Gỡ thẻ vàng theo phương châm “5 rõ”

Thời gian gần đây, đẩy mạnh công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU), các địa phương miền Trung đã kịp thời ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, xây dựng nội dung, kế hoạch tổ chức triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp chống khai thác IUU theo chỉ đạo của Ban Bí thư, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ... Đồng thời, nghiêm túc kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm các tổ chức, cá nhân chưa hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao.

Nỗ lực gỡ thẻ vàng, nhiều địa phương trong khu vực đã bám sát các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC), tăng mức xử phạt các tàu cá vi phạm. Nhờ đó, tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài tại miền Trung thời gian gần đây đã giảm rõ rệt. Nhiều tỉnh, thành đã xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản với số tiền lớn. Trong đó, Quảng Ngãi xử phạt 224 vụ vi phạm với hơn 12,9 tỷ đồng; Bình Định xử phạt 228 vụ với hơn 5,7 tỷ đồng; Quảng Nam xử phạt 262 vụ với gần 5,1 tỷ đồng...

Bên cạnh đó, các địa phương ven biển miền Trung cũng đã rà soát đội tàu cá, nắm số lượng và thường xuyên theo dõi hoạt động trên biển. Tất cả tàu cá khai thác thủy sản đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) đạt 100% theo quy định. Các tàu có nguy cơ vi phạm IUU được lập danh sách theo dõi, giám sát bằng nhiều hình thức như sự giám sát của cộng đồng dân cư, kiểm soát thông tin tàu trên thiết bị giám sát hành trình...

Các địa phương trong khu vực miền Trung đã và đang nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản.

Tại Hội nghị chống khai thác IUU và chuẩn bị kế hoạch làm việc với Đoàn thanh tra EC vừa mới tổ chức tại Phú Yên, bà Nguyễn Thị Trang Nhung, Trưởng phòng Khoa học Công nghệ và Hợp tác Quốc tế (Cục Kiểm ngư) cho biết, dự kiến phái đoàn EC sẽ thanh tra IUU tại Việt Nam từ ngày 21-31/3/2025. Do đó, Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng, chống IUU đã ban hành Quyết định 728 ngày 18/2/2025 về kế hoạch tổng thể tiếp đón và làm việc với Đoàn thanh tra EC lần thứ 5.

Cũng theo bà Nhung, nội dung làm việc của EC lần này sẽ tập trung vào các vấn đề lớn, bao gồm kiểm tra công tác quản lý đội tàu, kiểm soát tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, theo dõi, kiểm tra sản lượng thủy sản tại cảng, giám sát hoạt động của tàu cá trên biển, kiểm soát nguyên liệu thủy sản nhập khẩu theo Hiệp định về Biện pháp quốc gia có cảng (PSMA) và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác...

Tuy nhiên, thực tế tại khu vực miền Trung vẫn còn nhiều thách thức trong việc quản lý đội tàu cá. Nhiều tàu cá liên tục di chuyển ra ngư trường phía Bắc, phía Nam nhưng không quay về địa phương, gây khó khăn cho công tác quản lý. Một số địa phương vẫn chưa xử lý dứt điểm tình trạng tàu cá “3 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép khai thác thủy sản), đồng thời, công tác xử lý tàu mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS) và truy xuất nguồn gốc còn hạn chế…

Vẫn còn những khó khăn trong việc quản lý tàu cá, đặc biệt là tình trạng tàu cá “3 không” .

Trước những thực tế trên, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến đã yêu cầu các địa phương và doanh nghiệp phải chủ động triển khai các yêu cầu của EC theo phương châm “5 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ nguồn lực, rõ trách nhiệm) nhằm sớm gỡ thẻ vàng.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh: “Việc chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định là nhiệm vụ cấp bách của cả nước. Các địa phương phải thực hiện với tinh thần “đối diện, không đối phó”, tập trung vào việc gỡ “thẻ vàng”. Bên cạnh đó, phát triển thủy sản bền vững cũng là giải pháp quan trọng để giảm áp lực khai thác trong thời gian tới”.

Có thể nói, với quyết tâm gỡ thẻ vàng của EC, ngành thủy sản miền Trung nói riêng và cả nước nói chung sẽ có cơ hội mở rộng thị trường xuất khẩu, nâng cao giá trị sản phẩm, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế. Bởi vậy, hơn lúc nào hết, mỗi địa phương, mỗi ngư dân cần đồng lòng, nỗ lực hành động cụ thể để sớm đạt mục tiêu gỡ thẻ vàng trong thời gian tới.