Dự thảo Luật Bảo hiểm tiền gửi (sửa đổi): Thay đổi quy định về hoạt động trả tiền bảo hiểm để bảo vệ tốt hơn quyền lợi người gửi tiền

HG - 11:40 | 24/10/2025

Sau 12 năm triển khai thực hiện, Luật Bảo hiểm tiền gửi (BHTG) đang được xem xét sửa đổi, bổ sung để các quy định về BHTG thực sự đem lại hiệu quả, bảo vệ tốt quyền lợi của người gửi tiền, góp phần duy trì sự ổn định của hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD), bảo đảm sự phát triển an toàn và lành mạnh của hoạt động ngân hàng. Một trong những nội dung sửa đổi quan trọng thu hút sự quan tâm của người gửi tiền là hoạt động trả tiền bảo hiểm.

Sửa đổi Luật Bảo hiểm tiền gửi để đáp ứng yêu cầu phát triển ngành Ngân hàng trong kỷ nguyên mới Bảo vệ tối ưu người gửi tiền và ổn định hệ thống tổ chức tín dụng

Về thời điểm phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm

Trong tờ trình dự thảo Luật BHTG (sửa đổi), Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, quy định hiện hành về thời điểm chi trả tiền gửi được bảo hiểm chưa đảm bảo tính kịp thời, chưa có cơ sở để Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (BHTGVN) thực hiện chi trả tiền gửi sớm hơn, ngay khi TCTD xảy ra sự kiện có nguy cơ gây mất an toàn hệ thống. Việc tổ chức BHTG chỉ có thể thực hiện chi trả tiền gửi sau khi TCTD đã có quyết định phá sản sẽ không đảm bảo được vai trò của BHTGVN trong việc ổn định tâm lý người gửi tiền, ngăn chặn nguy cơ đổ vỡ, bảo vệ tốt nhất quyền lợi người gửi tiền. Mặt khác, thời điểm phát sinh nghĩa vụ chi trả chưa thống nhất với quy định tại Luật Các TCTD và chưa phù hợp với thực tiễn, dẫn đến hạn chế vai trò của BHTGVN trong việc chi trả cho người gửi tiền.

Theo dự thảo Luật BHTG (sửa đổi), nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm phát sinh kể từ một trong các thời điểm sau:

(1) Phương án phá sản TCTD được phê duyệt hoặc NHNN có văn bản xác định chi nhánh ngân hàng nước ngoài mất khả năng chi trả tiền gửi cho người gửi tiền.

Việc đề xuất bổ sung quy định này để đồng bộ với quy định tại Luật Các TCTD

(2) NHNN có văn bản đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi của TCTD được kiểm soát đặc biệt có lỗ lũy kế lớn hơn 100% giá trị của vốn điều lệ và các quỹ dự trữ theo báo cáo tài chính đã được kiểm toán gần nhất.

Theo quy định tại Luật TCTD, BHTGVN chỉ có thể chi trả cho người gửi tiền sau khi phương án phá sản TCTD được phê duyệt. Tuy nhiên, trên thực tế, việc phê duyệt phương án phá sản TCTD thường kéo dài và rất khó để thực hiện. Vì vậy, cần phải xác định thời điểm phát sinh nghĩa vụ chi trả sớm hơn, tạo điều kiện thuận lợi hơn để BHTGVN chi trả cho người gửi tiền.

Thời điểm phát sinh nghĩa vụ chi trả tại Luật Các TCTD gắn với 3 điều kiện đồng thời: i) TCTD phải đặt vào kiểm soát đặc biệt; ii) TCTD có lỗ lũy kế lớn hơn 100% giá trị của vốn điều lệ và các quỹ dự trữ theo báo cáo tài chính đã được kiểm toán gần nhất; iii) NHNN có văn bản đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi. Về mặt kỹ thuật, khi đã xảy ra đồng thời 3 điều kiện nói trên, TCTD sẽ không thể tiếp tục hoạt động. Vì vậy, việc BHTGVN chi trả vào thời điểm này là phù hợp và cần thiết, đảm bảo phát huy đúng vai trò cốt lõi của tổ chức BHTG là bảo vệ người gửi tiền.

Theo NHNN, quy định về chi trả sớm tại dự thảo Luật BHTG (sửa đổi) giúp người gửi tiền nhanh chóng tiếp cận khoản tiền gửi được bảo hiểm, củng cố niềm tin, qua đó hạn chế hiện tượng rút tiền hàng loạt. Đây cũng là một biện pháp giúp nhanh chóng xử lý dứt điểm các TCTD yếu kém khi tiền gửi của người dân đã được chi trả theo quy định.

(3) Để bảo đảm an toàn hệ thống, trật tự an toàn xã hội theo quy định tại khoản 4 Điều 162 Luật Các TCTD, NHNN báo cáo Chính phủ quyết định việc yêu cầu tổ chức BHTG chi trả trong trường hợp TCTD được kiểm soát đặc biệt bị mất hoặc có nguy cơ mất khả năng chi trả theo pháp luật các TCTD.

Quy định này được đưa ra để xử lý trường hợp TCTD được kiểm soát đặc biệt có quy mô lớn. Theo đó, việc cho phá sản hoặc đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi của TCTD quy mô lớn có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn hệ thống, trật tự an toàn xã hội. Quy định này là rất cần thiết để tạo thêm kênh chi trả của BHTGVN khi một TCTD quy mô lớn gặp vấn đề (hạn chế phải sử dụng kênh cho vay đặc biệt của NHNN hoặc của BHTGVN).

Về hạn mức trả tiền bảo hiểm

Theo dự thảo Luật BHTG (sửa đổi), Thống đốc NHNN quy định hạn mức trả tiền bảo hiểm trong từng thời kỳ. Khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm, trong trường hợp đặc biệt, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quyết định hạn mức chi trả vượt hạn mức quy định, tối đa bằng toàn bộ các khoản tiền gửi được bảo hiểm của người gửi tiền tại tổ chức tham gia BHTG khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm. Hạn mức chi trả BHTG trong trường hợp thực hiện phương án phá sản TCTD được kiểm soát đặc biệt thực hiện theo quy định của Luật các TCTD.

Như vậy, tại dự thảo Luật BHTG (sửa đổi), thẩm quyền quy định về hạn mức trả tiền bảo hiểm trong từng thời kỳ được phân cấp cho Thống đốc NHNN thay vì Thủ tướng Chính phủ theo quy định tại Luật BHTG hiện hành. Điều này, theo các chuyên gia, phù hợp chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền của Đảng, Nhà nước; đồng thời phù hợp với thẩm quyền, chức năng, nhiệm vụ của NHNN. Cách tiếp cận này cũng đảm bảo tính linh hoạt, giảm bớt thủ tục trong việc thay đổi hạn mức trả tiền bảo hiểm.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, quy định về trường hợp đặc biệt cho phép Thống đốc NHNN quyết định hạn mức chi trả tối đa bằng toàn bộ các khoản tiền gửi được bảo hiểm của người gửi tiền là cần thiết. Bởi đây là một công cụ ứng phó khủng hoảng, bảo đảm Nhà nước có thể bảo vệ toàn bộ quyền lợi hợp pháp của người gửi tiền khi xảy ra sự cố nghiêm trọng, qua đó ngăn ngừa nguy cơ rút tiền hàng loạt và duy trì ổn định hệ thống tài chính - ngân hàng.

Mặt khác, hạn mức chi trả BHTG hiện hành được quy định từ năm 2021. Đến thời điểm hiện nay, hạn mức này đã bộc lộ nhiều bất cập. Việc điều chỉnh tăng hạn mức trả tiền bảo hiểm là cần thiết và đề nghị BHTGVN xem xét trình Thống đốc NHNN điều chỉnh tăng hạn mức trả tiền bảo hiểm sau khi Luật BHTG (sửa đổi) được thông qua nhằm bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền.

Tin khác

VietinBank bắt tay GreenHouse và Ingrid International: Thúc đẩy hệ sinh thái xanh AI và chuyển đổi số toàn diện

VietinBank chính thức triển khai hợp tác chiến lược 3 bên cùng Công ty Cổ phần Văn hóa Ngôi Nhà Xanh (GreenHouse) - đơn vị vận hành nền tảng và Ingrid International Pte. Ltd (Ingrid International) - đơn vị tư vấn chiến lược, phát triển hệ sinh thái, hướng tới xây dựng hệ sinh thái xanh AI & thông minh, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển bền vững tại Việt Nam.

BVBank và FWD Việt Nam ký kết hợp tác chiến lược phân phối bảo hiểm qua ngân hàng

Ngân hàng TMCP Bản Việt (“BVBank”, mã CK: BVB) và Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ FWD Việt Nam (“FWD”) chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược phân phối sản phẩm bảo hiểm nhân thọ qua kênh ngân hàng (bancassurance) trên toàn hệ thống BVBank. Sự kiện đánh dấu một bước đi quan trọng trong lộ trình hoàn thiện hệ sinh thái tài chính bán lẻ của BVBank ở chu kỳ tăng trưởng mới, đồng thời mở rộng sự hiện diện của FWD tại kênh bảo hiểm qua ngân hàng - hướng tới mang đến cho khách hàng giải pháp tài chính trọn vẹn, từ quản lý dòng tiền, tích lũy tài sản đến bảo vệ tương lai.

Dòng vốn kịp thời tạo sức bật cho doanh nghiệp

Trong bối cảnh các địa phương bước vào những tháng cuối năm với yêu cầu tăng tốc sản xuất, kinh doanh và hoàn thành các mục tiêu tăng trưởng, dòng vốn tín dụng đang tiếp tục phát huy vai trò là nguồn lực quan trọng hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng sản xuất, nắm bắt cơ hội thị trường. Tại địa bàn NHNN Chi nhánh Khu vực 12, hoạt động kết nối ngân hàng - doanh nghiệp được đẩy mạnh, nguồn vốn ưu tiên được khơi thông, góp phần tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế.

Tín dụng chính sách Đà Nẵng, mở rộng nguồn lực, giữ vững chất lượng

Trong 9 tháng năm 2026, Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) chi nhánh TP. Đà Nẵng vừa đẩy mạnh đưa vốn đến đúng đối tượng thụ hưởng, vừa chủ động tham mưu hoàn thiện cơ chế, bổ sung nguồn lực cho tín dụng chính sách. Qua đó, nguồn vốn ưu đãi tiếp tục tăng trưởng, chất lượng tín dụng được giữ vững, góp phần giảm nghèo, tạo việc làm và bảo đảm an sinh xã hội.

SeABank được vinh danh ở hai lĩnh vực cộng đồng và phát triển bền vững

Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HOSE: SSB) lần thứ 5 được vinh danh tại hệ thống giải thưởng “Ngân hàng Việt Nam tiêu biểu năm 2026” với hạng mục “Ngân hàng tiêu biểu vì cộng đồng”. Cùng với đó, SeABank nhận giải “Ngân hàng Phát triển Bền vững Tốt nhất Việt Nam 2026” trong khuôn khổ Global Banking & Finance Awards. Hai giải thưởng ghi nhận các hoạt động cộng đồng, tài chính bền vững và việc tích hợp các yếu tố môi trường, xã hội, quản trị vào hoạt động ngân hàng.

BAOVIET Bank được vinh danh “Ngân hàng có sản phẩm dịch vụ sáng tạo tiêu biểu 2026”

Ngày 30/9/2026, tại Khách sạn Rex Hotel (TP. Hồ Chí Minh), Ngân hàng TMCP Bảo Việt (BAOVIET Bank) được vinh danh tại Giải thưởng Ngân hàng Việt Nam tiêu biểu 2026 (Vietnam Retail Banking Awards – VOBA 2026) với danh hiệu “Ngân hàng có sản phẩm dịch vụ sáng tạo tiêu biểu 2026” dành cho Thẻ tín dụng nội địa BAOVIET Bank. Đây là lần thứ 3 ngân hàng đạt danh hiệu này, ghi nhận những nỗ lực đổi mới sản phẩm, nâng cao trải nghiệm khách hàng và phát triển các giải pháp thanh toán phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng Việt Nam.

OCB thông báo thay đổi tên gọi, địa điểm hoạt động PGD Sa Đéc (Đồng Tháp)

OCB chú trọng trong công tác đầu tư, khai trương trụ sở mới của các chi nhánh/phòng giao dịch tại những vị trí trung tâm sẽ giúp đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng

Vietcombank khai trương phòng chờ Vietcombank Priority Lounge tại Cam Ranh

Ngày 30/9/2026, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) khai trương phòng chờ Vietcombank Priority Lounge tại Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa. Đây là phòng chờ thương hiệu riêng thứ tư của ngân hàng, tiếp tục mở rộng hệ sinh thái đặc quyền và nâng cao trải nghiệm dành cho khách hàng ưu tiên.

Agribank và Vietnam Airlines hợp tác toàn diện, kết nối hệ sinh thái hàng không - tài chính ngân hàng

Ngày 30/9/2026, tại Hà Nội, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) và Tổng Công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) tổ chức Lễ ký kết Thỏa thuận hợp tác toàn diện giai đoạn 2026 - 2031. Thỏa thuận tạo khuôn khổ để hai bên mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực, phát huy lợi thế về mạng lưới, khách hàng, công nghệ và dịch vụ, qua đó gia tăng tiện ích và nâng cao trải nghiệm cho khách hàng.

SePay ra mắt SePay Lending, nền tảng kết nối vay vốn cho doanh nghiệp

SePay chính thức ra mắt SePay Lending, nền tảng kết nối các gói vay từ ngân hàng đối tác. Doanh nghiệp có thể tìm hiểu điều kiện vay, đăng ký trực tuyến và theo dõi tiến độ hồ sơ ngay trong hệ sinh thái SePay.