Vàng mất 3%, USD tăng mạnh, thị trường đang tái định giá Fed sau Jackson Hole?

Chủ tịch Fed Kevin Warsh tại cuộc họp báo sau cuộc họp FOMC ngày 17/6/2026. Ảnh: Federal Reserve/Public domain.

Từ 35% lên gần 60% chỉ sau một bài phát biểu

Điểm đáng chú ý nhất sau Jackson Hole không phải Kevin Warsh đã cam kết Fed sẽ tăng lãi suất. Ông không làm như vậy. Điều quan trọng hơn là bài phát biểu đã khiến thị trường thay đổi đáng kể cách nhìn về “ngưỡng” mà Fed cần để tiếp tục thắt chặt chính sách.

Warsh đánh giá thị trường lao động Mỹ hiện vẫn phù hợp với trạng thái toàn dụng, trong khi các số liệu lạm phát đáng lo ngại hơn. Ông dẫn lại mức tăng so với cùng kỳ của chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) tháng 7 đang ở 3,7%, còn mức tăng trong sáu tháng là 4,1%, và cho rằng đều cao hơn rõ rệt mục tiêu 2% của Fed.

“Quan điểm của tôi là: Chúng ta phải chắc chắn rằng lạm phát cơ bản đang tiến về mục tiêu của mình, một cách rõ ràng và với tốc độ đủ nhanh. Nếu không, chúng ta vẫn còn việc phải làm. Đó là nhiệm vụ, là sứ mệnh và là trách nhiệm mà chúng ta phải tiếp tục thực hiện”, Chủ tịch Fed nhấn mạnh.

Thông điệp đó lập tức được thị trường hiểu theo hướng cứng rắn hơn. Theo công cụ FedWatch của CME Group, xác suất Fed tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 9 tăng từ 35,4% trong ngày 27/8 lên 55,7% sau bài phát biểu. Dữ liệu hợp đồng tương lai do Tập đoàn Giao dịch Chứng khoán London (LSEG) theo dõi cũng cho thấy xác suất này tăng lên khoảng 57%, từ khoảng 35% trước khi Warsh phát biểu.

Như vậy, chỉ trong vài giờ, kịch bản tăng lãi suất từ vị thế thiểu số đã trở thành một khả năng ngang ngửa với phương án Fed sẽ giữ nguyên.

Tuy nhiên, sự dịch chuyển này không đồng nghĩa Fed đã phát tín hiệu chắc chắn sẽ tăng lãi suất. Warsh tiếp tục bảo vệ cách tiếp cận hạn chế định hướng dẫn dắt, tức không muốn Fed cam kết trước về đường đi của chính sách. Ông cho rằng trong điều kiện bình thường, việc phát tín hiệu định hướng tương lai cần được giới hạn để tránh khiến thị trường cũng như chính các nhà hoạch định chính sách bị ràng buộc bởi những dự báo có thể nhanh chóng lỗi thời.

Kevin Warsh kết thúc bài phát biểu bằng tuyên bố ông cam kết với “một nguyên tắc hành động, không phải một quyết định”, qua đó tiếp tục để ngỏ quyết định cuối cùng cho các dữ liệu sắp tới.

Nói cách khác, Jackson Hole chưa đưa ra câu trả lời cho kỳ vọng ở cuộc họp chính sách tháng 9, nhưng đã làm thay đổi bài toán. Trước bài phát biểu, thị trường cần thêm lý do để tin Fed sẽ tăng lãi suất. Sau Jackson Hole, nhà đầu tư phải tính nhiều hơn tới khả năng Fed sẽ cần những bằng chứng đủ thuyết phục về giảm lạm phát để tiếp tục “đứng yên”.

Sự thay đổi này cũng có nền tảng từ nội bộ Uỷ ban Thị trường mở Liên bang (FOMC, thuộc Fed). Tại cuộc họp ngày 28-29/7, Fed giữ lãi suất mục tiêu ở 3,50-3,75%, nhưng quyết định chỉ được thông qua với tỷ lệ 9-3. Beth Hammack, Neel Kashkari và Lorie Logan là các thành viên đã bỏ phiếu phản đối và muốn tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản. Cuộc họp tiếp theo của FOMC diễn ra ngày 15-16/9.

USD và lợi suất bật tăng, vàng chịu sức ép lớn nhất

Nếu xác suất tăng lãi suất cho thấy thị trường đang kỳ vọng gì, thì diễn biến của Treasury, USD và vàng cho thấy nhà đầu tư đã hành động như thế nào.

Phản ứng mạnh nhất trên thị trường trái phiếu nằm ở kỳ hạn 2 năm, vốn đặc biệt nhạy cảm với kỳ vọng chính sách Fed. Kết thúc phiên 28/8, lợi suất trái phiếu kho bạc 2 năm tăng 12,79 điểm cơ bản lên 4,36%, từ 4,232% phiên trước. Lợi suất 10 năm tăng 5,6 điểm cơ bản lên 4,728%, trong khi lợi suất 30 năm tăng khoảng 2,19 điểm cơ bản lên 5,2129%.

Việc lợi suất 2 năm tăng mạnh hơn rõ rệt so với các kỳ hạn dài cho thấy cú dịch chuyển lần này tập trung chủ yếu vào kỳ vọng đối với lãi suất chính sách trong ngắn hạn. Philip Straehl, Giám đốc đầu tư của Morningstar Wealth, cho rằng điều thị trường xem là cứng rắn trong bài phát biểu là việc Warsh thừa nhận lạm phát vẫn đáng lo và coi kênh lãi suất là công cụ xử lý vấn đề này; kỳ vọng đó đang được phản ánh vào phần ngắn của đường cong lợi suất.

USD cũng phản ứng nhanh. Chỉ số đô la Mỹ (DXY) tăng 0,61% lên 99,71, ghi nhận phiên tăng mạnh nhất trong khoảng hai tháng rưỡi. Đồng bạc xanh tăng 0,45% so với yên lên 160,11 JPY/USD, trong khi euro giảm 0,61% xuống 1,158 USD/EUR.

Vàng chịu sức ép lớn hơn nhiều. Đến cuối phiên, vàng giao ngay giảm 3,19% xuống 4.454,52 USD/oz, còn bạc giảm 4,3% xuống 66,28 USD/oz. Đây là mức giá cuối phiên và phản ánh đầy đủ hơn phản ứng hậu Jackson Hole so với các mức được ghi nhận ngay sau bài phát biểu.

Cơ chế gây sức ép lên vàng khá rõ. Khi kỳ vọng Fed tăng lãi suất đi lên, lợi suất các tài sản sinh lãi bằng USD cũng tăng, làm chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng - tài sản không sinh lãi - lớn hơn. Đồng USD mạnh lên đồng thời khiến vàng trở nên đắt hơn đối với người mua sử dụng các đồng tiền khác. Hai yếu tố xuất hiện cùng lúc giúp lý giải vì sao vàng phản ứng mạnh hơn nhiều so với chứng khoán.

Phố Wall cũng giảm nhưng mức độ nhẹ hơn. Dow Jones giảm 0,02%, S&P 500 mất 0,25%, Nasdaq giảm 0,52%, còn Russell 2000 giảm 1,4%. Philip Straehl lưu ý các doanh nghiệp nhỏ và cổ phiếu công nghệ thường nhạy cảm hơn với lãi suất tăng, phù hợp với việc hai nhóm này chịu sức ép mạnh hơn trong phiên.

Dù vậy, một phiên tăng mạnh của USD hay giảm hơn 3% của vàng chưa đủ để kết luận xu hướng dài hạn đã đảo chiều. Ngay cả sau bài phát biểu, giới đầu tư vẫn chưa coi việc Fed tăng lãi suất tháng 9 là điều đã được quyết định; điểm chưa rõ nhất vẫn là Fed sẽ phản ứng ra sao trước sự kết hợp giữa lạm phát và thị trường lao động.

Các phép thử tiếp theo sẽ đến rất nhanh. Báo cáo việc làm tháng 8 của Mỹ được công bố lúc 8h30 sáng giờ miền Đông ngày 4/9; khảo sát Reuters dự báo nền kinh tế tạo thêm khoảng 45.000 việc làm, sau mức giảm bất ngờ trong tháng 7. CPI tháng 8 tiếp đó được công bố lúc 8h30 sáng giờ miền Đông ngày 11/9, chỉ năm ngày trước khi FOMC kết thúc cuộc họp chính sách ngày 16/9.

Nếu việc làm vẫn đủ vững và lạm phát không giảm rõ rệt, lập luận tại Jackson Hole của Kevin Warsh sẽ được củng cố và xác suất tăng lãi suất có thể tiếp tục đi lên. Ngược lại, số liệu lao động yếu hoặc CPI hạ nhiệt đáng kể có thể nhanh chóng đảo ngược cú tái định giá sau Jackson Hole vừa qua của thị trường.

Sau bài phát biểu của Chủ tịch Fed tại Jackson Hole, thông điệp về một chu kỳ tăng lãi suất mới chưa xuất hiện. Điều thay đổi rõ hơn là kịch bản Fed “đứng yên” hay “giữ nguyên” không còn được thị trường xem là phương án mặc định áp đảo. Từ nay tới ngày 16/9, các dữ liệu mới về việc làm và lạm phát đều có khả năng tiếp tục dịch chuyển mạnh kỳ vọng lãi suất – và cùng với đó là USD, lợi suất trái phiếu và giá vàng.