Fed có tăng lãi suất trong tháng 9: Vẫn là câu hỏi ngỏ

Fed ‘diều hâu’ hơn…

Phát biểu tại Hội nghị Jackson Hole hôm 28/8 Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã đưa ra cảnh báo rõ ràng hơn rằng tình trạng lạm phát dai dẳng có thể buộc Fed phải tăng lãi suất. Theo đó ông cho rằng, mức giá cao cần là trọng tâm chính của Fed và nhận định các điều kiện tài chính hiện không mang tính thắt chặt trên diện rộng. “Trọng tâm hàng đầu của Fed vào lúc này cần phải là vấn đề giá cả”, Kevin Warsh nhấn mạnh.

Ông cũng khẳng định, Fed “còn việc phải làm” nếu các nhà hoạch định chính sách không có được sự tin tưởng cần thiết rằng lạm phát đang giảm về mức 2%. “Tiêu chuẩn của tôi là: Chúng tôi phải tin tưởng rằng lạm phát cơ bản đang tiến về mục tiêu đã định, một cách rõ ràng và với tốc độ đủ nhanh. Nếu không, chúng tôi sẽ còn việc phải làm. Đó là nhiệm vụ của chúng tôi”, ông nói.

Trong khi ngày càng nhiều quan chức Fed tỏ ra lo ngại với lạm phát và cho biết sẵn sàng tăng lãi suất. Trong phát biểu hôm thứ Ba (1/9), Thống đốc Fed Michael Barr cũng cho biết nếu lạm phát không hạ nhiệt nhanh chóng, đã đến lúc Fed cần tăng lãi suất.

"Lạm phát vẫn ở mức quá cao — và tình trạng này đã kéo dài hơn 5 năm qua," ông phát biểu tại Diễn đàn Cho vay Cơ hội Thứ hai (Second Chance Lending Forum). "Nếu lạm phát dường như không giảm tốc đủ mức, tôi cho rằng chúng ta cần hành động quyết liệt để tăng lãi suất".

Trước đó, cũng đã có không ít nhà hoạch định chính sách của Fed lên tiếng kêu gọi tăng lãi suất do lạm phát tại Mỹ đã chạy trên mục tiêu 2% trong Fed trong suốt 65 tháng qua. Lạm phát “vẫn rất dai dẳng và khó giảm, và chúng ta cần tiếp tục tìm cách phá vỡ tình trạng này” để đưa lạm phát trở lại mức 2%, Jeffrey Schmid - Chủ tịch Fed chi nhánh Kansas City phát biểu trên đài CNBC bên lề Hội nghị Jackson Hole.

Đặc biệt ông cho rằng mức lãi suất chính sách hiện tại của Fed – vốn được giữ nguyên trong khoảng 3,50% - 3,75% vào ngày 29/7 – dường như chưa mang tính thắt chặt. “Tôi không rõ chính sách lãi suất hiện nay đang thực sự kìm hãm điều gì”, ông nói.

… nhưng có thể chưa tăng trong tháng 9

Tuy nhiên theo các nhà phân tích, vẫn có không ít lý do có thể thuyết phục Chủ tịch Fed Kevin Warsh cùng các nhà hoạch định chính sách khác rằng việc tăng lãi suất là chưa cần thiết vào lúc này.

Đầu tiên là việc lạm phát giá tiêu dùng đã liên tục giảm tốc trong tháng 6 và tháng 7. Trong khi căng thẳng leo thang tại Trung Đông gần đây cũng chỉ đẩy giá dầu tăng lên quanh 95 USD/thùng, vẫn thấp hơn nhiều so với mức đỉnh của nó trong cuộc chiến này. Chưa kể, theo các chuyên gia, Fed rất có thể sẽ bỏ qua các cú sốc tạm thời về nguồn cung.

“Tôi tin rằng chúng ta đang chứng kiến ​​một cú sốc nguồn cung, và theo thông lệ, người ta sẽ không tăng lãi suất khi đối mặt với cú sốc nguồn cung trừ khi nhận thấy các tác động dây chuyền ở cấp độ hai hoặc cấp độ ba”, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent chia sẻ với CNBC hôm thứ Hai (31/8) trong một cuộc phỏng vấn bên lề hội nghị thượng đỉnh G20 tại Asheville, Bắc Carolina. “Trong khi đó, chúng ta thấy lạm phát cơ bản vẫn duy trì ở mức rất thấp và ổn định”.

Trong khi đó thị trường lao động đột ngột xấu đi với việc nền kinh tế để mất tới 23.000 việc làm trong tháng 7, tăng trưởng việc làm của hai tháng trước đó cũng được điều chỉnh giảm tới 103.000 việc làm.

Tất cả những điều đó khó có thể thuyết phục được phe ‘bồ câu’ (những người muốn giữa nguyên lãi suất) tại Fed và dường như phe này vẫn đang chiếm ưu thế áp đảo tại Uỷ ban Thị trường mở liên bang (FOMC) bao gồm 12 thành viên. Bằng chứng là tại cuộc họp tháng 7, chỉ có 3 thành viên của FOMC muốn tăng ngay lãi suất, trong khi có tới 9 thành viên còn lại đều ủng hộ giữ nguyên lãi suất, bao gồm cả Chủ tịch Fed Kevin Warsh.

Chưa hết, khi phân tích kỹ phát biểu của Chủ tịch Fed tại Jackson Hole, nhiều chuyên gia cho rằng, nó cũng tương tự như những phát biểu của ông trước đó khi chỉ khẳng định quyết tâm kiểm soát lạm phát, song lại không đưa ra bất cứ thông tin cụ thể nào về việc tăng lãi suất.

Theo Andrew Hollenhorst – Chuyên gia kinh tế của Citigroup, mặc dù các bình luận của Kevin Warsh mang quan điểm thắt chặt tiền tệ (diều hâu) hơn thường lệ, nhưng “chỉ ở mức độ nhẹ” và được đưa ra trong bối cảnh các dữ liệu kinh tế cho thấy không có nhu cầu cấp bách nào đối với việc thắt chặt chính sách tiền tệ.

“Tại cuộc họp FOMC tháng 7, không có sự đồng thuận về việc tăng lãi suất”, vị chuyên gia này dự báo. “Các dữ liệu kể từ thời điểm đó cho thấy lạm phát đã hạ nhiệt và đà tuyển dụng chậm lại. Sẽ không có sự đồng thuận để tăng lãi suất vào tháng 9. Chúng tôi kỳ vọng dữ liệu lạm phát tiếp tục hạ nhiệt sẽ khiến khả năng tăng lãi suất trong năm nay trở nên thấp”.

Dữ liệu tháng 8 là rất quan trọng

Cũng chính bởi vậy, các dữ liệu về việc làm (sẽ được công bố vào thứ Sáu tới) và lạm phát tháng 8 (sẽ được công bố vào tuần tới) là vô cùng quan trọng, đặc biệt là dữ liệu việc làm sau khi nền kinh tế lớn nhất thế giới đã để mất tới 23.000 việc làm trong tháng 7.

David Kelly - Giám đốc chiến lược toàn cầu tại JPMorgan Asset Management cho rằng, bức tranh việc làm là yếu tố vô cùng quan trọng và nó có thể khiến Fed từ bỏ ý định tăng lãi suất. Các dữ liệu gần đây cho thấy “nền kinh tế không có nhiều động lực như Kevin Warsh đã gợi ý trong bài phát biểu tại Jackson Hole”, ông viết trong bản tin thị trường hàng tuần của mình.

“Xét đến điều này, có lẽ thị trường đã quá vội vàng khi gán xác suất 60% cho khả năng tăng lãi suất vào tháng 9... Mặc dù nhà đầu tư nên chuẩn bị cho những sai lầm chính sách có thể xảy ra, nhưng thị trường lao động hiện không cho thấy dấu hiệu nào về rủi ro lạm phát trong tương lai”, ông nói thêm.

Tuy nhiên, thị trường vẫn thể hiện niềm tin rằng Fed đã sẵn sàng hành động. Đáng chú ý là Bank of America vẫn giữ nguyên dự báo về ba đợt tăng lãi suất sắp tới. Ngân hàng này cho rằng bài phát biểu của ông Warsh tại Jackson Hole đã cho thị trường thấy hình ảnh Fed "đáng tin cậy hơn".

"Đối với chúng tôi, điểm mấu chốt là ông Warsh đã nâng cao tiêu chuẩn để quyết định giữ nguyên lãi suất; ông lập luận rằng Fed nên tập trung vào các xu hướng thay vì những ‘điểm dữ liệu đơn lẻ’ và rằng lạm phát cơ bản vẫn chưa có sự ‘cải thiện đáng kể nào’”, chuyên gia kinh tế Aditya Bhave của Bank of America nhận định.

“Trừ khi có những diễn biến tiêu cực bất ngờ và nghiêm trọng, trách nhiệm hiện thuộc về ông Warsh trong việc thực hiện đợt tăng lãi suất [vào tháng 9]”, chuyên gia này nói thêm. “Theo quan điểm của chúng tôi, nếu không làm vậy, ông ấy có nguy cơ làm suy giảm phần nào uy tín mà mình đã tạo dựng được vào thứ Sáu vừa qua”.