Ngân hàng có được tự động trừ tiền trong tài khoản để thu nợ?

Thời báo Ngân hàng xin cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi. Sau đây là phần tư vấn:

Theo quy định hiện hành, ngân hàng có quyền chủ động trích tiền từ tài khoản thanh toán của khách hàng để thu hồi các khoản nợ đến hạn, quá hạn, lãi và chi phí phát sinh. Tuy nhiên, việc trích nợ phải có căn cứ pháp lý hoặc dựa trên thỏa thuận trước bằng văn bản giữa ngân hàng và chủ tài khoản, không có nghĩa ngân hàng được tùy ý trừ tiền của khách hàng.

Khi nào ngân hàng được tự động trừ tiền để thu nợ?

Theo điểm a khoản 1 Điều 21 Thông tư số 17/2024/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước, ngân hàng được chủ động trích Nợ tài khoản thanh toán theo thỏa thuận trước bằng văn bản với chủ tài khoản để thu các khoản nợ đến hạn, quá hạn, lãi và chi phí phát sinh. Việc trích nợ phải được thông báo cho chủ tài khoản biết.

Trên thực tế, khi ký hợp đồng vay vốn hoặc đăng ký dịch vụ thanh toán, khách hàng có thể đã đồng ý với điều khoản cho phép ngân hàng tự động trích tiền từ tài khoản để thanh toán nợ. Khi đó, đến kỳ trả nợ, ngân hàng có thể thực hiện thu nợ theo thỏa thuận mà không cần khách hàng xác nhận riêng cho từng giao dịch.

Tuy nhiên, ngân hàng phải thực hiện đúng phạm vi, điều kiện đã thỏa thuận và quy định pháp luật. Việc khách hàng có khoản vay tại ngân hàng không đồng nghĩa ngân hàng đương nhiên được trích tiền từ mọi tài khoản của khách hàng.

Khách hàng cần làm gì nếu bị trừ tiền không rõ lý do?

Khi phát hiện tài khoản bị trừ tiền để thu nợ, khách hàng nên kiểm tra lịch sử giao dịch, hợp đồng tín dụng và các điều khoản liên quan đến việc tự động trích nợ.

Nếu chưa rõ căn cứ thu tiền, khách hàng có quyền liên hệ ngân hàng để yêu cầu giải thích về khoản nợ, số tiền bị trích, thời điểm thực hiện và điều khoản cho phép thu nợ tự động.

Trường hợp phát hiện số tiền bị trích không đúng thỏa thuận hoặc có sai sót, khách hàng có thể gửi yêu cầu tra soát, khiếu nại để ngân hàng kiểm tra, xử lý theo quy định.

Để tránh bị động trong quản lý tài chính cá nhân, người vay nên đọc kỹ điều khoản thu nợ tự động trước khi ký hợp đồng, theo dõi lịch trả nợ và duy trì số dư phù hợp trong tài khoản. Điều này giúp hạn chế phát sinh nợ quá hạn, đồng thời tránh ảnh hưởng đến các khoản chi tiêu cần thiết.