Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI: Quyết định các định hướng phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030

Công tác nhân sự - nền tảng quyết định cho một nhiệm kỳ hành động

Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi đất nước vừa hoàn thành một cuộc bầu cử quy mô lớn nhất từ trước đến nay, với hơn 76 triệu cử tri tham gia, đạt tỷ lệ 99,7% và bầu đủ 500 đại biểu Quốc hội. Kết quả này không chỉ phản ánh mức độ đồng thuận xã hội cao mà còn cho thấy niềm tin của nhân dân vào hệ thống chính trị trong giai đoạn phát triển mới.

Phát biểu tại họp báo, ông Lê Quang Mạnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cho biết, kỳ họp thứ nhất không đơn thuần là điểm khởi đầu về mặt thủ tục, mà là dấu mốc định hình toàn bộ phương thức vận hành của Quốc hội trong 5 năm tới.

Trong đó, công tác nhân sự được xác định là nội dung trọng tâm, chiếm khoảng 2,5 ngày làm việc. Quốc hội sẽ tiến hành kiện toàn toàn diện bộ máy nhà nước, từ các chức danh lãnh đạo cao nhất như Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, đến các vị trí chủ chốt trong hệ thống tư pháp và các cơ quan của Quốc hội.

Việc kiện toàn này không chỉ mang tính thủ tục theo quy định Hiến pháp mà còn mang ý nghĩa chiến lược, bảo đảm sự vận hành liên tục, ổn định của bộ máy nhà nước, đồng thời thể hiện quyền làm chủ của nhân dân thông qua các đại biểu do nhân dân bầu ra.

Đáng chú ý, ngay sau khi được bầu, các chức danh chủ chốt sẽ thực hiện nghi thức tuyên thệ trước Quốc hội, thể hiện cam kết chính trị và trách nhiệm trước cử tri và đất nước.

Có thể thấy, nếu coi nhiệm kỳ Quốc hội là một “chu kỳ vận hành thể chế”, thì công tác nhân sự tại kỳ họp thứ nhất chính là “khâu khởi động” có ý nghĩa quyết định đến hiệu lực, hiệu quả của toàn bộ hệ thống trong suốt nhiệm kỳ.

Định hình khung thể chế và động lực tăng trưởng cho giai đoạn 2026-2030

Không dừng lại ở việc kiện toàn bộ máy, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI còn đảm nhận một trọng trách lớn hơn: xác lập các trụ cột thể chế và định hướng phát triển cho giai đoạn 5 năm tới.

Theo báo cáo của ông Nguyễn Văn Hiển, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, kỳ họp sẽ xem xét và thông qua hàng loạt nội dung có tính nền tảng, bao gồm: kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm, kế hoạch tài chính quốc gia, kế hoạch đầu tư công trung hạn và kế hoạch vay trả nợ công giai đoạn 2026–2030.

Đây chính là “bộ khung vận hành” của nền kinh tế trong trung hạn, quyết định cách thức phân bổ nguồn lực, định hình cấu trúc đầu tư và tạo nền tảng cho tăng trưởng.

Song song với đó, Quốc hội cũng sẽ xem xét các báo cáo đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, qua đó điều chỉnh chính sách kịp thời nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Đặc biệt, kỳ họp còn đặt ra mục tiêu rõ ràng: tạo động lực cho tăng trưởng hai con số từ năm 2026 trở đi. Điều này cho thấy tư duy điều hành đã chuyển từ “ổn định” sang “tăng tốc”, đòi hỏi các quyết sách không chỉ đúng mà còn phải đủ nhanh và đủ mạnh.

Ở góc độ lập pháp, Quốc hội dự kiến thông qua 8 dự án luật và 1 nghị quyết, tập trung vào các lĩnh vực thiết yếu như hộ tịch, thủ đô, tiếp cận thông tin, tín ngưỡng tôn giáo, công chứng, trợ giúp pháp lý và thi đua khen thưởng.

Những sửa đổi này không chỉ nhằm hoàn thiện khung pháp lý mà còn góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, tạo môi trường thuận lợi hơn cho phát triển kinh tế - xã hội.

Điểm đáng chú ý là Quốc hội cũng sẵn sàng bổ sung các nội dung cấp bách phát sinh từ thực tiễn vào chương trình kỳ họp, thể hiện sự linh hoạt trong điều hành và khả năng phản ứng chính sách nhanh trước biến động.

Đổi mới phương thức hoạt động: từ nghị trường truyền thống đến Quốc hội số

Một trong những điểm nhấn quan trọng của kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI là định hướng xây dựng Quốc hội chuyên nghiệp, hiện đại và từng bước vận hành trên nền tảng số.

Theo đó, toàn bộ quy trình từ chuẩn bị chính sách, thảo luận đến biểu quyết sẽ từng bước được số hóa, nâng cao hiệu quả và tính minh bạch trong hoạt động lập pháp và giám sát.

Đồng thời, Quốc hội hướng tới mở rộng dân chủ, bảo đảm ý kiến của nhân dân được tiếp nhận và phản ánh đầy đủ trong quá trình hoạch định chính sách.

Ở góc độ tổ chức kỳ họp, nhiều đổi mới cụ thể cũng được triển khai như: rút ngắn thời gian trình bày tờ trình xuống tối đa 5 phút, lồng ghép thảo luận theo nhóm nội dung, cho phép sử dụng video clip minh họa và tăng cường truyền hình, phát thanh trực tiếp các nội dung quan trọng.

Đặc biệt, việc truyền hình trực tiếp lễ tuyên thệ của các chức danh lãnh đạo chủ chốt không chỉ nâng cao tính minh bạch mà còn tạo điều kiện để cử tri cả nước theo dõi, giám sát hoạt động của Quốc hội.

Song hành với đó, công tác thông tin tuyên truyền được xác định là một trụ cột quan trọng. Các cơ quan báo chí được yêu cầu phản ánh đầy đủ, khách quan, kịp thời các nội dung của kỳ họp, đồng thời lan tỏa hình ảnh một Quốc hội đổi mới, hành động và phục vụ nhân dân.

Việc tổ chức trung tâm báo chí hiện đại tại Nhà Quốc hội, cùng các điều kiện tác nghiệp thuận lợi cho hơn 80 cơ quan báo chí trong và ngoài nước, cho thấy sự chuyên nghiệp và chủ động trong công tác truyền thông nghị trường.