Nỗ lực tìm giải pháp phát triển nhà ở xã hội

Do vậy, có thể nhận định là thị trường bất động sản TP. Hồ Chí Minh và cả nước tuy còn những khó khăn, nhưng đang chuyển tiếp sang giai đoạn mới phát triển lành mạnh, bền vững hơn từ nửa cuối năm 2026 trở đi.

Thực tế, thị trường nhà ở TP. Hồ Chí Minh đang tồn tại một số bất cập như tình trạng thiếu nguồn cung nhà bình dân. Trong đó rất đáng quan ngại là kể từ năm 2021 đến nay, trong các dự án nhà ở mới không còn loại nhà ở thương mại giá vừa túi tiền có giá bán dưới 30 triệu đồng/m2 và rất thiếu nhà ở xã hội.

Ngược lại, phân khúc nhà ở cao cấp từ năm 2020 đến năm 2023 liên tục chiếm tuyệt đại đa số trên thị trường với khoảng 70% số lượng nhà ở đưa ra thị trường hàng năm, dẫn đến thị trường nhà ở TP. Hồ Chí Minh phát triển không cân bằng, không bền vững như mô hình kim tự tháp bị lộn ngược đầu.

Mục tiêu phát triển 100.000 căn hộ nhà ở xã hội trong giai đoạn 2021-2030

Số liệu thống kê của Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh cho thấy, 6 tháng đầu năm 2025, chỉ có 4 dự án nhà ở thương mại với 3.353 căn nhà cao cấp đủ điều kiện huy động vốn (100% nhà ở cao cấp) với tổng giá trị 10.239 tỷ đồng, không có nhà ở trung cấp, không có nhà ở giá vừa túi tiền. Trong đó, đáng quan ngại nhất là kết quả phát triển nhà ở xã hội đạt rất thấp, chỉ có 205.000 m2 sàn xây dựng nhà ở, tương đương 4.100 căn hộ (bình quân căn hộ có diện tích 50 m2), chỉ mới đạt khoảng 11,7% kế hoạch phát triển 35.000 căn hộ nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2025.

Theo các chuyên gia, vấn đề này do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan cần tháo gỡ nhanh chóng và đồng bộ. Trong đó, có thể kể đến như dân số tăng cơ học ở các đô thị lớn kéo theo giá nhà đất tăng liên tục trong các năm qua, cho đến nay vẫn “neo” ở mức giá rất cao, vượt quá khả năng tài chính của số đông người có thu nhập trung bình, người có thu nhập thấp đô thị.

Cùng với đó, dù đã được tích cực tháo gỡ nhưng vẫn còn hàng trăm dự án bị vướng mắc pháp lý là chủ yếu hoặc một số dự án do chủ đầu tư kém năng lực. Ngoài ra, còn do “độ trễ” của cơ chế, chính sách, pháp luật, dẫn đến chậm triển khai, thực hiện nên nhiều dự án thời gian để đi vào hoạt động mất cả năm, bảy năm.

Bàn về vấn đề này, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA cho rằng, trước tiên UBND TP. Hồ Chí Minh cần chủ động xem xét một số giải pháp thuộc thẩm quyền để tháo gỡ vướng mắc, khó khăn cho các doanh nghiệp bất động sản nhằm thực hiện mục tiêu phát triển 100.000 căn hộ nhà ở xã hội trong giai đoạn 2021-2030, đồng thời thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững.

Cụ thể như chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các sở, ngành khẩn trương rà soát, trình Thường trực Ủy ban, HĐND thành phố xem xét thông qua danh mục 371 khu đất trên địa bàn đăng ký thực hiện dự án thí điểm, với hơn 2.000 ha bao gồm 194 dự án đang có quyền sử dụng đất, 159 dự án dự kiến nhận quyền sử dụng đất, 14 dự án diện di dời, 4 dự án không phù hợp quy hoạch và 245 khu đất trên địa bàn tỉnh Bình Dương (trước khi hợp nhất) đăng ký thực hiện dự án thí điểm với tổng diện tích 1.592 ha mới đạt gần 50% tổng diện tích đất ở giai đoạn 2021- 2030, để tăng nguồn cung dự án nhà ở cho thị trường, góp phần điều chỉnh cơ cấu sản phẩm và kéo giảm giá nhà.

Đối với các dự án còn vướng mắc thủ tục pháp lý, UBND thành phố cần sớm chỉ đạo khẩn trương rà soát, đề xuất hướng xử lý, giải quyết đối với 68 dự án nhà ở thương mại đã bị dừng triển khai hoặc chưa triển khai thực hiện, khẩn trương rà soát để tháo gỡ vướng mắc cho 4 dự án bất động sản, nhà ở thương mại trên địa bàn còn đang “đắp chiếu”…

“Hiệp hội đề nghị UBND thành phố chỉ đạo các sở, ngành và Ủy ban nhân dân cấp xã tập trung tháo gỡ vướng mắc, khó khăn trong thực hiện quy trình, thủ tục đối với dự án nhà ở xã hội theo các cơ chế, chính sách quy định tại Nghị quyết số 201/2025/QH15 và Nghị định số 192/2025/NĐ-CP. Trình HĐND thành phố đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội vào hệ thống chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội 5 năm và hằng năm của thành phố để tạo ra mục tiêu cụ thể, rõ ràng trong quá trình triển khai thực hiện. Huy động tất cả nguồn lực từ các tổ chức xã hội, doanh nghiệp bất động sản, người dân tham gia đồng lòng nhất trí vì mục tiêu phát triển chung”, ông Châu nhấn mạnh.