Gom cơ hội cho tăng trưởng kinh tế từ du lịch

Du lịch Việt Nam đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Khẳng định vị thế trong cơ cấu kinh tế quốc dân

Sau gần 10 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 16/01/2017 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, ngành Du lịch Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, mang tính bước ngoặt, góp phần khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của du lịch trong nền kinh tế quốc dân.

Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu khẳng định, du lịch Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, từng bước khẳng định vị thế trong cơ cấu kinh tế quốc dân, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thu hút đầu tư, phát triển kết cấu hạ tầng và quảng bá hình ảnh quốc gia ra thế giới. Du lịch đồng thời trở thành một kênh quan trọng góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, tài nguyên thiên nhiên, tăng cường giao lưu và hội nhập quốc tế của Việt Nam.

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ về quy mô thị trường và hệ thống dịch vụ, ngành Du lịch đã tạo ra những tác động gián tiếp và lan tỏa sâu rộng tới nhiều lĩnh vực của nền kinh tế, đời sống xã hội và quan hệ đối ngoại của đất nước. Ngành đã tạo ra cầu tiêu dùng lớn cho nhiều ngành kinh tế khác, hình thành hệ sinh thái dịch vụ đa dạng và thúc đẩy phát triển chuỗi cung ứng trong nước; tạo ra lượng việc làm lớn và có tính lan tỏa cao trong toàn bộ nền kinh tế; góp phần quan trọng trong việc cải thiện hạ tầng kinh tế - xã hội và thay đổi diện mạo đô thị, nông thôn tại nhiều địa phương; đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy giao lưu văn hóa, quảng bá hình ảnh đất nước và tăng cường hội nhập quốc tế…, ông Hà Văn Siêu khẳng định.

Là địa phương sở hữu hệ thống di sản văn hóa đặc sắc cùng lợi thế nổi bật về lịch sử, văn hóa và ẩm thực, Huế đang nổi lên như một trong những điểm sáng của du lịch Việt Nam. Chỉ trong 5 tháng đầu năm, thành phố đã đón gần 3,6 triệu lượt khách, doanh thu du lịch ước đạt khoảng 8.300 tỷ đồng, tăng 1,7 lần so với cùng kỳ năm trước. Những hình ảnh đông đúc tại các điểm tham quan liên tục được chia sẻ trên mạng xã hội, khiến nhiều du khách ví von rằng "một nửa Việt Nam đi Huế". Thành phố duy trì nhịp độ sự kiện dày đặc, từ các chương trình thuộc Festival Huế đến những hoạt động văn hóa, nghệ thuật quanh năm. Mới đây nhất là Tuần lễ Âm nhạc Quốc tế diễn ra từ ngày 13-18/6 bên bờ sông Hương.

Trong khi đó, 6 tháng đầu năm 2026, tổng khách du lịch tỉnh Quảng Ninh ước đạt trên 12,4 triệu lượt, tăng 3% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng doanh thu du lịch đạt gần 35.200 tỷ đồng, tăng 21% so với cùng kỳ năm 2025. Trên cơ sở kết quả đạt được trong lĩnh vực du lịch những tháng đầu năm, ngành Du lịch chủ động điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng trên cơ sở đà phát triển tích cực về du lịch trong nửa đầu năm. Theo đó, địa phương này phấn đấu thu hút lượng khách du lịch cả năm đạt gần 22,5 triệu lượt, tăng khoảng 500.000 lượt so với kế hoạch đề ra đầu năm 2026. Tổng doanh thu du lịch trên 68.500 tỷ đồng, tăng trên 3.000 tỷ đồng so với kế hoạch.

Thay đổi cơ cấu sản phẩm tạo sức bật doanh thu

Tuy nhiên, tăng nhanh, mạnh cũng phải nhìn nhận vào chiều sâu trong cơ cấu và chất lượng tăng trưởng của ngành. Ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Du lịch Vietravel nhận thấy, ngành Du lịch hiện vẫn đang tồn tại nhiều điểm nghẽn. Trong đó, các chính sách chưa đủ mạnh và thiếu tính đột phá, thiếu chính sách ưu đãi đầu tư; thiếu kết nối về hạ tầng giao thông, cảng biển, logistics du lịch; công tác xúc tiến quảng bá còn hạn chế do thiếu nguồn lực và mạng lưới xúc tiến quốc tế chuyên nghiệp; tỷ lệ lao động du lịch qua đào tạo còn thấp so với yêu cầu phát triển ngành kinh tế mũi nhọn. Sản phẩm du lịch Việt Nam tuy đa dạng nhưng còn thiếu chiều sâu và chưa tạo được hệ sinh thái trải nghiệm đồng bộ cho du khách.

Chính vì thế, phần lớn du khách vẫn trong trạng thái "đến rồi đi". Thời gian lưu trú ngắn và mức chi tiêu chưa tương xứng với tiềm năng khiến giá trị kinh tế tạo ra từ du lịch chưa đạt kỳ vọng. Đây cũng là thực trạng đã kéo dài nhiều năm. Ngay tại Huế, bà Trần Thị Hoài Trâm, Giám đốc Sở Du lịch TP. Huế dẫn chứng, nguyên nhân nằm ở chính cơ cấu sản phẩm du lịch của Huế. Sản phẩm du lịch địa phương vẫn chưa đủ đa dạng. Khách đến Huế hiện chủ yếu tập trung vào tham quan di tích, di sản văn hóa, trong khi các sản phẩm bổ trợ như du lịch trải nghiệm, du lịch biển - đầm phá chất lượng cao còn hạn chế. Hoạt động về đêm tại Huế cũng chưa thực sự tạo được sức hút tương xứng với tiềm năng. Ngoài chương trình ca Huế trên sông Hương, các hoạt động văn hóa, giải trí sau 20h vẫn còn khá đơn điệu, chưa đủ phong phú để giữ chân du khách ở lại lâu hơn và gia tăng chi tiêu.

Những thách thức chưa được giải quyết triệt thì nhiều nhiều vụ mới cũng cần được triển khai. Mục tiêu đặt ra đến năm 2030, du lịch có tốc độ tăng trưởng cao, ổn định, đóng góp trực tiếp từ 10% trở lên trong GDP, từng bước đạt mức đóng góp khoảng 14% GDP; có khả năng dẫn dắt, lan tỏa và kích thích nhiều ngành khác cùng phát triển. Đón 45 - 50 triệu lượt khách quốc tế, tốc độ tăng trưởng khách quốc tế từ 16%/năm; phục vụ khoảng 160 triệu lượt khách nội địa, tốc độ tăng trưởng khách nội địa từ 3%/năm.

Đây là một nhiệm vụ vô cùng thách thức với cả ngành du lịch, đặc biệt là các địa phương đang phát triển kinh tế dựa chủ yếu vào ngành “công nghiệp không khói” này. Ông Nguyễn Quốc Kỳ đề xuất, cần các chính sách dài hạn, đồng bộ và có tính đặc thù cho ngành Du lịch để phát huy vai trò lan tỏa của Ngành đối với nền kinh tế. Đồng thời phát triển hệ thống văn phòng xúc tiến Du lịch Việt Nam ở nước ngoài nhằm nâng cao hiệu quả quảng bá điểm đến Việt Nam trên thị trường quốc tế. Đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia nhằm phục vụ công tác quản lý, dự báo và hoạch định chính sách. Cùng với đó, cần sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển kinh tế đêm để tạo thêm sản phẩm, tăng trải nghiệm và gia tăng chi tiêu của du khách tại Việt Nam.

Đối với nhóm khách du lịch quốc tế ông Tạ Hữu Thanh, Phó Tổng giám đốc thương mại Vietjet Air cho rằng, Việt Nam cần tính toán kỹ về năng lực hạ tầng, vận tải và khả năng cạnh tranh với các quốc gia trong khu vực. Bên cạnh đó, phương thức xúc tiến cũng cần đổi mới theo hướng trọng tâm, trọng điểm, hình thành các văn phòng xúc tiến Du lịch Việt Nam ở nước ngoài nhằm xây dựng hình ảnh Du lịch Việt Nam rõ nét hơn trên thị trường quốc tế. Ngoài ra, cần tiếp tục mở rộng và linh hoạt hơn nữa chính sách visa, nghiên cứu cấp visa với thời hạn dài hơn thay vì ngắn hạn như hiện nay. Đồng thời nghiên cứu cơ chế visa quá cảnh tại các sân bay quốc tế để thu hút thêm khách quá cảnh kết hợp du lịch thời gian ngắn tại Việt Nam.