Lợi nhuận quý III của doanh nghiệp niêm yết có thể tăng 23%: Cơ hội nằm ở đâu?

Chứng khoán Kafi dự báo lợi nhuận sau thuế toàn thị trường quý III vẫn có thể tăng khoảng 23% so với cùng kỳ (Ảnh minh hoạ)

Lợi nhuận vẫn tăng nhưng phân hóa mạnh

Theo ông Huỳnh Anh Huy, CFA, Giám đốc Phân tích ngành, Công ty Chứng khoán Kafi, lợi nhuận sau thuế toàn thị trường trong quý III dự kiến tăng khoảng 23% so với cùng kỳ. Tốc độ này chậm lại so với mức tăng 40-46% của các nhóm ngành trong quý II, một phần do nền so sánh cùng kỳ năm trước đã cao. Dù vậy, Kafi đánh giá xu hướng tăng trưởng lợi nhuận vẫn tương đối tích cực.

Bức tranh lợi nhuận xuất hiện trong thời điểm thị trường chưa có động lực dòng tiền rõ rệt. VN-Index đang tích lũy, P/E khoảng 12-13 lần. Thanh khoản bình quân trên HOSE chỉ khoảng 16.000 tỷ đồng, thấp hơn 16% so với tuần trước. Sau nâng hạng, khối ngoại vẫn bán ròng mạnh, trái với kỳ vọng dòng vốn ngoại sẽ nhanh chóng mua vào.

Theo Kafi, lượng bán ròng của khối ngoại khoảng 3,6 tỷ USD, trong khi nguồn vốn thụ động ước tính từ các quỹ ETF theo chỉ số FTSE khoảng 2 tỷ USD, chưa đủ bù lượng vốn rút ra. Trong bối cảnh đó, kết quả kinh doanh quý III được xem là chất xúc tác ngắn hạn, trong khi dòng tiền và các yếu tố vĩ mô quốc tế vẫn ảnh hưởng chính đến thị trường.

Trong bức tranh lợi nhuận, ngân hàng được dự báo tiếp tục giữ vai trò quan trọng nhờ quy mô vốn hóa lớn và tốc độ tăng trưởng. Mặc dù chi phí vốn tăng, NIM của các ngân hàng vẫn tương đối ổn định so với đầu năm, giúp thu nhập lãi không bị thu hẹp quá nhiều. Thu nhập dịch vụ và việc giảm trích lập dự phòng cũng được kỳ vọng đóng góp vào tăng trưởng.

Đại diện Kafi cho rằng, các ngân hàng quốc doanh lớn có triển vọng tăng trưởng lợi nhuận tương đối chắc chắn. HDB được nhắc tới với tốc độ tăng trưởng mạnh nhờ tín dụng cao hơn mặt bằng chung và thu nhập dịch vụ trong hệ sinh thái. MBB, TCB, VPB, BIDV và MSB được dự báo duy trì tăng trưởng trên 15%.

Tuy nhiên, quy mô cho vay tăng có thể kéo nợ xấu đi lên, vì vậy chất lượng tài sản của một số ngân hàng quy mô vừa là yếu tố cần lưu ý. Theo Kafi, định giá ngân hàng hiện ở mức P/E 8,4 lần và P/B 1,4 lần, thấp hơn thời điểm tháng 5. Đơn vị phân tích cho rằng cần lựa chọn từng cổ phiếu thay vì tiếp cận đồng loạt cả ngành.

Ở khu vực phi tài chính, bất động sản và bất động sản khu công nghiệp được dự báo nằm trong nhóm có tốc độ tăng trưởng kết quả kinh doanh tốt. VHM, PDR và KDH có các dự án ghi nhận doanh thu, lợi nhuận trong quý. Tuy nhiên, kết quả của ngành phân hóa theo tiến độ bàn giao.

BCM và VHM được đánh giá có nguồn thu đáng kể từ bàn giao các dự án lớn. Với PHR và GVR, yếu tố hỗ trợ đến từ giá cao su và khoản đền bù giải phóng mặt bằng khi chuyển đổi đất cao su thành đất khu công nghiệp. Vì vậy, tiến độ dự án và đền bù tiếp tục là biến số trực tiếp đối với lợi nhuận.

Bán lẻ cũng được kỳ vọng phục hồi. Theo Kafi, các doanh nghiệp ICT như DGW, MWG và FRT đang bước vào chu kỳ nâng cấp, thay mới thiết bị khoảng 5 năm. Trong nhóm tiêu dùng, MSN được nhắc đến với yếu tố giá vonfram tăng; VNM dự kiến duy trì tăng trưởng. Ngược lại, chăn nuôi chịu bất lợi từ giá heo hơi giảm, còn PNJ đối mặt chi phí trích lập dự phòng cao đối với kim cương và trang sức thu mua lại.

Ở nhóm thép, Kafi dự báo lợi nhuận sau thuế quý III của HPG tăng khoảng 46% nhờ sản lượng và doanh thu tăng từ nhu cầu nền kinh tế và Khu liên hợp Dung Quất 2. Trong dầu khí, BSR được đánh giá là điểm sáng khi lợi nhuận trước thuế dự kiến gấp 5 lần cùng kỳ nhờ giá dầu cao và biên crack spread. PVD có doanh thu dự kiến tăng khoảng 20%, nhưng lợi nhuận kế toán giảm do chi phí khấu hao giàn khoan số 7; PLX chịu tác động từ trích lập hàng tồn kho giá cao.

Trái chiều với các nhóm trên, lợi nhuận các công ty chứng khoán có thể suy giảm trong quý III. Kafi lý giải thanh khoản thị trường giảm, quy mô cho vay margin không tăng nhanh do hạn chế vốn chủ sở hữu, trong khi tự doanh chịu ảnh hưởng của diễn biến thị trường. Nền so sánh quý III năm trước cũng cao khi ngành chứng khoán được hỗ trợ bởi chi phí vốn rẻ và dòng tiền lớn.

Định giá thấp nhưng dòng tiền vẫn là biến số chính

Từ góc độ định giá, Kafi cho rằng P/E của VN-Index và nhóm ngân hàng đang ở vùng thấp. So với mức P/E bình quân 10 năm khoảng 15 lần, VN-Index hiện chiết khấu khoảng 18%. Nếu kết quả kinh doanh quý III thuận lợi, mức chiết khấu theo tính toán của đơn vị phân tích có thể tăng lên 20-22%.

Tuy nhiên, định giá không phải yếu tố duy nhất quyết định diễn biến thị trường. Ông Huy cho rằng, dòng tiền hiện chưa đủ mạnh để kéo VN-Index tăng bứt phá. Áp lực bán ròng của khối ngoại, lạm phát và tỷ giá khiến sự phân hóa gia tăng. Kafi nhận định thị trường đang trong nhịp tích lũy thay vì một đợt điều chỉnh sâu, với VN-Index có thể đi ngang trong vùng 1.250-1.290 điểm.

Môi trường quốc tế tiếp tục gây sức ép lên chi phí vốn. Theo chương trình phân tích của Kafi, giá dầu Brent đang trên 100 USD/thùng, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ đã vượt 5% và hướng tới vùng 5,2-5,3%. Khả năng Fed tiếp tục tăng lãi suất cũng được đặt ra. Khi lợi suất trái phiếu toàn cầu và chi phí vốn tăng, yêu cầu lợi nhuận của nhà đầu tư nước ngoài đối với các tài sản rủi ro cũng cao hơn.

Đây là lý do Kafi thận trọng với kỳ vọng rằng báo cáo tài chính tốt sẽ ngay lập tức kéo khối ngoại quay trở lại mua ròng. Theo ông Huy, kết quả kinh doanh tích cực là yếu tố quan trọng nhưng chưa chắc đủ để kích hoạt dòng vốn ngoại nếu lợi suất trái phiếu toàn cầu vẫn cao.

Với từng ngành, sự phân hóa cũng đòi hỏi cách tiếp cận chọn lọc. Riêng bất động sản, Kafi cho rằng lợi nhuận phụ thuộc chủ yếu vào khả năng bàn giao dự án. Trong môi trường lãi suất cao, chi phí vay tăng, nhà đầu tư cần xem xét tiến độ bàn giao, kết quả kinh doanh và khả năng tạo dòng tiền của từng doanh nghiệp.

Kafi phân chia cơ hội theo tương quan giữa tăng trưởng và định giá. Nhóm có tăng trưởng nhanh và định giá thấp gồm ngân hàng, bán lẻ, thép, dầu khí và bất động sản khu công nghiệp. Chứng khoán và bảo hiểm được xếp vào nhóm tăng trưởng bình thường nhưng định giá thấp; một số doanh nghiệp tăng trưởng cao nhưng định giá cao cần lựa chọn kỹ. Các lĩnh vực tăng trưởng thấp và định giá cao được đánh giá có mức rủi ro lớn hơn.

Về danh mục, Kafi khuyến nghị duy trì khoảng 60-70% cổ phiếu và 30-40% tiền mặt, tập trung vào từng doanh nghiệp có kết quả kinh doanh và định giá phù hợp thay vì mua đồng loạt theo ngành. Đơn vị phân tích cũng không kỳ vọng một nhịp tăng lớn của toàn thị trường từ nay đến cuối năm mà thiên về những cơ hội riêng lẻ.

Mùa công bố báo cáo quý III dự kiến diễn ra dồn dập từ đầu tháng 10 đến khoảng ngày 20/10. Khi đó, những dự báo về tăng trưởng lợi nhuận sẽ lần lượt được kiểm chứng bằng số liệu của từng doanh nghiệp. Trong bối cảnh thanh khoản chưa mạnh và khối ngoại còn bán ròng, Kafi tiếp tục đặt trọng tâm vào chất lượng lợi nhuận, định giá và khả năng tạo dòng tiền của doanh nghiệp khi lựa chọn cơ hội trên thị trường.