Giá tiêu dùng của Mỹ tăng cao nhất trong 13 năm

Tuy nhiên, với việc nhóm ô tô và xe tải đã qua sử dụng đóng góp hơn một phần ba mức tăng giá mà Bộ Lao động Mỹ báo cáo hôm thứ Ba, các nhà kinh tế tiếp tục tin rằng lạm phát cao hiện nay chỉ là tạm thời, phù hợp với quan điểm lâu nay của Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell.

Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm chuẩn đã tăng nhanh chóng sau thông tin trên, nhưng sau đó giảm trở lại do các nhà đầu tư tin rằng ngân hàng trung ương Hoa Kỳ có thể sẽ vẫn duy trì lập trường chính sách tiền tệ cực kỳ nới lỏng của mình trong một thời gian. Trong ngày hôm nay, ông Powell sẽ trình bày Báo cáo Chính sách Tiền tệ bán niên trước Quốc hội Mỹ.

“Con số CPI tháng 6 trông đáng sợ, vì một lần nữa, chúng ta thấy rằng chủ yếu là sự tăng giá tạm thời đã thúc đẩy các số liệu”, Robert Frick, chuyên gia kinh tế từ Navy Federal Credit Union ở Vienna, Virginia, nói. "Nhìn chung, báo cáo này phù hợp với nhận định lạm phát sẽ hạ nhiệt vào cuối năm nay".

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng Sáu của Mỹ tăng 0,9% so với tháng Năm, mức tăng cao nhất kể từ tháng 6/2008, sau khi tăng 0,6% trong tháng Năm so với tháng Tư.

Các nhà kinh tế do Reuters thăm dò đã dự báo chỉ số CPI tháng Sáu sẽ tăng 0,5%.

Là một cấu phần trong CPI, giá ô tô và xe tải đã qua sử dụng tháng Sáu tăng 10,5% so với tháng Năm - bước nhảy vọt lớn nhất kể từ tháng 1/1953 khi Mỹ bắt đầu thống kê dữ liệu.

Xe ô tô và xe tải đã qua sử dụng là nhân tố đã đóng góp chủ yếu vào mức lạm phát tăng cao trong những tháng gần đây. So với cùng kỳ năm ngoái, nhóm này đã tăng kỷ lục 45,2% trong tháng Sáu.

Sự thiếu hụt chất bán dẫn trên toàn cầu đã làm giảm sản lượng xe có động cơ được sản xuất. Giá xe cơ giới chào bán mới cũng tăng liên tục. Nhu cầu đối với phương tiện này chủ yếu được thúc đẩy bởi các công ty cho thuê đang nháo nhào bổ sung đầu xe sau khi giảm tải đội xe của họ giai đoạn cao điểm của đại dịch.

Tuy nhiên, dữ liệu từ ngành này cho thấy giá ô tô và xe tải đã qua sử dụng có thể sẽ sớm hạ nhiệt.

Nhưng có những dấu hiệu cho thấy lạm phát đang lan rộng ra ngoài các lĩnh vực trọng tâm của nền kinh tế Mỹ đang mở cửa trở lại, khi người tiêu dùng đang phải trả nhiều hơn cho thực phẩm, xăng dầu, giá thuê nhà và quần áo. Điều đó có thể làm gia tăng chỉ trích đối với các cơ quan điều hành vẫn cho rằng chính sách tài khóa và tiền tệ đang "rất phù hợp".

Việc chương trình tiêm chủng COVID-19 được triển khai nhanh chóng, lãi suất thấp và gần 6 nghìn tỷ đô la cứu trợ của chính phủ kể từ khi đại dịch bắt đầu ở Mỹ vào tháng 3/2020 là những yếu tố đang thúc đẩy nhu cầu, làm căng thẳng chuỗi cung ứng.

Các quan chức Nhà Trắng lạc quan một cách thận trọng rằng sự gia tăng giá hiện tại sẽ chỉ là tạm thời, với lý do giá với các hợp đồng giao sau tiếp tục giảm đối với gỗ xẻ và các hàng hóa khác, vốn trước đó đã tăng mạnh do tắc nghẽn chuỗi cung ứng. Họ cho biết công suất thép cũng đã tăng đáng kể trong vài tháng qua.

CPI tháng Sáu đã tăng 5,4% so với cùng kỳ năm trước - mức tăng cao nhất kể từ tháng 8/2008, đồng thời cao hơn mức tăng 5,0% trong tháng Năm. Nếu loại trừ nhóm lương thực và năng lượng biến động mạnh, chỉ số CPI tháng Sáu tăng 0,9% sau khi tăng 0,7% trong tháng Năm. CPI lõi tháng Sáu tăng 4,5% so với cùng kỳ năm ngoái - mức tăng cao nhất kể từ tháng 11/1991, sau khi tăng 3,8% vào tháng Năm.

Các thị trường cổ phiếu biến động trái chiều. Đồng đô la tăng giá so với rổ tiền tệ. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn dài đã tăng.

Diễn biến lạm phát tại Mỹ

Fed đã giảm lãi suất chuẩn qua đêm xuống gần 0 vào năm ngoái và đang bơm tiền vào nền kinh tế thông qua việc mua trái phiếu hàng tháng. Cơ quan này cũng nói rằng họ có thể chấp nhận lạm phát cao hơn trong một thời gian dài để bù đắp cho những năm lạm phát thấp hơn mục tiêu 2%.

Liên quan đến tác động của chính sách tiền tệ đến giá cả, chỉ số giá chi tiêu cá nhân lõi đã tăng 3,4% trong tháng Năm, mức tăng lớn nhất kể từ tháng 4/1992.

Biên bản cuộc họp chính sách ngày 15-16/6 của Fed được công bố vào tuần trước cho thấy "phần lớn quan chức" tin rằng rủi ro lạm phát tăng, và ngân hàng trung ương nói chung cảm thấy cần phải chuẩn bị sẵn sàng để hành động nếu những rủi ro đó thành hiện thực.

Tỷ lệ lạm phát hàng năm đã được thúc đẩy bởi việc mặt bằng giá giảm mạnh vào cùng kỳ năm ngoái, và tháng Sáu có thể là đỉnh điểm của cái gọi là "hiệu ứng cơ bản" này.

“Thực tế là sự gia tăng lạm phát gần đây đã bị chi phối bởi một số nhóm mặt hàng, nên ban lãnh đạo Fed tiếp tục tin tưởng vào quan điểm của họ rằng đó chủ yếu là mức tăng nhất thời - một quan điểm mà thị trường có vẻ đang chia sẻ”, Michael Feroli, nhà kinh tế học về Mỹ tại JPMorgan ở New York, nói.

Với gần 160 triệu người Mỹ đã được tiêm chủng, nhu cầu đi lại đang tăng lên. Tỷ lệ lưu trú xa nhà bao gồm cả khách sạn và nhà nghỉ tăng 7,9%. Giá vé máy bay tăng 2,7%.

Mặc dù lạm phát có thể đã lên đến đỉnh điểm, nhưng nó dự kiến ​​sẽ vẫn tăng cho đến hết năm 2022, do giá của nhiều dịch vụ liên quan đến du lịch vẫn dưới mức trước đại dịch.

Nhưng một số yếu tố thúc đẩy lạm phát có thể kéo dài hơn sang năm sau. Giá thuê nhà tăng liên tục và vẫn có thể tăng cao hơn khi người lao động quay trở lại các thành phố để làm việc.

Tình trạng thiếu nhân công, ngay cả khi hàng triệu người Mỹ thất nghiệp, được cho là đã thúc đẩy giá nhân công và khiến cho lạm phát tăng cao. Thiếu dịch vụ chăm sóc trẻ với giá cả phải chăng đang khiến một số phụ huynh phải ở nhà. Đại dịch cũng buộc người lao động nghỉ hưu sớm, làm giảm nguồn lao động.

“Thật khó để lập luận rằng mọi thứ sẽ trở lại bình thường trong vài tháng nữa", Sung Won Sohn, giáo sư kinh tế và tài chính tại Đại học Loyola Marymount ở Los Angeles, nói. "Giá thuê sẽ không còn ổn định một khi các hạn chế đại dịch của chính phủ chấm dứt. Tình trạng thiếu nhà ở sẽ tiếp tục thúc đẩy giá thuê tăng".

Nhưng diễn biến của lạm phát có thể còn chịu ảnh hưởng từ kỳ vọng của người tiêu dùng và doanh nghiệp.

“Mối quan ngại lớn là lạm phát cao hiện nay ảnh hưởng đến kỳ vọng của người tiêu dùng và doanh nghiệp, dẫn đến lạm phát càng kéo dài hơn, như đã xảy ra trong những năm 1970”, Gus Faucher, nhà kinh tế trưởng tại PNC Financial ở Pittsburgh, Pennsylvania, nói. "Tuy nhiên, bản chất tạm thời của áp lực lạm phát hiện tại và sự thận trọng của Fed sẽ ngăn điều này xảy ra".