Fed không cần vội vàng tăng tiếp lãi suất?

Không cần phải vội vàng...

“Với các biện pháp chính sách đã được thông qua tại cuộc họp tháng 9, không cần phải vội vàng”, Chủ tịch Fed New York John Williams phát biểu tại Đại học Buffalo ở Buffalo, New York hôm thứ Ba. Theo ông, việc theo dõi các dữ liệu mới trước khi đưa ra quyết định tiếp theo “sẽ mang lại cái nhìn rõ ràng hơn” về tình hình hoạt động của nền kinh tế.

Tuy nhiên ông vẫn cho rằng, nếu nền kinh tế diễn biến theo đúng dự báo của ông, thì việc tăng lãi suất thêm một lần nữa vào cuối năm nay “có thể là bước đi phù hợp, nhằm hỗ trợ đưa lạm phát trở lại mức mục tiêu sớm hơn”. Song cũng lưu ý, “đó chỉ là dự báo của tôi, còn thực tế sẽ được định đoạt bởi thời gian và tổng thể các dữ liệu kinh tế”.

John Williams là một nhà hoạch định chính sách có tầm ảnh hưởng rất lớn tại Fed và hiện ông đang giữ cương vị Phó Chủ tịch Uỷ ban thị trường mở liên bang (FOMC) – cơ quan thiết lập lãi suất của Fed.

Ông cho biết với đà tăng trưởng mạnh mẽ của nền kinh tế và sự ổn định của thị trường lao động, áp lực giá cả hiện có thể trở thành trọng tâm chính của chính sách tiền tệ. Theo ông, đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đang góp phần làm gia tăng áp lực giá cả, song các áp lực liên quan đến thuế quan phần lớn đã giảm bớt, miễn là Tổng thống không áp dụng các đợt tăng thuế nhập khẩu mới.

Từ đó ông dự báo lạm phát sẽ kết thúc năm ở mức khoảng 3,5% khi áp lực giá cả hạ nhiệt vào năm tới, trên lộ trình đưa lạm phát trở lại mức mục tiêu vào năm 2028.

“Tùy thuộc vào diễn biến của cuộc xung đột (tại Trung Đông) - vốn chứa đựng nhiều yếu tố bất định - nếu cho rằng giá dầu có lẽ sẽ không tăng gấp đôi hay tăng mạnh trở lại, thì động lực thúc đẩy lạm phát từ yếu tố này sẽ suy giảm, giống như tác động của thuế quan đối với lạm phát đã giảm bớt vậy”, ông nói và cho biết, “do đó, lạm phát thực sự sẽ giảm xuống” vì giá năng lượng nhiều khả năng sẽ không còn tăng vọt như trước.

Mặc dù vậy, ông vẫn khẳng định, “việc đưa lạm phát trở lại mức mục tiêu 2% một cách bền vững là điều bắt buộc”; và theo ông “để làm được điều đó, chúng ta phải đảm bảo rằng các cú sốc lạm phát bất lợi không trở nên dai dẳng, và mọi tác động lan tỏa (hiệu ứng vòng hai) đối với lạm phát đều được kiềm chế ở mức thấp”.

... hay nên tăng ngay trong tháng 10

Trước phát biểu của Chủ tịch Fed New York John Williams, nhiều nhà hoạch định chính sách khác của Fed cũng bày tỏ sự lo ngại áp lực lạm phát sẽ tiếp tục tăng cao trong những tháng tới do tác động của giá xăng dầu và nhu cầu đầu tư vào AI.

"Tôi vẫn chưa thấy xu hướng rõ ràng nào cho thấy lạm phát sẽ sớm quay trở lại mức 2%”, Thống đốc Fed Michael Barr phát biểu tại Câu lạc bộ Kinh tế Detroit hôm thứ Ba. Ông cho biết lạm phát đang ở mức quá cao và các rủi ro đã gia tăng, trong khi thị trường lao động vẫn vững chắc với các rủi ro đang giảm dần.

Trong bối cảnh đó, Fed “cần điều chỉnh lại chính sách để đạt được vị thế tốt hơn, giúp cân bằng hài hòa hơn các rủi ro đối với cả hai thành phần trong nhiệm vụ kép của mình”. “Theo kịch bản cơ sở của tôi, có thể sẽ cần thêm các điều chỉnh chính sách để đảm bảo lạm phát giảm về mức mục tiêu trong thời gian thích hợp”, ông nói thêm.

Trước đó phát biểu tại một hội nghị về AI và công nghệ mới nổi ở Oakland, California hôm thứ Hai (28/9), Thống đốc Fed Lisa Cook cũng dự báo, lạm phát trong những tháng tới sẽ tiếp tục chịu áp lực từ quá trình triển khai AI cũng như từ việc giá dầu tăng cao và tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng do xung đột tại Trung Đông. Từ đó bà cho biết, bà “sẽ cân nhắc mức lãi suất chính sách cần thiết để tiếp tục đưa lạm phát về mức mục tiêu”.

Thậm chí nhiều nhà hoạch định chính sách còn ủng hộ việc tăng ngay lãi suất trong tháng 10. “Nếu nguyên nhân cốt lõi là do nhu cầu tăng quá nóng, tôi nghĩ hệ quả là phản ứng về lãi suất cần phải quyết liệt hơn và tập trung mạnh vào giai đoạn đầu”, Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee cho biết.

Trong khi Chủ tịch Fed St. Louis Alberto Musalem cho rằng, “việc thắt chặt chính sách sớm và theo từng bước sẽ tốt hơn và ít gây xáo trộn hơn so với các hành động chính sách muộn màng, quy mô lớn và có khả năng đột ngột hơn” trong tương lai.

Tuy nhiên thị trường đã giảm mạnh kỳ vọng Fed sẽ tăng lãi suất trong tháng 10 sau phát biểu của Chủ tịch Fed New York John Williams. Cụ thể theo công cụ FedWatch của CME, hiện các nhà giao dịch chỉ định giá khoảng 50,4% khả năng Fed sẽ tăng lãi suất trong tháng 10, giảm mạnh so với mức trên 70% chỉ một ngày trước đó.

Thế nhưng khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 là rất lớn, tới 91,5%, trong đó khả năng Fed tăng lãi suất 50 điểm tại cuộc họp này là 41,8%.