Nhà đầu tư thận trọng với trái phiếu doanh nghiệp liên quan đến AI

Từ động lực tăng trưởng đến câu hỏi “quá lớn để sụp đổ”

Chủ tịch Fed Kansas City Jeff Schmid ngày 25/9 đặt ra một câu hỏi đáng chú ý: liệu quá trình mở rộng trí tuệ nhân tạo (AI) và trung tâm dữ liệu có đang hình thành một hệ sinh thái “quá lớn để sụp đổ” (“too big to fail”) hay không. Ông cho rằng Fed cần hiểu rõ mạng lưới doanh nghiệp, các hợp đồng đang phát triển quanh lĩnh vực này và xem liệu trong đó có yếu tố nào mang tính hệ thống hay không.

Schmid liên hệ khái niệm này với khủng hoảng tài chính 2007-2009, khi quy mô và mức độ liên kết của một số định chế tài chính khiến sự đổ vỡ của họ có thể gây tác động lan rộng. Phát biểu cho thấy Fed muốn hiểu rõ hơn các mối liên kết hình thành quanh làn sóng đầu tư AI.

Câu hỏi đó xuất hiện trong bối cảnh quy mô đầu tư AI tăng rất nhanh. Goldman Sachs Research cho biết đầu tư liên quan AI đang tạo ra gần một nửa mức tăng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu của S&P 500 trong năm 2026. Các tập đoàn công nghệ siêu quy mô của Mỹ được dự báo chi khoảng 800 tỷ USD cho đầu tư vốn năm nay, tăng 94% so với 2025.

Dòng tiền cũng phản ánh sức hút của AI. Trong tuần kết thúc ngày 25/9, các quỹ cổ phiếu toàn cầu hút ròng 44,1 tỷ USD, cao nhất kể từ đầu tháng 7, theo dữ liệu của LSEG Lipper. Sự trở lại của dòng tiền diễn ra dù lợi suất trái phiếu chính phủ vẫn ở mức cao.

AI vừa nâng Wall Street, vừa gây áp lực lên thị trường vốn

Phiên 25/9 tiếp tục cho thấy ảnh hưởng của AI đối với chứng khoán Mỹ. S&P 500 tăng 0,51%, Nasdaq tăng 0,48% và Dow Jones tăng 0,93%. Microsoft tăng 3,7% sau khi công bố thêm các tính năng AI cho Copilot, trong khi Akamai Technologies tăng mạnh sau thỏa thuận dịch vụ đám mây trị giá 11,6 tỷ USD với Anthropic.

Quy mô đầu tư công nghệ không chỉ tác động tới cổ phiếu. Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack cùng ngày cho rằng đợt tăng mạnh của lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ không chủ yếu phản ánh kỳ vọng lạm phát xấu đi. Theo bà, lợi suất thực tăng nhiều hơn kỳ vọng lạm phát; các yếu tố thúc đẩy lợi suất gồm triển vọng kinh tế vững, các thành viên thị trường điều chỉnh kỳ vọng chính sách tiền tệ và sự cạnh tranh để thu hút dòng tiền của nhà đầu tư do hoạt động đầu tư mạnh mẽ vào lĩnh vực công nghệ.

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp cũng bắt đầu phản ánh sự thận trọng. Các phân tích cho thấy, thị trường trái phiếu doanh nghiệp có xếp hạng cao đang bị chia thành hai thái cực: trái phiếu do các công ty liên quan đến AI phát hành đang được nhà đầu tư tiếp nhận một cách thận trọng, trong khi trái phiếu của những doanh nghiệp được gọi là “nhóm phát hành truyền thống”, chẳng hạn như các công ty tài chính và công nghiệp, lại đang nhận được lực cầu rất mạnh.

Các nhà quản lý danh mục cho biết, họ không lo ngại rằng các công ty hyperscaler (những công ty công nghệ quy mô cực lớn) và các doanh nghiệp khác liên quan đến AI có nguy cơ vỡ nợ. Vấn đề nằm ở quy mô khổng lồ và tính khó dự đoán của nhu cầu vay vốn để tài trợ cho các trung tâm dữ liệu, chip và cơ sở hạ tầng AI. Điều này khiến các nhà đầu tư trên thị trường trái phiếu đòi hỏi mức “nhượng bộ” lợi suất hấp dẫn hơn khi mua trái phiếu, đồng thời xem xét lại các giới hạn về mức độ tập trung danh mục.

Vì vậy, câu hỏi của Schmid không đồng nghĩa Fed đang dự báo một “bong bóng AI” sắp vỡ. Điểm mới nằm ở chỗ AI giờ không chỉ được nhìn như động lực năng suất hay tăng trưởng, mà bắt đầu được đặt trong khung ổn định tài chính: mạng lưới doanh nghiệp, hợp đồng, vốn vay và đầu tư đã liên kết đến mức nào, và nếu một mắt xích lớn gặp vấn đề, tác động có thể lan rộng ra sao.