Giá năng lượng leo thang, bài toán cho lộ trình hạ lãi suất của Fed

Theo báo cáo chiến lược hàng hóa của UOB, giá dầu Brent có thời điểm vọt lên 82 USD/thùng trước khi lùi về quanh 76 USD/thùng trong phiên giao dịch châu Á, tăng khoảng 4% so với cuối tuần trước.

Rủi ro lạm phát “dai dẳng” quay trở lại

Theo đánh giá của UOB, mức giá Brent quanh 80 USD/thùng có thể khiến lạm phát ngắn hạn tại Mỹ trở nên “sticky” hơn, tức là khó giảm nhanh như kỳ vọng. Năng lượng là đầu vào cơ bản của nền kinh tế, nên giá dầu tăng không chỉ tác động trực tiếp đến giá xăng, mà còn lan sang chi phí vận tải, sản xuất và tiêu dùng.

Trong bối cảnh Fed vẫn đang theo dõi sát diễn biến lạm phát để quyết định thời điểm và mức độ nới lỏng chính sách, việc giá năng lượng tăng trở lại có thể làm gia tăng rủi ro “pass-through” – tức hiệu ứng lan truyền của chi phí năng lượng sang mặt bằng giá chung. Đây nhiều khả năng sẽ là một nội dung được chất vấn tại các cuộc họp Ủy ban thị trường mở Liên bang Hoa Kỳ (FOMC) sắp tới.

Đặc biệt, giá xăng tại Mỹ được xem là chỉ báo nhạy cảm về áp lực lạm phát. Nếu giá xăng vượt ngưỡng 4 USD/gallon và tiến gần 5 USD/gallon, áp lực chính trị và xã hội sẽ gia tăng, nhất là trong bối cảnh tiến gần các kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Kịch bản cơ sở: Vẫn có thể cắt giảm lãi suất, nhưng thận trọng hơn

Theo ông Heng Koon How, Trưởng Bộ phận Chiến lược Thị trường, Khối Nghiên cứu Thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB Singapore, ở kịch bản hiện tại, UOB vẫn giữ quan điểm Fed có thể thực hiện thêm hai đợt cắt giảm lãi suất, mỗi lần 25 điểm cơ bản vào tháng 6 và trong quý III.

Tuy nhiên, UOB cũng lưu ý nhà đầu tư đang ở trạng thái cảnh giác cao độ trước nguy cơ Fed phải trì hoãn hoặc gặp khó khăn hơn trong việc cắt giảm lãi suất vào nửa cuối năm.

Điều này phản ánh thế cân bằng mong manh mà Fed đang phải đối mặt. Một mặt, nền kinh tế Mỹ có dấu hiệu chậm lại và cần hỗ trợ chính sách. Mặt khác, nếu lạm phát có nguy cơ quay trở lại do chi phí năng lượng tăng, Fed sẽ phải duy trì lập trường thận trọng để bảo vệ uy tín kiểm soát giá cả.

Vì sao chưa phải kịch bản “sốc dầu” 100 USD/thùng?

Dù rủi ro địa chính trị gia tăng, nhà kinh tế của UOB cho rằng còn quá sớm để kỳ vọng giá dầu tăng vọt lên 100 USD/thùng. Điều ông Heng Koon How mô tả là một “lằn ranh đỏ” quan trọng vẫn chưa bị vượt qua, đó là việc Iran chưa trực tiếp tấn công các cơ sở năng lượng trong khu vực Vịnh hay các tàu chở dầu hoạt động qua eo biển Hormuz (tính đến ngày 2/3).

Ngoài ra, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) vẫn còn dư địa tăng sản lượng. Tổ chức này đã khôi phục khoảng 1,65 triệu thùng/ngày so với mức cắt giảm tự nguyện 2,2 triệu thùng/ngày từ năm 2023, đồng nghĩa vẫn còn “dư địa can thiệp” nếu giá dầu tăng quá mức. Điều này giúp hạn chế nguy cơ xảy ra một cú sốc nguồn cung nghiêm trọng tương tự giai đoạn đầu xung đột Nga – Ukraine năm 2022.

Vì vậy, ông Heng Koon How, cho rằng rủi ro hiện nay được đánh giá là giá dầu duy trì ở vùng cao quanh 80 USD/thùng trong ngắn hạn, thay vì một cú bứt phá mạnh lên ba chữ số.

Bài toán chính sách trong môi trường bất định

Theo UOB, chi phí năng lượng tăng cao không đồng nghĩa Fed sẽ ngay lập tức đảo chiều chính sách. Tuy nhiên, nó làm thu hẹp “không gian linh hoạt” của ngân hàng trung ương Hoa Kỳ. Nếu giá dầu duy trì quanh 80 USD/thùng hoặc cao hơn trong thời gian dài, áp lực lạm phát có thể khiến Fed phải trì hoãn tiến trình nới lỏng, thậm chí phát tín hiệu cứng rắn hơn.

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia của ngân hàng UOB cho rằng các quyết định lãi suất sắp tới của Fed sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào dữ liệu thực tế về lạm phát năng lượng và mức độ lan sang lạm phát lõi. Thị trường sẽ cần theo dõi chặt chẽ từng phát biểu của các thành viên FOMC, khi bài toán giữa tăng trưởng và kiểm soát lạm phát ngày càng trở nên phức tạp hơn.