Giải ngân đầu tư công 6 tháng đạt gần 357 nghìn tỷ đồng

Trạm dừng nghỉ trên cao tốc Vũng Áng - Bùng - Ảnh: Báo XD

Đã phân bổ chi tiết 98,1% kế hoạch vốn Thủ tướng giao

Theo thông tin từ Bộ Tài chính, số vốn đã được Quốc hội phân bổ và Thủ tướng Chính phủ giao cho các bộ, cơ quan trung ương, địa phương là 1.004.586 tỷ đồng. Tổng số vốn còn lại chưa phân bổ thuộc thẩm quyền của Chính phủ là 89.416,4 tỷ đồng.

Đến hết tháng 6, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ, giao kế hoạch đầu tư vốn năm 2026 chi tiết cho danh mục nhiệm vụ, dự án là 999.970,5 tỷ đồng. Nếu không tính kế hoạch vốn cân đối ngân sách địa phương các địa phương giao tăng 14.709,6 tỷ đồng, tổng số vốn đã phân bổ chi tiết là 985.260,9 tỷ đồng, đạt 98,1% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ đã giao, bao gồm 5% tiết kiệm ngân sách địa phương cho đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Số vốn chưa phân bổ chi tiết là 19.325,1 tỷ đồng, chiếm 1,9% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ đã giao, thuộc 9 bộ, cơ quan trung ương và 26 địa phương. Nguyên nhân chủ yếu do một số nhiệm vụ, dự án đang hoàn thiện thủ tục đầu tư, chưa bảo đảm điều kiện phân bổ vốn; đồng thời có trường hợp đề xuất điều chỉnh giảm kế hoạch vốn do không còn nhu cầu để điều chuyển cho bộ, cơ quan và địa phương có nhu cầu sử dụng.

Giải ngân đạt 35,5%, cao hơn cùng kỳ về số tuyệt đối

Về giải ngân, Bộ Tài chính cho biết lũy kế từ đầu năm đến hết ngày 30/6/2026 đạt 356.935,1 tỷ đồng, bằng 35,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. So với cùng kỳ năm 2025, kết quả giải ngân cao hơn 38.361,9 tỷ đồng về số tuyệt đối, nhưng thấp hơn 0,5 điểm phần trăm về tỷ lệ.

Nếu không tính 5% kế hoạch vốn đầu tư công ngân sách địa phương, tương đương 32.511,3 tỷ đồng, thực hiện tiết kiệm để dự kiến đầu tư cho đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, số giải ngân đến hết ngày 30/6/2026 của cả nước đạt 36,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Theo Bộ Tài chính, một số khó khăn, vướng mắc chủ yếu ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân gồm: thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng, chưa đáp ứng kịp nhu cầu gia tăng nhanh trong giai đoạn đẩy mạnh đầu tư công; việc điều động nguồn cung vật liệu giữa các vùng chưa đồng đều; giá xăng, dầu, chi phí vận chuyển biến động mạnh, làm phát sinh chênh lệch chi phí, dẫn đến phải điều chỉnh hợp đồng.

Cùng với đó, công tác giải phóng mặt bằng còn gặp khó khăn liên quan đến xác định nguồn gốc đất, đơn giá, phương án đền bù, khiến một số dự án chưa thể triển khai thi công theo kế hoạch. Năng lực, trách nhiệm của một bộ phận chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu vẫn còn hạn chế, chưa chủ động, thiếu quyết liệt trong tổ chức thi công; một số xã, phường thiếu cán bộ phụ trách đầu tư công, cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ. Việc lập kế hoạch chưa sát với nhu cầu và khả năng thực hiện, chất lượng chuẩn bị đầu tư các dự án chưa tốt.

Siết kỷ luật, tăng tốc các dự án trọng điểm

Để thúc đẩy giải ngân đầu tư công, Bộ Tài chính đề xuất các bộ, cơ quan trung ương và địa phương cần tập trung triển khai các nhiệm vụ, giải pháp. Trong đó, tiếp tục phát huy mạnh mẽ vai trò người đứng đầu các bộ, cơ quan, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền giải quyết.

Đối với giải phóng mặt bằng và nguyên vật liệu, các bộ, ngành, địa phương cần thực hiện theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 25/CĐ-TTg ngày 21/3/2026 và Công điện số 28/CĐ-TTg ngày 01/4/2026 về quản lý, điều hành, kiểm soát giá nguyên vật liệu xây dựng, tháo gỡ vướng mắc và đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng. Bộ Xây dựng chủ động đôn đốc, phối hợp với địa phương theo dõi sát diễn biến thị trường vật liệu xây dựng, chỉ đạo điều phối nguồn cung vật liệu liên vùng đảm bảo đủ nguồn cung cho các dự án.

Đối với các dự án giao thông trọng điểm, Bộ Xây dựng và các địa phương nghiêm túc thực thiện theo nhiệm vụ, giải pháp tại Thông báo số 343/TB-VPCP ngày 01/7/2026 của Văn phòng Chính phủ để đẩy nhanh tiến độ, tăng sản lượng thực hiện và giải ngân trong Quý III/2026 với mục tiêu đạt tỷ lệ giải ngân các công trình, dự án trọng điểm phải cao hơn mức trung bình cả nước.

Bộ Tài chính cũng nhấn mạnh yêu cầu khắc phục các tồn tại trong công tác cán bộ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương; xử lý nghiêm các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, tổ chức, cá nhân cố tình gây khó khăn, cản trở, thiếu trách nhiệm. Có giải pháp sắp xếp bố trí cán bộ đáp ứng yêu cầu trong công tác quản lý và triển khai các dự án tại các xã, phường, nhất là đối với các địa bàn vùng sâu, vùng xa.

Đến hết ngày 30/6/2026, giải ngân các dự án giao thông trọng điểm đạt 59.288,6 tỷ đồng, bằng 24,2% kế hoạch đã phân bổ là 245.053,2 tỷ đồng. Riêng hai dự án quan trọng quốc gia thuộc lĩnh vực đường sắt được giao kế hoạch vốn lớn, khoảng 101 nghìn tỷ đồng, chiếm 75,6% kế hoạch vốn năm 2026 của Bộ Xây dựng, nhưng tiến độ giải ngân còn chậm.

Cụ thể, dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đã giải ngân 1.068,8 tỷ đồng, đạt 2% kế hoạch của dự án là 56.846,1 tỷ đồng; dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đã giải ngân 1.193,4 tỷ đồng, đạt 2,5% kế hoạch của dự án là 48.103,8 tỷ đồng.