Chỉ số kinh tế:
Ngày 16/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.639 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.870 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Nút thắt lớn của ngành năng lượng tái tạo là nhân lực chất lượng cao

Đức Hiền
Đức Hiền  - 
Các chuyên gia đánh giá nút thắt lớn nhất của ngành năng lượng tái tạo chính là nguồn nhân lực.
aa

Trong bối cảnh chuyển dịch xanh là xu thế toàn cầu, Việt Nam đang đặt ra mục tiêu xây dựng hệ thống năng lượng với tổng công suất lên tới 150.000 MW năng lượng tái tạo trong thập kỷ tới. Quy hoạch điện VIII điều chỉnh đặt tham vọng lớn: đến năm 2030 tổng công suất nguồn điện quốc gia đạt hơn 183.000 - 236.000 MW, trong đó năng lượng tái tạo (trừ thủy điện lớn) sẽ chiếm khoảng 28 - 36% tổng công suất, tiến tới 74 - 75% vào năm 2050.

Bên cạnh bài toán vốn đầu tư, công nghệ, hạ tầng lưới điện, thì vấn đề được các chuyên gia đánh giá nút thắt lớn nhất chính là nguồn nhân lực. Để vận hành tới 1.500 hệ thống công suất 100 MW mỗi dự án trong tương lai gần, Việt Nam cần một chiến lược đào tạo nhân lực quy mô lớn và bài bản - vấn đề hiện vẫn còn là khoảng trống đáng lo ngại.

năng lượng tái tạo (trừ thủy điện lớn) sẽ chiếm khoảng 28 - 36% tổng công suất
Dự báo đến năm 2030, năng lượng tái tạo (trừ thủy điện lớn) sẽ chiếm khoảng 28 - 36% tổng công suất điện Quốc gia

Theo Bộ Công Thương, tổng công suất điện mặt trời và điện gió tại Việt Nam đã đạt khoảng 46.000 MW tính đến cuối năm 2023. Quy hoạch điện VIII nêu rõ, từ nay đến 2030 cần bổ sung thêm hàng chục nghìn MW điện mặt trời (46.000 - 73.000 MW) và gió (khoảng 26.000 - 55.000 MW gồm cả onshore và offshore).

TS. Nguyễn Đức Thành (Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chiến lược Việt Nam) nhận định, Việt Nam không thể đứng ngoài xu thế chuyển dịch năng lượng xanh. Việc đặt mục tiêu 150.000 MW năng lượng tái tạo thực chất là phù hợp với cam kết Net Zero 2050, đồng thời tạo ra động lực lớn cho đầu tư, công nghiệp hỗ trợ và phát triển vùng nông thôn, miền núi.

Bên cạnh đó, Việt Nam đã ký JETP (Đối tác Chuyển dịch Năng lượng Công bằng) với cam kết giải ngân 15,5 tỷ USD trong 3 - 5 năm tới, hướng vào năng lượng tái tạo, nâng cấp lưới điện và giảm phát thải từ nhiệt điện than.

Vấn đề đặt ra là với quy mô 150.000 MW, tương đương khoảng 1.500 dự án hoặc tổ hợp quy mô 100 MW, Việt Nam cần hàng chục ngàn nhân sự kỹ thuật để thiết kế, vận hành, bảo trì, giám sát lưới, dự báo sản lượng và đảm bảo an toàn.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần TTP Phú Yên chia sẻ, cứ một dự án điện gió hoặc điện mặt trời 100 MW cần ít nhất 10 - 30 người vận hành và bảo trì trực tiếp, chưa kể khối gián tiếp như thiết kế, lập kế hoạch, quản lý hợp đồng. Nhưng hiện nay chúng ta đang thiếu người được đào tạo bài bản.

Theo ước tính của Bộ Công Thương và IRENA (2024), Việt Nam mới có khoảng 30.000 - 35.000 lao động trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, trong đó chỉ khoảng 10 - 15% có đào tạo chuyên sâu.

Hiện tại, nhiều dự án năng lượng tái tạo trong nước đang phải “tự đào tạo” đội ngũ tại chỗ, chủ yếu bằng kinh nghiệm thực tế. Nhiều trường đại học mới chỉ bắt đầu xây dựng chuyên ngành hoặc module về năng lượng tái tạo, trong khi các mảng then chốt như: Thiết kế và vận hành gió ngoài khơi (offshore wind); Tích trữ năng lượng (pin lithium-ion, thủy điện trữ năng); Quản lý lưới điện thông minh (smart grid, SCADA, IoT); Dự báo sản lượng tái tạo theo mô hình khí tượng... thì gần như chưa có chương trình đào tạo chính quy.

PGS.TS. Nguyễn Hữu Quế, chuyên gia hệ thống điện (Đại học Bách khoa Hà Nội) đánh giá, chúng ta có thể mua tuabin, tấm pin, inverter từ nước ngoài. Nhưng không thể nhập khẩu người vận hành, bảo trì. Nếu thiếu nhân lực chất lượng cao thì chi phí vận hành sẽ tăng, rủi ro sự cố lớn, khiến nhà đầu tư quốc tế e ngại.

nhiều dự án năng lượng tái tạo trong nước đang phải “tự đào tạo” đội ngũ tại chỗ
Nhiều dự án năng lượng tái tạo trong nước đang phải “tự đào tạo” đội ngũ tại chỗ

Trong cơ cấu phát triển, điện gió ngoài khơi được kỳ vọng chiếm 6.000 - 17.000 MW trước 2035. Tuy nhiên đây là phân khúc đòi hỏi kỹ năng rất cao về địa chất biển, an toàn công trình ngoài khơi, vận hành thiết bị cỡ lớn.

Ông Nguyễn Phan Đính, Tổng Giám đốc đốc Công ty CP Xuân Thiện Ninh Thuận nhận định, Việt Nam có lợi thế bờ biển dài, tiềm năng trên 600.000 MW điện gió ngoài khơi. Nhưng để phát triển bền vững cần lực lượng kỹ sư, công nhân được đào tạo theo chuẩn quốc tế. Không thể chỉ dựa vào chuyên gia nước ngoài vì chi phí rất lớn và thiếu ổn định.

Để tháo gỡ nút thắt nhân lực, nhiều chuyên gia đề xuất chính phủ cần: Chuẩn hóa chương trình đào tạo đại học và nghề cho năng lượng tái tạo; Tận dụng vốn JETP để cấp học bổng đào tạo kỹ sư điện gió ngoài khơi, pin lưu trữ, quản lý lưới điện thông minh; Thu hút chuyên gia nước ngoài tham gia đào tạo tại chỗ; Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư trung tâm huấn luyện và liên kết với địa phương.

Một số doanh nghiệp lớn như EVN, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), T&T Group… đã bắt đầu nghiên cứu xây dựng các chương trình đào tạo riêng để chuẩn bị cho các dự án lớn sắp triển khai.

TS. Nguyễn Đức Thành nhấn mạnh, với nhu cầu lên tới 150.000 MW năng lượng tái tạo trong 5 - 10 năm tới, Việt Nam đang bước vào một cuộc chạy đua quan trọng không chỉ về vốn và thiết bị, mà quan trọng nhất là đào tạo con người. Hạ tầng lưới điện, vốn đầu tư, công nghệ đều cần thiết, nhưng yếu tố con người mới là nền tảng bền vững để Việt Nam đạt được tham vọng năng lượng xanh.

Đức Hiền

Tin liên quan

Tin khác

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Dòng vốn đầu tư quốc tế đang dịch chuyển vào các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất tiên tiến và đổi mới sáng tạo. Các tập đoàn toàn cầu không chỉ quan tâm đến chi phí, ưu đãi mà còn chú trọng năng lực vận hành, trình độ công nghệ và hệ sinh thái cung ứng. Điều này mở ra cơ hội nhưng cũng đặt doanh nghiệp Việt Nam trước yêu cầu nâng cấp năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

Thông tin từ Tổng công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PETROCONS) cho biết, đang tìm nhà đầu tư khu đất rộng 3.400 m2 tại xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ.
Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet vừa được vinh danh với hai giải thưởng tại World Business Outlook Awards 2026, gồm “Hãng hàng không có hoạt động quan hệ nhà đầu tư tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Investor Relations Airline – Global 2026) và “Chiến lược tài chính doanh nghiệp tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Corporate Finance Strategy – Global 2026). Các giải thưởng ghi nhận nỗ lực của hãng trong việc nâng cao chất lượng công bố thông tin với nhà đầu tư và xây dựng chiến lược huy động vốn nhằm hỗ trợ tăng trưởng dài hạn.
Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Khi hành lang pháp lý dần định hình, việc chủ động rà soát hệ thống và chuẩn hóa năng lực vận hành như cách EmbedIT và VNFITE phối hợp triển khai được xem là nền tảng để kiến tạo giá trị dài hạn.
Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Sau khi triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng, Ngân hàng Nhà nước đã mở thêm kênh mua USD giao ngay nhằm bổ sung công cụ điều tiết thị trường tiền tệ và ngoại hối. Để làm rõ hiệu quả của các công cụ điều hành này, Phóng viên Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với PGS. TS. Vũ Mai Chi, Trưởng bộ môn Tiền tệ ngân hàng, Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng.
Cơ chế quản lý tài chính đặc thù với doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng diện chủ sở hữu

Cơ chế quản lý tài chính đặc thù với doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng diện chủ sở hữu

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký Nghị định số 404/2026/NĐ-CP quy định cơ chế hoạt động, cơ chế quản lý tài chính đặc thù đối với một số doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng là cơ quan đại diện chủ sở hữu.
Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Trong cơ cấu doanh nghiệp Việt Nam, DNNVV đóng góp khoảng 50% GDP, 30% thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho hơn 5 triệu lao động, tương đương 45% tổng số việc làm trong khu vực doanh nghiệp. Những con số này cho thấy vai trò quan trọng của DNNVV đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và phát triển kinh tế - xã hội. Vai trò đó càng được khẳng định khi doanh nghiệp, doanh nhân được xác định là lực lượng quan trọng trong xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội đất nước; và kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.

'Ba đúng' để vốn ngân hàng tăng cường nội lực cho DNNVV

Bối cảnh hiện nay đặt ra yêu cầu vừa thúc đẩy tăng trưởng 2 con số, vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Để thực hiện mục tiêu này, NHNN đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp và các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Trong đó, Chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV được kỳ vọng tạo thêm động lực cho nền kinh tế. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Thời báo Ngân hàng có cuộc trao đổi với ông Phạm Văn Triêm, Chủ tịch Hiệp hội DNNVV TP. Hồ Chí Minh (HCM-SME).
Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Hai lần được vinh danh “Gạo ngon nhất thế giới” vào năm 2019 và 2023, ST25 không chỉ khẳng định chất lượng gạo Việt Nam mà còn mở ra hành trình xây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế. Đằng sau thành công ấy là hơn 30 năm nghiên cứu giống lúa, cuộc chiến pháp lý kéo dài 3 năm để bảo vệ thương hiệu và khát vọng nâng cao giá trị hạt gạo, thu nhập cho nông dân Việt Nam.
Sửa đổi Luật Bưu chính: Siết chặt bảo vệ dữ liệu cá nhân, hiện đại hóa phương thức quản lý

Sửa đổi Luật Bưu chính: Siết chặt bảo vệ dữ liệu cá nhân, hiện đại hóa phương thức quản lý

Trong bối cảnh chuyển đổi số, mỗi bưu gửi đều gắn liền với dữ liệu cá nhân, tình trạng lộ lọt thông tin từ nhãn dán bưu phẩm, đơn hàng đều có thể bị kẻ xấu lợi dụng để lừa đảo đang gây bức xúc lớn trong cử tri. Do vậy, cần thắt chặt quy định bảo vệ thông tin dữ liệu cá nhân và cụ thể hóa lộ trình chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.