh danh với hai giải thưởng tại World Business Outlook Awards 2026, gồm “Hãng hàng không có hoạt động quan hệ nhà đầu tư tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Investor Relations Airline – Global 2026) và “Chiến lược tài chính doanh nghiệp tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Corporate Finance Strategy – Global 2026). Các giải thưởng ghi nhận nỗ lực của hãng trong việc nâng cao chất lượng công bố thông tin với nhà đầu tư và xây dựng chiến lược huy động vốn nhằm hỗ trợ tăng trưởng dài hạn.
Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Khi hành lang pháp lý dần định hình, việc chủ động rà soát hệ thống và chuẩn hóa năng lực vận hành như cách EmbedIT và VNFITE phối hợp triển khai được xem là nền tảng để kiến tạo giá trị dài hạn.