Doanh nghiệp tìm lời giải linh hoạt mùa đại hội cổ đông

Doanh nghiệp linh hoạt kết hợp cổ tức tiền mặt và cổ phiếu nhằm vừa đảm bảo lợi ích cổ đông, vừa tích lũy nguồn lực cho chu kỳ tăng trưởng mới

Điển hình là Công ty CP Vinhomes (mã: VHM), khi cổ đông đã thông qua phương án chia cổ tức năm tài chính 2025 với tỷ lệ khá cao. Theo đó, doanh nghiệp dự kiến chi trả cổ tức tiền mặt lên tới 60% vốn điều lệ, tương ứng 24.600 tỷ đồng, tức 6.000 đồng/cổ phiếu. Đồng thời, Vinhomes cũng lên kế hoạch chia cổ tức bằng cổ phiếu tỷ lệ 100%, qua đó có thể tăng vốn điều lệ từ 41.100 tỷ đồng lên 82.100 tỷ đồng nếu thực hiện thành công.

Đáng chú ý, đây là lần trở lại mạnh mẽ của cổ tức tiền mặt sau nhiều năm doanh nghiệp không chi trả (giai đoạn 2022–2024). Phương án “kép” này cho thấy chiến lược vừa củng cố niềm tin cổ đông, vừa chuẩn bị nguồn lực tài chính lớn cho các kế hoạch phát triển dài hạn.

Trong khi đó, Tổng công ty CP Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco, mã: SAB) lại tiếp tục duy trì chính sách cổ tức tiền mặt cao, phản ánh đặc thù dòng tiền ổn định. Doanh nghiệp dự kiến chi trả cổ tức đợt còn lại năm 2025 với tỷ lệ 30% (3.000 đồng/cổ phiếu), nâng tổng mức cổ tức cả năm lên 50%. Với hơn 1,28 tỷ cổ phiếu lưu hành, số tiền Sabeco chi ra ước tính vượt 3.800 tỷ đồng.

Ngược lại, nhóm doanh nghiệp tài chính - chứng khoán lại ưu tiên tích lũy vốn nhằm gia tăng năng lực cạnh tranh. Tại Công ty CP Chứng khoán VietinBank (VBSE), cổ đông đã thông qua phương án chia cổ tức hoàn toàn bằng cổ phiếu với tỷ lệ 28%, qua đó nâng vốn điều lệ lên khoảng 2.722 tỷ đồng. Trong bối cảnh dư nợ margin duy trì quanh 4.500 tỷ đồng và mảng môi giới vẫn là trụ cột, nhu cầu bổ sung vốn là cấp thiết.

Thực tế, quy mô vốn hiện tại vẫn là điểm nghẽn nếu VBSE muốn cạnh tranh với các công ty chứng khoán hàng đầu là nơi vốn điều lệ phổ biến đã đạt 10.000–14.000 tỷ đồng. Vì vậy, việc giữ lại lợi nhuận dưới dạng cổ tức cổ phiếu được xem là bước đi hợp lý để củng cố nền tảng tài chính.

Ở chiều ngược lại, những doanh nghiệp có dòng tiền đột biến lại mạnh tay “chia sẻ” với cổ đông. Công ty CP PAN Group là ví dụ điển hình khi quyết định chia cổ tức tiền mặt 30% là mức cao nhất trong 18 năm, sau khi thu về lượng tiền lớn từ thoái vốn tại Bibica. Với lượng tiền mặt hơn 2.000 tỷ đồng, PAN vẫn duy trì phát hành cổ phiếu thưởng tỷ lệ 20%, cho thấy sự cân đối giữa chia lợi nhuận và tích lũy vốn.

Tương tự, Tập đoàn Hòa Phát cũng đang tìm cách dung hòa hai mục tiêu. Doanh nghiệp dự kiến chia cổ tức năm 2025 ở mức 15%, gồm 5% tiền mặt và 10% cổ phiếu. Đây là lần đầu tiên Hòa Phát quay lại chia cổ tức tiền mặt sau ba năm chỉ phát hành cổ phiếu, đồng thời vẫn giữ lại khoảng 7.670 tỷ đồng để tái đầu tư các dự án lớn như thép chất lượng cao.

Không chỉ dừng lại ở chính sách cổ tức, mùa đại hội năm nay còn chứng kiến làn sóng tăng vốn mạnh mẽ, đặc biệt trong ngành ngân hàng và sản xuất, những lĩnh vực đòi hỏi nguồn lực tài chính lớn để mở rộng quy mô.

Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) là một trong những trường hợp tiêu biểu khi trình kế hoạch nâng vốn điều lệ lên tối đa 102.687 tỷ đồng thông qua nhiều kênh, bao gồm trả cổ tức bằng cổ phiếu 15%, chào bán cho cổ đông hiện hữu và phát hành riêng lẻ. Song song, ngân hàng vẫn duy trì cổ tức tiền mặt 10%, đưa tổng tỷ lệ cổ tức lên 25%.

Chiến lược “hai trong một” này giúp MB vừa đảm bảo lợi ích trước mắt cho cổ đông, vừa gia tăng năng lực tài chính để phục vụ mục tiêu tăng trưởng tín dụng 30–35% trong năm 2026, trong bối cảnh biên lãi ròng chịu áp lực từ chi phí vốn gia tăng.

Cùng xu hướng, Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB) dự kiến nâng vốn điều lệ lên gần 58.800 tỷ đồng, đồng thời chia cổ tức tổng tỷ lệ 16% (bao gồm cả tiền mặt và cổ phiếu). Phương án này không chỉ đảm bảo lợi ích cổ đông mà còn tạo nguồn lực cho tăng trưởng tín dụng và đầu tư dài hạn.

Ở nhóm doanh nghiệp sản xuất, Công ty CP Thép Nam Kim tiếp tục đẩy mạnh tăng vốn thông qua chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, dự kiến thu về gần 1.500 tỷ đồng để đầu tư nhà máy mới và bổ sung vốn lưu động. Trong bối cảnh tỷ lệ đòn bẩy cao, việc tăng vốn cổ phần là giải pháp giảm áp lực tài chính.

Trong khi đó, Công ty CP Đầu tư Thương mại SMC cũng triển khai phát hành cổ phiếu theo tỷ lệ 2:1 nhằm huy động khoảng 368 tỷ đồng, phục vụ tái cấu trúc tài chính khi hệ số đòn bẩy đã vượt 200% vốn chủ sở hữu.

Có thể thấy, việc dung hòa giữa lợi ích ngắn hạn của cổ đông và nhu cầu tăng trưởng dài hạn luôn là bài toán phức tạp. Những doanh nghiệp có dòng tiền ổn định thường ưu tiên cổ tức tiền mặt, trong khi các doanh nghiệp đang mở rộng quy mô lại nghiêng về giữ lại lợi nhuận thông qua cổ tức cổ phiếu.

Tuy nhiên, xu hướng kết hợp cả hai hình thức đang ngày càng phổ biến, trở thành “lời giải” linh hoạt trong bối cảnh thị trường biến động và nhu cầu vốn gia tăng. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì niềm tin của cổ đông mà còn tạo nền tảng tài chính vững chắc cho chu kỳ tăng trưởng tiếp theo.

Trong dài hạn, chính sách cổ tức sẽ tiếp tục là thước đo quan trọng phản ánh sức khỏe tài chính và chiến lược phát triển của doanh nghiệp. Và hơn hết, sự linh hoạt, thay vì cứng nhắc, đang trở thành yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp thích ứng và bứt phá trong giai đoạn mới của thị trường.