Không đáp ứng tiêu chuẩn xanh, doanh nghiệp xuất khẩu sẽ khó bán hàng

Bà Võ Nguyên, Quản lý quan hệ công chúng Tập đoàn H&M Việt Nam cho biết tại Hội thảo chuyên đề “Hàng tiêu dùng Việt thích ứng và bứt phá thị trường toàn cầu” diễn ra ngày 3/9 tại TP. Hồ Chí Minh, hiện nay các đơn vị thu mua toàn cầu, chuỗi bán lẻ quốc tế có yêu cầu rất rõ ràng đối với lộ trình của các nhà cung cấp trong việc thực hiện mục tiêu giảm phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2040 và sử dụng 100% nguyên liệu tuần hoàn hoặc có nguồn gốc bền vững vào năm 2030.

Với đặc thù không sở hữu xưởng may trực tiếp mà vận hành thông qua các đối tác cung ứng độc lập, Tập đoàn H&M cũng áp dụng tiêu chuẩn thẩm định khắt khe dựa trên tính minh bạch cơ sở dữ liệu nhà máy, cam kết đạo đức kinh doanh, bảo đảm quyền lao động và quy chuẩn bảo vệ môi trường như những điều kiện tiên quyết để hợp tác chiến lược lâu dài.

Các doanh nghiệp phải đáp ứng sử dụng 100% nguyên liệu tuần hoàn hoặc có nguồn gốc bền vững vào năm 2030

Trước thực tế này, bà Trần Hoàng Phú Xuân, Tổng Giám đốc Công ty Faslink Việt Nam, chia sẻ về chuyển mình của đơn vị sản xuất trong nước, trong đó Faslink hiện đang áp dụng mô hình cung ứng trọn gói ODM kết hợp nghiên cứu nguyên vật liệu sinh thái như sợi bã cà phê, sợi sen giàu amino acid tự nhiên và công nghệ dệt may tuần hoàn RENU giúp giảm 59% phát thải CO2 và 47% lượng nước tiêu thụ.

Việc chủ động đáp ứng các chứng chỉ quốc tế như GRS, Higg Index, OEKO-TEX, WRAP và tự chủ quy trình sản xuất từ khâu sợi - dệt được đánh giá là giải pháp cốt lõi giúp các doanh nghiệp dệt may đáp ứng quy tắc xuất xứ, tận dụng tối đa lợi thế thuế quan từ các hiệp định EVFTA hay CPTPP.

Theo Vụ Phát triển thị trường nước ngoài - Bộ Công Thương, nền kinh tế thế giới đang bước vào giai đoạn tái cơ cấu sâu sắc trước làn sóng dịch chuyển chuỗi sản xuất, sự thay đổi chính sách thuế quan và các quy định kỹ thuật ngày càng khắt khe. Dù sở hữu đòn bẩy vững chắc từ 17 Hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương và đa phương, các đơn vị kinh tế trong nước vẫn đối diện nhiều thách thức trong việc nâng cao giá trị hàng hóa.

Vì vậy, các nhà sản xuất không thể tiếp tục phụ thuộc vào mô hình gia công thuần túy, mà cần chủ động tái cấu trúc quy trình vận hành, tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn về truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững, đồng thời bám sát thị hiếu tiêu dùng để khai thác hiệu quả các kênh phân phối mới trên trường quốc tế.

Thông tin từ Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) cho thấy, hàng tiêu dùng phi thực phẩm (non-food) luôn giữ vai trò then chốt trong cơ cấu hàng hóa xuất bán ra nước ngoài và góp phần duy trì thặng dư cán cân thương mại của cả nước. Tiếp đà tăng trưởng 475 tỷ USD tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2025 (riêng nhóm công nghệ, điện tử đạt gần 165 tỷ USD), hoạt động ngoại thương 7 tháng đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận con số ấn tượng với 319,53 tỷ USD, tăng 21,7% so với cùng kỳ năm trước.

Riêng tại TP. Hồ Chí Minh - địa bàn đóng góp 25% GDP và 21% kim ngạch xuất khẩu toàn quốc - tốc độ tăng trưởng GRDP 6 tháng đầu năm đạt 8,55% cùng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 95,99 tỷ USD.

Để hiện thực hóa Kế hoạch chiến lược xuất nhập khẩu giai đoạn 2026 - 2030 với mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu bình quân 10 - 11%/năm và nâng tỷ trọng sang các khối đối tác FTA vượt 75% vào năm 2030, chính quyền Thành phố đang tập trung thúc đẩy sản xuất công nghiệp theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, đồng thời huy động nguồn lực hoàn thiện hạ tầng tiếp vận liên vùng, hình thành Trung tâm tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do gắn với mạng lưới cảng cạn ICD hiện đại nhằm giảm thiểu chi phí lưu thông hàng hóa.

Ông Kevin Geneuglijk, Giám đốc phát triển kinh doanh Berkman Forwarding BV (Hà Lan) cho biết thêm, ngoài những vấn đề nêu trên, hiện các áp lực từ biến động cước biển, thời gian vận chuyển kéo dài và Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của thị trường châu Âu tác động nhiều đến các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

“Chính vì vậy, các nhà xuất khẩu cần gia tăng khả năng chống chịu thông qua mô hình vận tải đa phương thức kết hợp đường biển, đường sắt và đường bộ, tối ưu hóa kho ngoại quan và số hóa hệ thống giám sát lộ trình 24/7 tích hợp đo lường dấu chân carbon” - chuyên gia khuyến nghị.

Doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh trước sự chuyển dịch cung ứng khu vực, chuẩn hóa dữ liệu truy xuất nguồn gốc

Bên cạnh đó, ông Ang Yuit, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Singapore (ASME) cũng cho rằng doanh nghiệp cũng cần chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh trước sự chuyển dịch cung ứng khu vực, chuẩn hóa dữ liệu truy xuất nguồn gốc, nghiên cứu giải pháp đồng bộ hỗ trợ hàng hóa Việt Nam vượt qua các hàng rào kiểm định kỹ thuật phức tạp.

“Kỳ vọng các chính sách kinh tế đối ngoại, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa xuất khẩu sẽ phát huy tác dụng, đồng thời định hình hướng đi vững chắc cho khối doanh nghiệp sản xuất trong việc chủ động chuyển đổi mô hình và đáp ứng tiêu chuẩn trong bối cảnh hội nhập và thị trường mới có nhiều biến động hiện nay”- ông Ang Yuit nhấn mạnh.