Miễn học phí: Chính sách nhân văn đối với nền giáo dục

Quyết sách này nhận được sự đồng tình, ủng hộ rộng rãi, đặc biệt từ các bậc phụ huynh. Chính sách sẽ góp phần giảm gánh nặng chi phí học tập cho học sinh, nhất là với các gia đình ở vùng nông thôn, miền núi - nơi điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn

Chị Lê Thị Nguyệt ở huyện Thạch Thất, Hà Nội cho hay: “Mình có 2 người con, bạn lớn chuẩn bị vào cấp 3 và bạn còn lại học lớp 4. Sang năm học tới được miễn học phí mình rất vui. Với chi phí sinh hoạt đang ngày càng tăng, mà gia đình lại đang thuê trọ thì quy định mới này cũng sẽ góp phần cho nhà mình đỡ được một phần gánh nặng tài chính”.

Miễn học phí - một chính sách nhân văn, hướng tới tương lai của đất nước

Nhìn một cách toàn diện, quyết sách miễn học phí cho học sinh công lập trên cả nước thể hiện sự quan tâm thiết thực và kịp thời đối với ngành giáo dục. Điều này sẽ góp phần mở rộng cánh cửa đến trường cho mọi học sinh, không để em nào bị bỏ lại phía sau vì hoàn cảnh khó khăn. GS.TS. Bùi Hoài Sơn, đại biểu Quốc hội chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội nhấn mạnh, quyết định miễn học phí của Bộ Chính trị là một dấu mốc lịch sử. Điều này thể hiện bước tiến lớn của Việt Nam trong việc xây dựng nền giáo dục công bằng, nhân văn và bền vững. Đây không chỉ là một chính sách kinh tế - xã hội, mà còn là một tuyên ngôn mạnh mẽ về việc giáo dục phải là quyền cơ bản của mỗi công dân, chứ không phải là một đặc quyền chỉ dành cho những ai có điều kiện tài chính tốt hơn.

Ông Sơn bày tỏ, việc miễn học phí không chỉ mang lại lợi ích trước mắt, mà còn là một sự đầu tư chiến lược cho tương lai của đất nước. Giáo dục trở thành một quyền lợi thực sự, khi mọi học sinh trên cả nước đều có cơ hội tiếp cận tri thức mà không bị giới hạn bởi hoàn cảnh kinh tế, và đây chính là nền tảng để Việt Nam bứt phá và vươn xa.

Theo các chuyên gia, việc miễn học phí cho học sinh các cấp là một chủ trương nhân văn, thể hiện sự quan tâm đến tương lai thế hệ trẻ. Tuy nhiên, để chính sách này thực sự phát huy hiệu quả, cần đi đôi với việc kiểm soát chặt chẽ tình trạng thu các khoản “phụ phí” - vấn đề được nhiều phụ huynh phản ánh. Dù không mới, nhưng tình trạng lạm thu vẫn tái diễn tại nhiều địa phương vào mỗi dịp đầu năm học.

Các phương tiện truyền thông lẫn mạng xã hội từng phản ánh về danh sách dài các khoản thu ngoài học phí lên đến hàng triệu, thậm chí gần chục triệu đồng mà cha mẹ học sinh phải đóng cho mỗi kỳ học. Do đó, ngành giáo dục cần quản lý chặt và xử phạt nghiêm tình trạng lạm thu tại các cơ sở giáo dục để chính sách miễn học phí phát huy được ý nghĩa và tránh những áp lực không đáng có cho phụ huynh.

Cũng bàn về vấn đề này, tại buổi thảo luận tổ mới đây về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội liên quan đến chính sách miễn, hỗ trợ học phí cho trẻ em mầm non và học sinh phổ thông, đại biểu Nguyễn Thị Minh Trang (Đoàn Vĩnh Long) đã kiến nghị, cần chú trọng ứng dụng công nghệ, trong đó xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đối tượng thụ hưởng, kết nối liên thông với hệ thống dữ liệu dân cư, bảo hiểm xã hội để đảm bảo hỗ trợ đúng, đủ và kịp thời. Điều này đặc biệt quan trọng với các nhóm khó xác định nơi cư trú như con công nhân di cư.

Ngoài ra, miễn học phí phải song hành với nâng cao chất lượng giáo dục, tăng đầu tư cơ sở vật chất và chế độ đãi ngộ cho những người làm giáo dục ở vùng sâu vùng xa. Nếu trường lớp xuống cấp, giáo viên thiếu, thì chính sách này cũng không mang lại giá trị thực sự cho người học...

Ở góc độ vĩ mô, nhiều ý kiến cho rằng, để chính sách miễn học phí thực sự phát huy hiệu quả, cần có cơ chế phân bổ ngân sách hợp lý và giám sát minh bạch. Cùng với đó, cơ quan quản lý cần triển khai các giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, bảo đảm năng lực giảng dạy của đội ngũ giáo viên, giảm tải áp lực hành chính, tạo điều kiện để giáo viên phát huy năng lực. Đây là những yếu tố then chốt góp phần xây dựng nền giáo dục công bằng, chất lượng và bền vững, hướng tới mục tiêu đưa thế hệ tương lai vững bước vào kỷ nguyên mới.